มาทำความรู้จักกับ “โอมิยะไมริ” พิธีกรรมแรกในชีวิตของเด็กญี่ปุ่น

ที่ญี่ปุ่นมีพิธีกรรมมากมายที่จัดขึ้นเพื่อเด็กๆ แต่คุณรู้หรือไม่ว่าพิธีแรกที่เด็กญี่ปุ่นต้องเข้าร่วมคืออะไร? บทความนี้จะพาคุณไปทำความเข้าใจกับพิธีกรรมสำคัญนี้

ข้อมูลที่นำเสนอเป็นข้อมูลทั่วไป โดยรายละเอียดของพิธีอาจแตกต่างกันไปตามศาลเจ้าต่างๆ

พิธีโอมิยะไมริคืออะไร และเหตุใดจึงมีความสำคัญ

พิธีโอมิยะไมริ (お宮参り) หรือการไปศาลเจ้าครั้งแรกของทารก เป็นพิธีที่จัดขึ้นเพื่อแจ้งการเกิดของเด็กให้เทพอุบุซุนะกามิ (産土神) เทพผู้คุ้มครองท้องถิ่นที่เด็กเกิด ได้รับรู้ พร้อมทั้งขอพรให้เด็กเจริญเติบโตอย่างแข็งแรงและปลอดภัย

ในสมัยก่อน พิธีโอมิยะไมริถูกจัดขึ้นเพื่อแสดงความขอบคุณต่อเทพเจ้าประจำท้องถิ่นที่ช่วยให้ทารกรอดชีวิตปลอดภัยในช่วงเดือนแรก เนื่องจากในอดีตอัตราการรอดชีวิตของทารกค่อนข้างต่ำ หากทารกมีชีวิตรอดครบหนึ่งเดือน พ่อแม่จะพาไปศาลเจ้าเพื่อรับพรจากเทพเจ้าประจำถิ่นในฐานะอุจิโกะ (氏子) คนใหม่ พร้อมขอให้ลูกน้อยมีสุขภาพแข็งแรงและอายุยืนยาว นอกจากนี้ พิธีนี้ยังเป็นโอกาสที่แม่ของทารกจะออกจากช่วงเวลาไว้ทุกข์หลังคลอด โดยคนญี่ปุ่นโบราณเชื่อว่าการคลอดบุตรเป็นเรื่องไม่บริสุทธิ์เนื่องจากเกี่ยวข้องกับเลือดและสิ่งสกปรก จึงต้องมีการชำระล้างหรือไว้ทุกข์ ปัจจุบันพิธีโอมิยะไมริถูกปรับให้เป็นพิธีอวยพรให้ทารกแข็งแรงและปลอดภัย

คนญี่ปุ่นจัดพิธีโอมิยะไมริเมื่อไหร่ และทารกชายกับทารกหญิงไปในวันเดียวกันหรือไม่

คำตอบคือไม่เหมือนกัน โดยทั่วไปพิธีโอมิยะไมริจะจัดขึ้นในวันที่อากาศดีและทารกมีอายุประมาณ 30 วัน หรือครบหนึ่งเดือนหลังเกิด แต่ทารกชายมักไปศาลเจ้าเมื่ออายุ 31-32 วัน ส่วนทารกหญิงจะไปในช่วง 32-33 วัน นอกจากนี้ วันที่จัดพิธียังแตกต่างกันไปตามภูมิภาค เช่น ในภูมิภาคคันโตนิยมจัดเมื่อทารกอายุ 30-100 วัน ส่วนในฮอกไกโดและโทโฮคุจะเลือกวันที่อากาศอบอุ่นและหลีกเลี่ยงช่วงฤดูหนาว

