Top 5 Analyses of Key Poems for Semester II - Vietnamese Literature 11

Tố Hữu, born Nguyễn Kim Thành in 1920 in Phù Lai village, Quảng Thọ commune, Quảng Điền district, Thừa Thiên-Huế province, was deeply involved in revolutionary activities from a young age. At 16, he joined the Communist Youth League, and at 18, he became a member of the Communist Party. This period marked a pivotal moment in both his revolutionary life and his poetic career. The poem 'Từ ấy' is one of his finest works, created early in his revolutionary journey. It symbolizes the joy and passion of a young revolutionary committed to the cause of the nation and the people. It serves as a manifesto for his collection 'Từ ấy' and his entire poetic career. The poem expresses the poet's profound belief in the close relationship between the individual and the struggling masses, under the enlightening guidance of the Communist Party. The opening stanza captures the immense joy and spiritual awakening of a young patriot embracing revolutionary ideals: 'Từ ấy trong tôi bừng nắng hạ, Mặt trời chân lí chói qua tim.' The ideal of revolution is to expel the French colonizers and free the people from the oppression of traitorous rulers. The metaphor of the sun shining through the poet's heart signifies the awakening of the revolutionary spirit within him. This is not just an intellectual realization but a deep emotional embrace of the cause. The poet's soul, like a blooming garden, becomes full of life and passion, symbolizing the vitality brought by revolutionary ideals. The poem's imagery, with its references to bright summer sunshine and the fragrant garden of life, conveys the poet’s intense emotional connection with his ideals, which energize and give new meaning to his life and poetry. Tố Hữu uses simple, vivid language to express his profound commitment to the cause of the people, making 'Từ ấy' an enduring symbol of the revolutionary spirit and the power of poetry to inspire change. The poem remains a powerful expression of the poet's lifelong dedication to the cause of his people, resonating through generations as a timeless testament to revolutionary love and sacrifice.

In his commentary on Hồ Chí Minh's poetry collection 'Nhật kí trong tù,' critic Nguyễn Đăng Mạnh wrote: 'The inherent unity between revolution and authentic poetry led Hồ Chí Minh, while becoming a great revolutionary soldier, to unknowingly prepare the conditions for himself to become a great poet.' This collection, written in Classical Chinese, was composed by Hồ Chí Minh during his imprisonment by the Kuomintang. One of its standout works is the poem 'Chiều tối.'

'Chiều tối' was written as Hồ Chí Minh was being transferred from the Tĩnh Tây prison to the Thiên Bảo prison in late autumn of 1942. Despite the challenges and hardships, the revolutionary soldier's resolve remained unshaken. Hồ Chí Minh wrote poetry to 'soothe his heart' while awaiting his eventual freedom. His verses are not only 'vast with affection' (Hoàng Trung Thông) but also strong, embodying the steel-like spirit of a revolutionary.

Through evocative descriptions and subtle strokes of Classical Chinese poetry, Hồ Chí Minh depicts the natural scenery during his transfer in the first two lines of the poem:

'Quyện điểu quy lâm tầm túc thụ'

'Cô vân mạn mạn độ thiên không'

(The tired birds return to the forest to find a place to rest

The solitary cloud drifts slowly across the sky)

Evening is a time when birds, having spent the day foraging, seek rest in the vastness of the forest. The image of birds flying at dusk evokes a sense of smallness in a large, expansive world. This familiar image can also be found in traditional poetry, such as in the folk song: 'Birds fly back to the mountains as night falls,' or in the poem by Bà Huyện Thanh Quan:

'Ngàn mai gió cuốn chim bay mỏi'

'Dặm liễu sương sa khách bước dồn'

(The Evening Scene)

The dusk has fallen, signaling the end of the day and the arrival of night. It is a time when everything gathers together, yet it also stirs feelings of solitude. While the birds have found their resting places, the prisoner cannot escape his own melancholy. Hồ Chí Minh yearns for a place to rest, yet, despite the fatigue and loneliness, the great revolutionary soldier does not complain. He faces his circumstances with extraordinary determination and strength.

In the vastness of the scene, there are also drifting clouds, lonely and isolated. Compared to the original text, the translation misses the word 'cô' ('solitary'), which dilutes the sense of solitude that the cloud conveys. It is not only the birds that seem lonely, but also the cloud. Only someone with a profound love for nature and life, like Hồ Chí Minh, could perceive the soul of the landscape.

The evening scene, depicted with a few striking details, reveals the poet's soul. This soul harmonizes and empathizes with all things, for there is a connection between the poet and nature. Despite being shackled and imprisoned, Hồ Chí Minh maintained his calm and dignified demeanor. If he had not possessed such unyielding strength and optimism, he might not have been able to reach out to the world around him to observe and appreciate its beauty. The traditional imagery in the first two lines—the time of evening, the birds, and the solitary cloud—evokes a sense of quiet melancholy, a solitude shared between the lyrical subject and the reader. At the same time, these symbols subtly convey the delicate passage of time and the changing scenery as dusk falls over a foreign land.

If the first two lines depict the natural scenery of the mountain forest, the following lines portray human life:

'Sơn thôn thiếu nữ ma bao túc'

'Bao túc ma hoàn lô dĩ hồng'

(The young girl in the mountain village grinds corn at dusk

Her grinding mill has lit the hearth to a glowing red)

Signs of human life appear, dispelling the sadness of the prisoner. The people become the focal point of this scene. Hồ Chí Minh's perspective shifts from the broad landscape to the intimate details, from the sky to the ground, capturing the life of the mountain village. The repetitive movement of the corn mill, expressed through the words 'ma bao túc,' 'bao túc ma hoàn,' highlights the cyclical nature of life and labor. This artistic device emphasizes the eternal flow of time and the universe. The image of the young girl grinding corn by the fire, preparing dinner for her family, reflects the strength and vitality of the people in the mountains. Their labor and survival are deeply revered.

