ทำไมบันไดหินในศาลเจ้าและวัดญี่ปุ่นถึงต้องสูงลิ่ว?

เมื่อมาญี่ปุ่น หลายคนคงจะมีโอกาสไปเยือนศาลเจ้าและวัดต่าง ๆ กันอย่างแน่นอน แต่สำหรับผู้ที่เคยเดินทางไปเยือนหลายแห่ง อาจจะเริ่มสังเกตว่าหลายศาลเจ้าและวัดมักจะมีบันไดหินสูงชันให้ต้องเดินขึ้นไป ซึ่งทำให้เหนื่อยไม่น้อยก่อนที่จะถึงจุดหมาย แต่ทำไมถึงต้องเป็นเช่นนี้? บทความนี้จะพาไปหาคำตอบว่า ทำไมบันไดหินในศาลเจ้าและวัดญี่ปุ่นถึงต้องสูงลิ่ว พร้อมแนะนำศาลเจ้าและวัดที่มีบันไดสูงที่สุดในญี่ปุ่น!

ความแตกต่างระหว่างศาลเจ้าและวัดญี่ปุ่นคืออะไร?

ก่อนที่เราจะเข้าใจคำตอบ เราต้องทำความเข้าใจความหมายของคำว่า 神社 (Jinja) หรือ ศาลเจ้า ซึ่งหมายถึง ศาลเจ้าของศาสนาชินโต ส่วนคำว่า お寺 (Otera) หรือ วัด หมายถึง วัดของศาสนาพุทธ แม้จะเป็นสถานที่ของความเชื่อที่ต่างกัน แต่ทั้งศาลเจ้าและวัดล้วนมีการสร้างบันไดหินหลายขั้นด้วยเหตุผลเดียวกัน

ทำไมศาลเจ้าและวัดญี่ปุ่นจึงต้องสร้างบันไดหินสูง ๆ?

เหตุผลที่ 1 เพื่อให้ผู้มาสักการะได้ก้มหัว

เหตุผลแรกคือเพื่อให้ผู้ที่มาสักการะ แสดงความเคารพเทพเจ้าและสิ่งศักดิ์สิทธิ์ด้วยการก้มหัวขณะเดินขึ้นบันได เนื่องจากเมื่อเดินขึ้นบันไดสูง ๆ ที่ศาลเจ้าหรือวัด สายตาของเราจะจดจ่ออยู่กับขั้นบันได ทำให้เราก้มหน้าตลอดเวลาโดยอัตโนมัติ อีกทั้งการก้มหัวยังเป็นการแสดงความเคารพต่อเทพเจ้าและสิ่งศักดิ์สิทธิ์ไปในตัว

เหตุผลที่ 2 เพราะเทพเจ้าหรือสิ่งศักดิ์สิทธิ์ต้องประดิษฐานอยู่บนที่สูง

ในวัฒนธรรมญี่ปุ่นมีความเชื่อมานานว่า สิ่งที่มนุษย์กราบไหว้หรือนับถือควรอยู่ในที่สูงเสมอ ดังนั้นศาลเจ้าและวัดมักจะถูกสร้างในที่สูง โดยเฉพาะบนภูเขา ซึ่งทำให้จำเป็นต้องสร้างบันไดให้สูงขึ้นตามไปด้วย เพื่อให้ผู้คนสามารถเดินขึ้นไปสักการะได้สะดวก

เหตุผลที่ 3 เพื่อการชำระล้างร่างกายและจิตใจให้บริสุทธิ์

ในความเชื่อของญี่ปุ่นนั้นมีแนวคิดที่ว่า ทุกขั้นตอนในการเดินขึ้นบันไดจะเป็นการขจัดกิเลสตัณหาและสิ่งไม่ดีออกจากร่างกาย เมื่อขึ้นไปถึงปลายบันไดแล้ว ร่างกายและจิตใจของเราจะสะอาดบริสุทธิ์ อีกทั้งในศาสนาพุทธยังถือว่า “การเดินขึ้นบันไดหินเป็นการฝึกสมาธิไปในตัว” ด้วยเช่นกัน

จำนวนขั้นบันไดหินมีความหมายอะไรหรือไม่?

หากลองค้นหาข้อมูลเกี่ยวกับบันไดหินของศาลเจ้าหรือวัดญี่ปุ่น อาจพบว่าในบางแห่งมีจำนวนขั้นบันไดที่ดูเหมือนจะมีเลขสวยเหมือนเลข หวย ซึ่งอาจทำให้หลายคนสงสัยว่ามีการสร้างให้บันไดมีจำนวนขั้นเหล่านี้โดยเจตนาหรือไม่? คำตอบคือจำนวนขั้นบันไดหินเหล่านี้ไม่ได้มีความหมายพิเศษแอบแฝงอะไร และลักษณะของหินและการสร้างบันไดนั้นเป็นแค่สถาปัตยกรรมทั่วไปที่ไม่ได้มีการออกแบบเฉพาะ แตกต่างจาก “บันไดนาค” ของไทยที่มีความหมายแฝงอยู่ในรูปแบบและลักษณะของบันได

ถึงแม้จำนวนขั้นบันไดหินจะไม่มีความหมายพิเศษ แต่แนวคิดและบริบททางวัฒนธรรมที่อยู่เบื้องหลังการสร้างบันไดหินในศาลเจ้าหรือวัดญี่ปุ่นยังคงน่าสนใจไม่น้อย

4 อันดับศาลเจ้าและวัดที่มีบันไดหินสูงที่สุดในญี่ปุ่น

หลังจากที่เราได้เรียนรู้เรื่องราวน่าสนใจเกี่ยวกับบันไดหินแล้ว ลองมาดู 4 อันดับศาลเจ้าและวัดในญี่ปุ่นที่มีบันไดหินสูงที่สุดกันบ้าง!