สำหรับครอบครัวที่มีญาติพี่น้องอยู่ห่างไกลและไม่สะดวกมาร่วมพิธีบ่อยครั้ง อาจเลือกจัดโอมิยะไมริพร้อมกับพิธีฉลองอาหารมื้อแรกของทารกเมื่ออายุครบ 100 วันไปในคราวเดียว ทั้งนี้ วันเวลาไม่จำเป็นต้องตรงเป๊ะ สามารถรอให้คุณแม่และทารกแข็งแรงเต็มที่หรือเลือกวันที่อากาศดีจึงค่อยจัดพิธีก็ได้

ใครสามารถเข้าร่วมพิธีโอมิยะไมริได้บ้าง และใครเป็นผู้อุ้มทารกแทนแม่ที่ยังไม่สะดวกเดินทาง

ในอดีตมีเพียงพ่อและปู่ย่าฝั่งพ่อเท่านั้นที่พาทารกไปศาลเจ้า เนื่องจากแม่ยังอยู่ในช่วงไว้ทุกข์และไม่สามารถออกไปไหนได้ แต่ปัจจุบันนิยมให้ทั้งครอบครัวรวมถึงแม่และญาติๆ มาร่วมพิธี บางครอบครัวใช้โอกาสนี้เป็นวันรวมญาติ หากมีใครไม่สะดวกมาร่วม ก็อาจมีเพียงพ่อแม่และทารกไปศาลเจ้า แล้วเปิดภาพหรือวิดีโอย้อนหลังให้ดูกันทีหลังได้ โดยย่าจะเป็นผู้อุ้มทารกแทนแม่ที่ยังอยู่ในช่วงไว้ทุกข์ เพราะในอดีตถือว่าเด็กเป็นหลานของฝ่ายพ่อ แม้ปัจจุบันแม่สามารถร่วมพิธีได้แล้ว แต่บางครอบครัวยังให้ย่าหรือคนอื่นอุ้มทารกแทน หากสุขภาพแม่ยังไม่แข็งแรง

พิธีโอมิยะไมริมีขั้นตอนอย่างไร

โดยทั่วไป พิธีโอมิยะไมริคล้ายกับการไปไหว้ขอพรที่ศาลเจ้าปกติ เริ่มต้นด้วยการล้างมือและบ้วนปากที่ โจซูยะ (手水舎) บริเวณทางเข้า จากนั้นไปยังจุดไหว้ขอพร โยนเหรียญ 5 หรือ 10 เยน สั่นกระดิ่ง โค้งคำนับ 2 ครั้ง ปรบมือ 2 ครั้ง แล้วพนมมืออธิษฐาน สุดท้ายโค้งคำนับอีก 1 ครั้งเป็นอันเสร็จพิธี

หากครอบครัวต้องการจัดพิธีเพิ่มเติม เช่น พิธีโอฮาไร (お祓い) เพื่อชำระล้างสิ่งไม่ดี หรือรับ โนริโตะ (祝詞) ซึ่งเป็นบทสวดจากนักบวช ก็สามารถทำได้ แต่ควรตรวจสอบค่าใช้จ่ายและรายละเอียดเพิ่มเติมจากเว็บไซต์ศาลเจ้า และแจ้งล่วงหน้า

ค่าใช้จ่ายสำหรับการรับโนริโตะเรียกว่า ฮัตสึโฮะเรียว (初穂料) หรือ ทามากุชิเรียว (玉串料) บางศาลเจ้ากำหนดราคาไว้ชัดเจน ส่วนศาลเจ้าที่ไม่กำหนด มักใส่เงิน 5,000-10,000 เยน ในซองชูงิบุกุโระ (祝儀袋) โดยเขียนคำว่า โอะฮัตสึโฮะเรียว (御初穂料) หรือ โอะทามากุชิเรียว (御玉串料) ที่หน้าซอง และเขียนชื่อทารกไว้ด้านล่าง

ทารกและผู้ใหญ่ควรแต่งตัวอย่างไรในพิธีโอมิยะไมริ

ชุดทางการสำหรับทารกในพิธีคือ ชิโระฮาบุทาเอะ (白羽二重) ซึ่งเป็นกิโมโนสีขาวแบบดั้งเดิม และคลุมทับด้วย กิโมโนอิวาอิกิ (祝い着) แต่ปัจจุบันนิยมให้ทารกสวมเสื้อผ้าสีขาวเรียบง่ายแทน