The time has clearly shifted to night, though the word 'tối' ('night') is absent in the transliteration. However, it is evident from the glowing red hearth that night has arrived. The imagery of the glowing hearth serves as a symbol of warmth, dispelling the coldness of the mountain and the loneliness of the individual. It also represents the fiery belief in revolution—an unwavering faith that victory will come.

The Tưởng Giới Thạch prison could not wither Hồ Chí Minh's soul. Even though his physical body was tortured, his spirit reached out to the world, connecting with nature and the people around him. He forgot his own suffering to rejoice in the simple, quiet happiness of the laboring people. This poem reveals the optimism of revolution and an unwavering faith in the triumph of justice. The rhythm and imagery of the poem move toward life and light. This is a hallmark of Hồ Chí Minh's poetic style. Additionally, the combination of classical imagery with a modern spirit contributes to the success of this work.

'Chiều tối' demonstrates how the soul of the revolutionary soldier and the poet have blended into one. Every verse of Hồ Chí Minh’s poetry exudes a strength born from the revolutionary's spirit. As poet Tố Hữu wrote about Hồ Chí Minh:

'Lại thương nỗi đọa đày thân Bác'

'Mười bốn trăng tê tái gông cùm'

'Ôi chân yếu, mắt mờ, tóc bạc'

'Mà thơ bay cánh hạc ung dung'

(Following Hồ Chí Minh)

When we talk about New Poetry, we enter a world full of emotional nuances, an artistic world rich with different forms and expressions. Thế Lữ is 'vast,' Lưu Trọng Lư is 'dreamy,' Nguyễn Bính is 'rustic,' and Hàn Mặc Tử is 'peculiar.' These names are essential when discussing New Poetry. However, it would be incomplete and insufficient without the presence of Xuân Diệu.

Xuân Diệu – the most recent poet among the New Poets. Xuân Diệu – one of the three peaks of New Poetry. These titles, given with deep respect, have firmly established Xuân Diệu's unique position in poetry, ensuring that to this day, people continue to mention and admire him.

'Xuân Diệu’s poetic soul is a vibrant, life-giving force, unlike anything in this quiet land of water and mountains. Xuân Diệu is passionately in love with life, with the sky, living urgently and with enthusiasm. Whether happy or sad, he is always intense and fervent.' These profound words by Hoài Thanh about Xuân Diệu perfectly capture the essence of a poet whose soul is 'the newest among the New Poets' – a soul that is 'eager, impetuous, and restless.'

'Vội vàng' (Hurry) is a poem that encapsulates all these emotions. It can be seen as a poem 'very much Xuân Diệu.' The poem opens with four five-syllable lines that seem out of sync with the rest of the poem, revealing an unusual desire:

I want to stop the sunlight

So the colors won't fade

I want to tie the wind

So the fragrance won’t blow away.

Right from the opening lines, Xuân Diệu expresses his desires directly through the two words 'I want,' showing his agency. These wishes are not as grand as moving mountains or shifting the earth, nor are they like the desires of ancient scholars who sought to 'control nature.' Instead, they are more peculiar: to stop the sunlight and tie the wind.

The poet wants to stop the sunlight to keep the colors from fading, wants to tie the wind to prevent the fragrance from escaping – desires that seek to alter the forces of nature. But in truth, there is no strange wish here. What the poet truly wants is to preserve beauty, to hold onto the vibrant colors and scents of life, to prevent them from fading – a completely valid desire. The quick rhythm, the repeated phrases, create an opening full of excitement, an expression of a soul overflowing with life.

With 'eyes as green as fresh grass' and a heart filled with love for life, Xuân Diệu discovered a heaven on earth, a paradise filled with colors, sounds, and light:

Here are the butterflies of the honeymoon

Here are the flowers of the green fields

Here are the leaves of the soft branches swaying

Here are the birds singing love songs

And here is the light blinking through the eyelashes

The scene of life appears as if it's a grand feast, already set and inviting. The repetition of 'Here are' doesn’t feel redundant but instead highlights the space and time of the poem – it is right here, right now.

Here, in this world full of tempting and alluring beauty, is where the poet wants to embrace everything. Here, where the butterflies flutter, the birds sing in love. Here, where the green fields and fluttering leaves meet. Here, where the sound of love and the light of dawn, like the fluttering of eyelashes, illuminate everything. All of this creates a vivid, lively picture of nature, overflowing with the essence of spring.

Through the poet's lens of love, everything is alive, paired, and filled with vitality. It is Xuân Diệu who 'burns the immortal paradise and sends everyone back to the mortal world,' someone who 'builds poetry on a mortal heart,' deeply attached to the world of the living. Unlike Thế Lữ, who escapes into the idealized immortal realm, or Nguyễn Bính, who retreats into the peaceful countryside, or Chế Lan Viên, who lingers in the past with its 'ghostly shadows,' Xuân Diệu sees the world’s greatest beauty in the here and now, in the world we live in. It's no surprise that the poet once shared:

I do not want to wander in the earthly garden forever

My feet turn into roots to absorb the earth’s seasons

However, perhaps the most striking and memorable part of the poem is the line: 'January is as delicious as a pair of close lips' – a line that is completely 'Xuân Diệu.' The poet personifies the intangible, turning a concept of time into a taste sensation. Even more special is that the poet associates January with the close lips of a woman – something both alluring and tender, inviting and intimate.