อันดับที่ 4 ศาลเจ้าฟูชิมิอินาริ (บันได 1,276 ขั้น)

ศาลเจ้าฟูชิมิอินาริในเกียวโตมีจำนวนขั้นบันไดหินทั้งหมด 1,276 ขั้น ซึ่งน้อยกว่าอันดับ 3 (ศาลเจ้าโคโตฮิรากุ) เพียงไม่กี่ขั้น ศาลเจ้าฟูชิมิอินาริเป็นศาลเจ้าของเทพอินาริที่เกี่ยวข้องกับการเกษตร ตั้งอยู่ในเขตฟูชิมิของเกียวโตและยังเป็นสถานที่ท่องเที่ยวที่มีชื่อเสียงของญี่ปุ่นอีกแห่งหนึ่ง!

อันดับที่ 3 ศาลเจ้าโคโตฮิรากุ (บันได 1,368 ขั้น)

ศาลเจ้าโคโตฮิรากุตั้งอยู่บนภูเขาโซซูในจังหวัดคากาวะ และเป็นที่รู้จักในชื่ออีกชื่อว่า “คมปิระซัง” โดยการขึ้นบันไดถึงขั้นที่ 785 จะถึงศาลเจ้าหลัก ส่วนการขึ้นไปถึงขั้นที่ 1,368 จะนำไปสู่ตัวอาคารศาลเจ้าด้านหลังสุด

สำหรับใครที่กังวลว่าเดินขึ้นบันไดแล้วจะเหนื่อยล้าไปกลางทาง ไม่ต้องห่วงเลย! เพราะระหว่างทางขึ้นบันไดนั้นมีร้านค้าหลายแห่งให้เราได้แวะพักเหนื่อย ทำให้เราสามารถหยุดพักและหายเหนื่อยได้อย่างสบาย ๆ ระหว่างทาง

อันดับที่ 2 ศาลเจ้าเดวะซันซัง (บันได 2,446 ขั้น)

ศาลเจ้าเดวะซันซังตั้งอยู่ในจังหวัดยามากาตะ และเป็นจุดที่นักท่องเที่ยวเดินทางมาเพื่อขอพรอย่างมากมาย ชื่อเดวะซันซังหมายถึงภูเขา 3 ลูก ได้แก่ ภูเขากัสซัง (月山) ภูเขาฮากุโระ (羽黒山) และภูเขายุโดะโนะ (湯殿山) ซึ่งแต่ละภูเขามีความหมายแตกต่างกัน ภูเขากัสซังสื่อถึงอดีตชาติ ภูเขาฮากุโระเกี่ยวข้องกับชาติปัจจุบัน และภูเขายุโดะโนะหมายถึงชาติหน้า

ศาลเจ้าเดวะซันซังมีจำนวนขั้นบันไดถึง 2,446 ขั้น ซึ่งตั้งอยู่บนเขาฮากุโระ บันไดหินที่นี่เคยครองตำแหน่งบันไดหินที่สูงที่สุดในญี่ปุ่น และจนถึงปัจจุบันก็ยังเป็นศาลเจ้าที่มีขั้นบันไดสูงที่สุดอยู่ โดยมีความเชื่อกันว่าการเดินทางแสวงบุญที่นี่จะช่วยให้เราค้นพบตัวตนใหม่ของเรา ถ้าคุณรักบรรยากาศของภูเขาและป่าต้นสนซีดาร์โบราณที่มีเสน่ห์ ที่นี่จะทำให้คุณหลงรักได้แน่นอน

อันดับที่ 1 วัดชากะอิน (บันได 3,333 ขั้น)

วัดชากะอินตั้งอยู่ในเมืองยัตสึชิโระ จังหวัดคุมาโมโตะ และเป็นวัดในนิกายเทนได ซึ่งไม่เพียงแต่มีบันไดหินสูงที่สุดในญี่ปุ่นเท่านั้น แต่ยังเป็นวัดเก่าแก่ที่มีอายุยาวนานกว่า 1,200 ปี ได้รับการขึ้นทะเบียนเป็นมรดกทางวัฒนธรรมของญี่ปุ่น และยังถือเป็นสัญลักษณ์ของการฟื้นฟูและการพัฒนาบ้านเมืองอีกด้วย

วัดนี้เริ่มก่อสร้างในปี ค.ศ. 1980 และแล้วเสร็จในปี ค.ศ. 1988 จุดเด่นของวัดคือบันไดหินที่สร้างจากหินหลากหลายชนิดจากทั่วโลก เช่น จากจีน เกาหลีใต้ อินเดีย บราซิล แอฟริกาใต้ และสหรัฐอเมริกา ทำให้บันไดนี้ไม่เพียงแต่เป็นบันไดหินที่สูงที่สุด แต่ยังเป็นสัญลักษณ์แห่งมิตรภาพและความสัมพันธ์ระหว่างประเทศต่าง ๆ อีกด้วย

หวังว่าเกร็ดความรู้เกี่ยวกับบันไดหินในศาลเจ้าและวัดของญี่ปุ่นที่ได้แบ่งปันในครั้งนี้จะช่วยไขข้อสงสัยของหลาย ๆ คนได้บ้างนะครับ หวังว่าเรื่องราวที่น่าสนใจนี้จะทำให้เพื่อน ๆ เพลิดเพลินกับการเยี่ยมชมวัดและศาลเจ้าที่ญี่ปุ่นมากยิ่งขึ้นครับ