กิโมโนอิวาอิกิสำหรับทารกชายมักมีลวดลายที่สื่อถึงความแข็งแกร่ง เช่น เหยี่ยวหรือนกกระเรียน โดยใช้โทนสีดำ ขาว เทา หรือกรมท่า ส่วนทารกหญิงมักมีลวดลายดอกไม้หรือผีเสื้อที่สื่อถึงความอ่อนหวาน บนผ้ากิโมโนสีแดง ชมพู หรือเหลือง

วิธีการสวมกิโมโนอิวาอิกิเริ่มจากการอุ้มทารกขึ้น จากนั้นสวมกิโมโนทับเสื้อตัวในและผูกเชือกที่ติดกับกิโมโนไว้ด้านหลังคอผู้อุ้ม บางพื้นที่อาจเพิ่มเครื่องรางหรือของแสดงความยินดี เช่น กลองเดนเดนหรือตุ๊กตาอินุฮาริโกะ ห้อยไว้กับเชือกของกิโมโน ปัจจุบันบางครอบครัวเลือกให้ทารกสวมเสื้อผ้าสไตล์ตะวันตกแทน ส่วนพ่อแม่หรือญาติสามารถเลือกใส่ชุดสูท เดรส หรือกิโมโนแบบดั้งเดิมได้ แต่ต้องระวังไม่ให้ชุดเด่นกว่าชุดทารก และควรเหมาะสมกับสภาพอากาศ

หลังจากเสร็จพิธี ครอบครัวมักปิดท้ายด้วยการถ่ายรูปร่วมกันเป็นที่ระลึก

พิธีสำคัญครั้งแรกของลูกน้อยต้องมีการถ่ายรูปเก็บไว้เป็นที่ระลึก ในญี่ปุ่นมีสตูดิโอหลายแห่งที่ให้บริการเช่าชุดกิโมโนสำหรับถ่ายรูปที่ศาลเจ้า บางสตูดิโอยังให้บริการถ่ายภาพนอกสถานที่ในพื้นที่ใกล้เคียง โดยราคาเริ่มต้นที่ 3,000 เยน และมีออปชั่นเสริมเริ่มต้นที่ 30,000 เยน

หากได้รับเชิญให้เข้าร่วมพิธีโอมิยะไมริ ควรทำอย่างไร

หากคุณมีเพื่อนชาวญี่ปุ่นและได้รับเชิญให้ร่วมพิธี และเคยให้ของขวัญไปแล้ว ก็ไม่จำเป็นต้องให้ซ้ำอีก แต่หากต้องการให้ของขวัญเพิ่มหรือไม่รู้ว่าจะให้อะไรดี การให้เงินจำนวน 3,000-5,000 เยน เป็นตัวเลือกที่ดี โดยใส่เงินในชูกิบุคุโระ (祝儀袋) ผูกด้วยเชือกสีขาวและแดงแบบมิซุฮิกิ (水引) และเขียนที่หน้าซองว่า 御祝 หรือ 祝御宮参

พิธีโอมิยะไมริเป็นพิธีสำคัญครั้งแรกของเด็กๆ และเป็นโอกาสให้ครอบครัวได้มารวมตัวกันเพื่อเฉลิมฉลองชีวิตใหม่ที่ถือกำเนิดขึ้น แม้พิธีนี้จะมีการปรับเปลี่ยนตามยุคสมัย แต่ยังคงความหมายสำคัญไว้ นอกจากนี้ยังมีพิธีอื่นๆ อีกมากมายที่เด็กญี่ปุ่นจะได้เข้าร่วมขณะเติบโตเป็นผู้ใหญ่ ขอให้บทความนี้เป็นประโยชน์สำหรับทุกท่านที่อ่านนะคะ

สรุปเนื้อหาจาก allabout

เขียนโดย AkiAi