We suddenly realize that in the eyes of the writer, human beauty is the ideal beauty. People become the center of all comparisons. This reflects a major shift in aesthetic concepts. In the past, beauty in women was compared to flowers, mountains, water, and clouds, while the hero's spirit was likened to plum trees, bamboo, or phoenixes.

In Xuân Diệu's modern view, however, the focus is always on celebrating human beings. It is his intense passion for life’s fragrances and colors that gives rise to another emotion: the fear that time will cause life's beauty to fade. This is why after the joyful lines, the tone of the poem shifts to one of reflection and melancholy:

Spring is coming, which means spring is leaving

Spring is still young, which means spring will age

When spring is gone, I too will be lost

My heart is vast, but the sky is narrow

It doesn’t allow the youth of this world to last long

With his sharp sensitivity, Xuân Diệu perceives that within the arrival of spring is also its departure, that youth will inevitably turn into age. These emotions are not accidental. As Đỗ Lai Thúy has noted, Xuân Diệu is 'the poet of the haunting fear of time.' More than once, he urged:

Hurry, hurry, come quickly

Oh, my love, youth is fading away

But on a deeper level, we can see that the poet’s love for life and his fear of time are deeply intertwined. The more one loves life, the more one regrets time and youth slipping away. Especially for Xuân Diệu, whose desire for connection with life is intense.

For Xuân Diệu, the best things in life are spring, love, and youth. Once these pass, life becomes meaningless. His fear of time also offers us a deeper understanding of existence: Life has no beginning or end, time flows without pause, youth will never return, and spring will never come again. This philosophy represents a significant evolution in the poet's thinking.

In the past, time was believed to be cyclical, based on the cosmic life cycle, and people thought of life as a cycle of reincarnation – once it ends, it returns. But Xuân Diệu sees time as linear, leading to a more accurate understanding of human life. In the end, the poet’s regret for lost time is another manifestation of his love for life. As Hoài Thanh said: 'Whether joyful or sad, he is always passionate and fervent.'

Before the constant flow of life, the artist's sensitive eyes see separation everywhere:

The scent of May is filled with the taste of farewell

The mountains and rivers sigh softly, bidding farewell

The gentle breeze whispers through the leaves

Is it sad because it must fly away?

The birds suddenly stop their cheerful songs

Is it because they fear the fading of the world?

Never again, oh never again...

May is felt through its scent, its taste – the taste of farewell. The poet transforms the sensory experience, making us feel as if every place he looks, every place he goes, is filled with separation. The whole passage is filled with a bittersweet nostalgia, a deep sense of loss.

Every object in the world cannot escape the ending of joy. Mountains and rivers lament with soft farewells, the wind and the birds carry the sorrow of departure. Indeed, every happy moment eventually comes to an end. The poet feels this loss deeply, exclaiming, 'Never again, oh never again…' only to follow it with an urgent command: 'Hurry, the day is fading.'

After expressing his sorrow, the poet reveals his powerful desire – a desire to deeply connect with life, to fully embrace the vibrancy of youth, to experience everything with all his senses:

I want to hold

All the life that is just beginning to bloom

I want to feel the clouds move and the wind swirl

I want to be intoxicated by the butterflies and love

I want to capture everything in a kiss

And the mountains, the rivers, the grass glistening

The phrase 'I want to hold' stands alone in the middle of the poem, suggesting the poet’s readiness and willingness to embrace life fully. From 'I' at the start of the poem, the poet shifts to 'we,' making his longing universal – a longing for union.

Following this, 'I want' appears repeatedly throughout the poem, a direct expression of the poet's vibrant emotions. What the poet wants is to connect with nature, with life – from the clouds and wind to the butterflies, love, and the beauty of the world. His longing intensifies with each line, moving from holding to clutching, from feeling to embracing.

It seems the poet desires to experience it all, to embrace, kiss, and savor everything that life has to offer, to be 'intoxicated,' 'full,' 'satisfied.' The final line, with its powerful emotion, leaves a lasting impression: 'Oh, red spring, I want to bite into you.' 'Red spring' evokes both color and taste, striking the senses, and speaks of a desire to fully taste the essence of life.

Once again, the poet turns the intangible into something tangible, imagining spring as the most delectable part of life, and expressing his wish to consume it completely. This dramatic ending encapsulates Xuân Diệu’s life philosophy: that life must be lived fully, in the moment, particularly when youth is still present. It is a timeless philosophy that gives life meaning, rooted in a profound respect for time.

Indeed, to create a complete work of art, one cannot ignore the form. Xuân Diệu’s 'newness' is not only in his ideas but also in his artistic approach. The free verse form, with its flexible shifts and fluidity, mirrors the poet’s emotions. The vivid imagery and bold language contribute to making this poem truly 'Xuân Diệu.'

Xuân Diệu once again contributes to Vietnam’s poetic tradition with a masterpiece. Alongside beautiful verses about love, there are profound thoughts on life. 'Vội vàng' deserves to be recognized as a timeless masterpiece.

Có những tác phẩm văn học vừa đọc xong, gấp lại là ta sẽ quên ngay, nhưng cũng có không ít những bài văn bài thơ, thật diệu kì, đã đi sâu vào lòng ta bằng một sức hút vô cùng mãnh liệt. Tràng giang của Huy Cận là một tác phẩm như vậy! Đọc Tràng giang, ta cảm thấy từng lời thơ, từng âm điệu... như những dòng chảy của một con sông, cứ len lỏi nhẹ nhàng nhưng chảy sâu vào tận đáy tâm hồn, khắc chạm vào đó những ấn tượng thâm trầm mà sâu sắc!...

“Thơ Huy Cận thường buồn”, Xuân Diệu, người bạn tri kỉ và cũng chính là người bạn đời thân thiết của Huy Cận cũng đã phải thốt lên như vậy! Là hai người bạn thân thiết của nhau, là hai người thi sĩ đa tình cùng yêu mến và tìm đến với thế giới thiên nhiên vô tận, nhưng ở Xuân Diệu, thiên nhiên say đắm ngọt ngào hương vị ngôn ngữ tình yêu, còn nơi Huy Cận, thì cây cỏ núi sông lại bình thản lặng lẽ như thấm thía nỗi buồn của “cái tôi” lẻ loi cô độc. Tràng giang là một trong những kiệt tác kết tụ từ nỗi sầu “mang mang thiên cổ” đó! Đọc bài thơ, có lẽ ta sẽ bắt gặp được một nỗi buồn, nỗi buồn của chàng thanh niên mà “trọn kiết mắt chàng thường đẫm lệ”, nỗi buồn có lẽ rất… Huy Cận mà đã hơn một lần Xuân Diệu nói về nó như sau:

“Trong thơ Việt Nam, nghe bay dậy một tiếng địch buồn, không phai sáo thiên thai, không phải điệu ái tình, không phải lời li tao kể chuyện một cái tôi, mà ấy là một bản ngậm ngùi dài" có phải tiếng đìu hiu của khóm trúc bông lau, có phải niềm than vãn của bờ sông bãi cát, có phai mặt trăng một mình đang cảm thông cùng các vì sao? Tiếng rền rĩ dịu em sẽ vấn lấy ta như một dải lụa ôm ấp một vế đau, tiếng len thấm thía vào hồn ta như khí hậu của núi đèo, tiếng làm thành sương đọng lệ trên mắt ta…” Một lời nhận xét thật hay! Mà có lẽ chỉ cần bấy nhiêu đó thôi, ta đã hiểu được khá nhiều về thơ Huy Cận! Và đặc biệt là đối với Tràng giang. Bài thơ chính là một bức tranh thiên nhiên mà linh hồn của nó là một nỗi buồn xa xăm, hoang vắng, có một cái gì đó như tàn lụi cô đơn".

Sóng gợi Tràng giang buồn điệp điệp

Con thuyền xuôi mái nước song song

Nhìn những cơn sóng nhỏ đang lặng lẽ gối đấu nhau mà đi xa đến tận cuối chân trời, tâm hồn nhà thơ bỗng dâng lên một nỗi buồn “điệp điệp”. Từ “điệp điệp” đã tạo nên hình ảnh một nỗi buồn ngàn trùng, một nỗi buồn triền miên, lớp lớp… Thường người ta nói trùng trùng điệp điệp để chỉ núi non, nhưng ở đây tác giả lại đem nó để miêu tả một nỗi buồn, đúng là một sáng tạo thật độc đáo tong cách dùng từ để hình ảnh hóa một nỗi buồn thật là lãng mạn! Âm điệu thơ như ngân xa da diết, như thân thuộc quen quen! Có lẽ Huy Cận đã liên tưởng đến một câu ca dao:

Sóng bao nhiêu gợn, dạ em sầu bấy nhiêu

Ở đây, có bao nhiêu gợn sóng trên dòng Tràng giang từ là có bấy nhiêu nỗi buồn thi sĩ. Câu thơ không chỉ nghiêng về số liệu mà còn nặng về sắc thái, nỗi buồn chỉ nhẹ nhàng lặng lẽ thôi nhưng da diết và dai dẳng, nó như vô tình ngàn xa và tạo thành một tiếng buồn vô tình, vang vọng mãi giữa đất trời vũ trụ…Và… nổi bật giữa những lớp sóng bạt ngàn đó là hình anh của một con thuyền, một con thuyền nhỏ nổi bật giữa những lớp sóng nhưng cũng đang khuất chìm trong chúng! Hình ảnh độc đáo vô cùng! Chiếc thuyền con như đang lênh đênh, bập bềnh không định hướng, cứ xuôi mãi, xuôi mãi … theo dòng nước vô tận nghìn trùng…

Cụm từ “nước song song” cũng là một cấu tứ lạ mà ta chưa từng đọc bao giờ, nó đối với “buồn điệp điệp” ở câu trên như để gợi ra một nỗi buồn mênh mông trùng điệp!

Sang câu thơ thứ ba, nước và thuyền đã chuyển động ngược chiều nhau, con thuyền đã không còn trôi xuôi theo dòng nước nữa:

Thuyền về nước lại, sầu trăm ngả

Củi một cành khô lạc mấy dòng…

Thế cân bằng song song của câu thơ đã bị phá vỡ. Thuyền về, mà về đâu? … Không rõ! Chỉ để lại một mặt sông vắng bóng thuyền, nỗi cô đơn như trải rộng ra dường như vô tận. Hình ảnh con thuyền cứ khuất dần, khuất dần rồi xa mờ hẳn, nước đành chia “sầu trăm ngả”. Huy Cận đã khéo léo trong việc miêu tả sự vận động của sự vật để nói đến bước đi của không gian. Thời gian vận chuyển theo tầm nhìn con thuyền và không gian cũng mở rộng cùng với nó. Nếu như lúc trước, không gian chỉ xác định theo dòng nước đang chuyển động song song cùng với con thuyền thì hình bóng con thuyền đã trở nên mất dạng, không gian chợt mở rộng ra đến “trăm ngả”, vô tận mênh mông không có lấy một điểm tựa nào! Chính vì vậy, câu thơ thứ ba đã trở thành một đòn bẩy để nâng câu thơ cuối tạo thành một chi tiết độc đáo vô cùng:

Củi một cành khô lạc mấy dòng

Độc đáo về hình ảnh thơ và cả ý thơ! “Củi một cành khô” có lẽ là một hình ảnh mà ta chưa từng bắt gặp bao giờ, chính nó đã đưa đoạn thơ thoát khỏi bầu không khí cổ kính để trở về với thời hiện đại" một cành củi khô đang nổi trội dập dềnh giữa muôn vàn cơn sóng, lúc bị đẩy bên này, lúc lại dạt sang bên kia… Đó có phải chăng là hóa thân của một kiếp người lữ thứ, luôn lạc lõng bơ vơ, bị cuốn trôi theo chiều xoáy cuộc đời?

Tràng giang đó, vẫn bình thản suy tư qua lớp sóng “buồn điệp điệp”, qua dòng khơi “nước song song” và qua vẻ hừng hờ mặc cho “thuyền về nước lại” mặc cho nhánh củi lạc loài trôi!… Tràng giang!… Sóng gợn Tràng giang!…

Sang khổ thơ sau, tác giả đã đi sâu vào việc mô tả chi tiết nỗi buồn. Cái buồn bang bạc cả không gian giờ đã không còn đi lang thang vô địch trên sông mà đã tấp vào một cồn đất nhỏ:

Lơ thơ cồn nhỏ gió đìu hiu

Đâu tiếng làng xa vãn chợ chiều

Nắng xuống, trời lên sâu chót vót

Sông dài, trời rộng, bến cô liêu.

Cảnh trong bài thơ chứa đầy tâm trạng. Có lẽ Huy Cận đã tập trung tất cả các hình ảnh và nhạc điệu để làm nổi bật lên cái buồn của con người trước cảnh trời rộng sông dài. Cảm giác buồn gởi trong vần điệu, trong các từ gợi hình mong manh và cô quạnh! “Lơ thơ” gợi hình ảnh, “đìu hiu” gợi cảm giác, cả hai từ láy như đã được nhà thơ phát huy hết hiệu quả để mô tả nỗi buồn, một nỗi buồn nhẹ nhàng nhưng sâu lắng, buồn đến lạnh lẽo cô đơn, đến rợp ngợp tâm hồn.

Câu thơ “Đâu tiếng làng xa vãn chợ chiều”, có thể hiểu là “đâu đây có tiếng làng xa vãn chợ”, nhưng đó cũng có thể là câu hỏi mà tác giả đặt ra cho chính bản thân mình" “đâu rồi”, “có đâu” tiếng “làng xa vãn chợ?”…

Ở đây, Huy Cận đã vận dụng khá tự nhiên một thủ pháp quan trọng trong thủ pháp cổ điển" mượn cái “động” để nói đến cái “tĩnh”, cố tìm kiếm và lắng nghe một âm thanh động để lặng đi trong bầu không khí tĩnh lặng đến rợn người!

Nỗi buồn ấy như càng trải rộng hơn trước cái nền không gian mà tác giả dựng nên bằng những từ ngữ vô cùng độc đáo:

Năng xuống, trời lên, sâu chót vót

Sông dài, trời rộng, bến cô liêu

Cùng một lúc, Huy Cận đã sử dụng thủ pháp của một nhà nhiếp ảnh và nghệ thuật của một nhà hội họa để dựng nên một bức tranh độc đáo. Thông thường từ “chót vót” chỉ được dùng để diễn tả chiều cao, vào thơ sâu thăm thẳm" không gian như vụt lớn hơn ra. Trên bức tranh sông dài hiện thêm một nét trời cao “sâu chót vót”, vài cồn đất nhỏ, “bến cô liêu”. Thiên nhiên phóng khoáng hơn và tưởng chừng sẽ sống động hơn, nhưng không! Khi lòng người còn “đìu hiu”, “cô liêu” thì “cảnh có vui đâu bao giờ”… Vài dải đất giữa sông dài, vài ngọn gió “đìu hiu”, chưa đủ để làm tươi cảnh vật và âm thanh của “tiếng làng xa vãn chợ chiều” thì mơ hồ và mong manh lắm! Quanh tác giả giờ đây chỉ còn có thiên nhiên, một thiên nhiên với cái buồn ảo não và da diết đến bang bạc cả không gian và thời gian" những lớp tiếng sóng gợn Tràng giang, tiếng đìu hiu heo hắt của bờ lau khóm trúc, nỗi sầu vạn cổ tự ngàn xưa chợt theo gió thổi về! Giờ đây, giữa thiên nhiên vũ trụ rộng mênh mông bao la ấy, chỉ còn lại có một mình tác giả, một mình đứng lặng chôn chân trong quạnh quẽ, cô liêu, cũng như Trần Tử Ngang, ngàn năm trước cũng đã có cuộc viễn du tương tự như thế:

Ao người trước đã qua!

Ai người sau chưa tới?

Giữa trời đất vô cùng

Mình ta luôn giọt lệ!

Người cô đơn lại gặp cảnh hoang vắng tịch liêu thì nỗi cô đơn ngày càng thêm đậm. Khổ thơ thứ ba như mở ra cái khung cảnh dường như không có chút dấu vết nào của sự sống, một khung cảnh như đã bị chìm đắm trong thế giới của sự ngột ngạt đến vô cùng.

Bèo dạt về đâu hàng nối hàng

Mênh mông không một chuyến đò ngang

Không cầu gợi chút niềm thân mật

Lặng lẽ bờ xanh tiếp bãi vàng.

Nỗi buồn được mở rộng ra hơn, dù lời thơ có thêm được vài gam màu sắc nhạt nhòa! Cảnh có mở ra thêm bờ bờ bãi bãi, thêm ít màu sắc vàng tô điểm giữa bức tranh và thay thế "củi một cành khô" đơn độc lênh đênh đã là những đám bèo "hàng nối hàng" theo nhau đi mãi. Nhưng "hàng nối hàng" kia chợt xuất hiện trong dòng sông của nhà thơ như câu trả lời, đành để mặc cho tâm hồn mình trở thành một chiếc đảo cô đơn giữa mây trời sông nước" "Chiếc đảo hồn tôi rợn bốn bề".

Một loạt các tình từ mênh mông lặng lẽ đã gợi lên không khí vắng vẻ u buồn, lại còn thêm những chi tiết phủ định" "Không một chuyến đò ngang”, không một chiếc cầu nối càng làng tăng nỗi cô liêu quạnh quẽ. Đến đây tình trạng cô đơn có lẽ đã lên tới đỉnh điểm, ước mong tìm thấy một "chút niềm thân mật" ở một “chuyến đò ngang”, một sự liên lạc nào đó với con người qua chiếc cầu nhỏ bé, nhưng tất cả đều không có được:

Thuyền không giao nối đây qua đó

Vạn thuở chờ mong một cánh buồm!

Đôi bờ sông như hai thế giới tách biệt nhau, bờ này tự thu mình không liên lạc với bờ kia! Dòng nước vẫn cứ vô tình hững hờ chảy. Tràng giang mỗi lúc một bao la, mỗi lúc mỗi ai hài dưới tâm tư trĩu nặng của người thi sĩ trẻ, đã sớm vương nỗi sầu thiên cổ mênh mang và những cánh bèo đang tản giạt trên lớp sóng nước kia có phải chăng chính là hình ảnh tượng trưng cho thân phận nhà thơ, của lớp người trẻ ở những năm ba mươi, cũng hoang mang vô địch, cũng mỏng manh nhỏ bé, cũng long đong nổi trôi theo dòng chảy bất tận của cuộc đời? Giống như tâm trạng mà Xuân Diệu một lần đã viết" "Chúng tôi cũng bơ vơ, mỗi hồn người là một cõi bơ vơ trong đất trời là một khung bơ vơ". Như vây, cái buồn của Huy Cận, của một chàng thi sĩ đã "hơn một lần gửi áo cho trăng" và lòng vẫn hay "sầu mưa", "tủi nắng” ấy không phải là cái buồn vô cớ, mà nó cũng chính là cái buồn của thời đại, mà nếu nói cho chính xác hơn thì đó là nỗi buồn của thanh niên tiểu tư sản trí thức lúc bấy giờ, những con người bị "giấc mơ con đè nát cuộc đời con" với những mảnh linh hồn nhưng lại bị "thiên hạ bỏ đìu hiu" với những đôi chân "muôn dấu rỗ, thủng gai đời"! Và có lẽ chính vì vậy hơn một lần họ đã từng than thở:

Nếu như chưa biết bao nhiêu lần hốt hoảng

Trong sầu đen đã gãy cánh như dơi

Nếu chưa biết bao nhiêu dòng lệ đắng

Chảy như sông không rửa sạch sầu đời!

Mượn dòng sông để soi linh hồn bé nhỏ cô đơn, nỗi buồn kia như lại càng thêm oằn sâu và trĩu nặng! Nhà thơ đã đem lại cái tâm trạng đầy cô đơn buồn bã ấy mà phủ lên cảnh vật thiên nhiên.

Lớp lớp mây cao đùn núi bạc

Chim nghiêng cánh nhỏ bóng chiều sa

Trên giữa bầu trời xanh mênh mông, mây đùn lên trông giống như những ngọn núi bạc trắng xóa, chợt xuất hiện một cánh chim bé nhỏ mà "Bóng chiều sa nặng đến nỗi nó phải nghiêng cánh" (Xuân Diệu).

Dùng một vật hữu hình để diễn tả một cái vô hình. Thật khó để hình dung được ranh giới giữa cái nhỏ bé hữu hạn và cái lớn lao vô hạn mà Huy Cận đã đưa ra! Cảnh vật hiện lên trong thơ ông dù cho rất buồn nhưng vẫn chưa đựng được một cái gì đó hùng tráng và mạnh mẽ. Điều độc đáo ở đây chính là cách nhìn của nhà thơ! "Trong cánh chim nghiêng, tác giả đã thấy được bóng chiều sa!". Trong lúc Nguyễn Du thấy "bóng chiều" qua những nhánh "tơ liễu thướt tha" Hàn Mặc Tử thấy "bóng xuân sang" trên những giàn thiên lí, thì ở đây Huy Cận cũng tỏ ra tinh tế không kém khi nhận thấy "bóng chiều" về trên một cánh chim nghiêng! Một cánh chim lẻ loi, chấp chới trong ánh chiều đang xuống, khiến cho trời đất như rộng trải ra thêm! Không gian vừa mới trải mênh mông trong dáng dấp ngàn mây "lớp lớp" chất chồng, chợt ầm xuống hoàng hôn rất nhanh, đó cũng là khi tâm hồn người lữ khách chợt bâng khuâng nhớ đến quê nhà.

Lòng quê dợn dợn vời con nước

Không khói hoàng hôn cũng nhớ nhà

Âm hưởng của thơ Đường triền miên trong câu cuối, mượn niềm luyến nhớ quê hương của Thôi Hiệu trong bài Hoàng Hạc Lâu.

Nhật một hương quan hà xứ thị

Yên ba giang thượng sử nhân sầu

Nhưng Huy Cận đã bộc lộ tình yêu đậm đà tha thiết hơn! Tình yêu khắc khoải nên thủy triều rạo rực xôn xao. Điệp từ “dợn dợn” cũng rập rờn như sóng Tràng giang “điệp điệp”, cái rập rờn trùng điệp chan chứa biết bao tình. Ngày xưa, nhà thơ Đường phải có “khói sóng trên sông”, Hồ Dzếnh phải có “khói buồn bay lên mây” mới có thể gợi nhớ quê hương, mới có thể “nhớ nhà trong điếu thuốc”, nhưng còn ở đây thì lại khác. Nhân vật trữ tình trong thơ Huy Cận đứng trước cảnh không sương, không khói hoàn hôn mà cũng rung rung nỗi nhớ về một miền quê xa khuất phía chân trời. Huy Cận chẳng cần ngoại cảnh! Lúc này cái buồn đã thành hình, không chỉ còn là cái cảm giác sầu mênh mông vời vợi do xúc cảm sinh tình khi ngắm nước Tràng giang. Hai câu kết được gói gọn trong những dòng cảm xúc thiết tha và đẹp đẽ! Và nó làm ta gợi nhớ đến những câu thơ ngày trước:

Đạm đạm trường giang thủy

Du du viễn khách tình

Bao phủ toàn bài thơ là một nỗi buồn rộng khắp và thấm thía, một nỗi buồn mà Hoài Thanh đã từng nhận xét" “Người nói cùng ta nỗi buồn nơi quán chật đèo cao, nỗi buồn của sông dài trời rộng, nỗi buồn của người lữ thứ dừng ngựa trên non, buồn đêm mưa, buồn nhớ bạn… Người đã gợi dậy cái hồn buồn của Đông Á, người đã khơi gợi cái mạch sầu mấy nghìn năm vẫn ngấm ngầm trong cõi đất này!”.

Buồn nhưng không bi quan, không chán nản! Bài thơ hiện diện với tư cách là một bài thơ buồn nhưng vẫn đậm đà và lắng sâu một tình yêu quê hương tha thiết nồng nàn! Có phải chăng vì vậy mà Xuân Diệu đã từng ca ngợi" “Tràng giang là một bài thơ ca hát non sông đất nước, do đó dọn đường cho lòng yêu giang sơn Tổ quốc”.

Hàn Mặc Tử - a heart and soul full of romanticism and deep affection, expressed through poetry and the cries of art before the challenges of life. The fleeting moments of joy and sorrow, the moments when he poured his soul into poetry, capturing and elevating the pain of his spirit into magnificent verses. His poem "Đây thôn Vĩ Dạ" was born in those very moments of perfection. In this poem, the pure, deep love merges with the beautiful nature, where personal love intertwines with collective emotions, and the poem's spirit remains imbued with a sense of melancholy.

"Đây thôn Vĩ Dạ" is one of Hàn Mặc Tử's most beautiful love poems. A love full of yearning and sadness, subtly present within the peaceful landscape, where the real and the dreamlike, the mystical and the concrete, merge together. The opening line of the poem gently expresses a feeling of reproach from the lyrical character.

"Why don't you come to visit Vĩ village?" Just one question! A question from the girl in Vĩ village, filled with love and anticipation. The line carries both a sense of reproach and regret from the girl towards her lover for missing the chance to witness the warm, passionate beauty of Vĩ village - a picturesque rural area, a part of the charming Hue landscape. Let's observe and enjoy the beauty of Vĩ village:

Looking at the sunlight on the betel trees, newly risen

The garden is so lush, green like jade

Bamboo leaves shade the square-shaped face.

The essence of Vĩ village - the homeland of the girl is vividly portrayed in the first line. A masterpiece of nature unfolds before the reader's eyes. The image of sunlight pouring onto the tall betel trees, full of vitality. The morning sun gently shines on the betel trees, filling the entire area with the warmth of dawn. The sunlight on the betel trees is so nostalgic, evoking thoughts of Tố Hữu's poem "Xuân lòng".

Spring sunshine brightens the green coconut trees

The young betel leaves shimmer like thousands of green swords

The young fruit plays lightly in the gentle breeze

And flows through the gaps of the lemon tree branches.

New sunlight can also represent the sun of spring, marking the beginning of a new year, always radiant and passionate. The first rays of sunlight shine down on the village, illuminating the betel gardens, making the morning dew sparkle like precious jade embedded in the smooth green velvet cloak: The garden is so lush, green like jade.

The gaze seems to lightly touch the color of things, causing an overwhelming surprise. By the time we reach this line, we see the poet’s view drop lower, embracing the expansive breadth of the landscape. The vast green of the garden appears, and with eyes closed, we can vividly imagine the rich, smooth color of the trees. Not only do we feel the green beauty, but it also bursts with life and vitality.

The bamboo leaves, washed by the morning dew, have become jade-like branches. Not simply lush or thick, but only "green like jade" can truly capture the vibrant, living beauty of the garden. A noble, sparkling, and pure green that makes the garden shine even brighter.

It seems as if the entire garden is bathed in an atmosphere of purity, untouched by dust. This lens of air reveals the delicate colors of the scene that we would typically overlook. Without a deep, passionate love for Vĩ Dạ, Hàn Mặc Tử could not have written such pure verses. Those who were born and grew up in Vietnam, especially in Hue, will deeply feel these verses: Bamboo leaves shade the square-shaped face.

In the garden of Vĩ Dạ, the bamboo branches and the square-shaped face are surprisingly connected in a beautiful way: the slender, graceful bamboo leaves gently shade the square-shaped face. The square-shaped face appears faintly behind the dreamy bamboo leaves, both real and ethereal.

Vĩ Dạ lies beside the gentle Perfume River. Therefore, the description of the rural landscape in the first stanza transitions to the river, filled with a sense of longing and a melancholic dream-like memory:

The wind follows the wind's path, the clouds follow the clouds' road

The river is lonely, the corn flowers sway

Whose boat is docked by the moonlit riverbank?

Is it carrying the moon back before tonight?

The wind and clouds evoke sadness because they drift aimlessly, now even more melancholic as the wind follows the wind’s path and the clouds follow the clouds’, separated and unable to meet. This separation mirrors the poet's distance from his beloved, perhaps eternal. Could this be the poet’s feeling of longing, a sense of separation, a reflection of ancient people’s emotions in life?

The sorrow of farewell lingers in the heart, evoking an intangible feeling of emptiness. We no longer feel the fresh, vibrant tone from earlier, but rather encounter Hàn Mặc Tử - a sorrowful, melancholic soul: The river is lonely, the corn flowers sway.

The Perfume River now appears sad with its grayish corn flowers, dull and desolate like smoke. For a passionate soul like Hàn Mặc Tử, the slow-flowing river of Hue is merely a lonely river, evoking a sense of quiet sorrow and isolation. The corn flowers gently sway in a distant sadness. This change in mood reflects the dark, closed-off lives of those who have lived in despair.

The calm surface of the Perfume River evokes distant, empty shores, drifting like the fate of humanity. The fluctuating mood of joy and sadness, though sadness prevails, is a feeling many romantic poets of Hàn Mặc Tử’s time shared. The melancholic tone continues in the following lines, yet with brilliant expression, both real and dreamlike:

Whose boat is docked by the moonlit riverbank?

Is it carrying the moon back before tonight?

Everything seems to dissolve into the moonlight that is familiar to Hàn Mặc Tử. The natural landscape is filled with light, a brilliant moonlight shining down on the river, making the river and the banks shimmer in a magical, ethereal way. The scene is enchanting, poetic, and full of passion! The lonely river has transformed into a moonlit river, and the boat becomes a moon boat.

The poet has infused a longing, a waiting, and a yearning into the moon boat and the moonlit river. The poetry beautifully weaves these emotions with the dreamy landscape of Hue. The poet’s words are gentle, profound, yet filled with boundless, intense love.

The moon in these lines represents the poet's untainted love, the love he still holds despite his illness. Hàn Mặc Tử loves the moon, but the moon in his other poems is different from this one. A moon that is fierce, strange, seductive, and alluring:

The wind high above, the moon tips over

It seems to melt into a golden pool.

Or:

The moon lies sprawling on the willow branches

Waiting for the winter wind to caress it.

The moon becomes an atmosphere enveloping every feeling, every thought of Hàn Mặc Tử, merging with his being. It is both tangible and intangible, both enchanting and terrifying:

Whose boat is docked by the moonlit riverbank?

Is it carrying the moon back before tonight?

Could the moon here symbolize happiness, and the boat failing to return signify a future that will never come? The question expresses the anxiety of a life without a future. Hàn Mặc Tử, aware of his illness, felt the fleeting nature of time, and the moon would not return, just as he would soon bid farewell to life. But in the present, life continues and dreams endure:

Dreams of a distant guest, a distant guest

Your white dress too bright to be recognized

Here, the mist obscures the figures

Who knows if your love is sincere?

The heart longing for love, the pain of past love, is all poured into these verses. And everything seems to flow in the dreams of hope and longing. The white dress symbolizes the sunlight of Vĩ Dạ, and when looking at it, the poet feels overwhelmed, intoxicated by the purity, innocence, and nobility of his beloved. It seems there is some distance between the poet and the beautiful women in white, making the poet question:

Here, the mist obscures the figures

Who knows if your love is sincere?

The poem describes the misty landscape of Hue - the misty capital. In this mist, people seem to blur, and perhaps love, too, fades. The poet does not describe the scenery but his own emotional state. So much feeling is conveyed in these lines. The girls of Hue are too reserved, appearing like shadows in the mist, becoming distant. Can they love deeply? The poet does not dare to assert, only asking: Who knows if your love is sincere?

The words do not express despair or hope, but rather disappointment. The disappointment of a heart yearning for love, yet never experiencing true, complete love. The poem, though ending, leaves the reader’s heart still trembling. The entire poem is linked by the word "ai" (whose): "The garden is so lush, green like jade"; then "Whose boat is docked by the moonlit riverbank?"; and ends with "Who knows if your love is sincere?" Making "Đây thôn Vĩ Dạ" even more mystical and enigmatic.

"Đây thôn Vĩ Dạ" is a beautiful painting of the people and land of Vietnam, portrayed through the rich imagination and deep affection of the poet, with art that evokes connections, blending nature with human emotions. Over time, Hàn Mặc Tử’s love remains as passionate and stirring as ever, resonating deeply with readers.