ทุกการเดินทางย่อมมีเรื่องราวที่น่าสนใจเสมอ ไม่ว่าจะเป็นการเดินทางในโลกจริงหรือใน “โลกออนไลน์” ซึ่งสามารถมองได้ว่าเป็นโลกเสมือนที่อยู่เคียงข้างกับโลกจริงในชีวิตประจำวันของเรา
หากย้อนกลับไปในอดีตก่อนที่เทคโนโลยีจะพัฒนาไปอย่างรวดเร็วจนเราตามไม่ทัน กิจวัตรในตอนเช้าของหลายๆ คนอาจเริ่มต้นด้วยการนั่งจิบกาแฟหอมๆ พร้อมขนมปังปิ้งหรือแซนด์วิชอบใหม่ ท่ามกลางบรรยากาศเช้าที่เต็มไปด้วยเสียงนกร้องและวิวของต้นไม้ในสวน ขณะที่เรากำลังฟื้นฟูพลังงานก่อนจะเริ่มวันใหม่ที่เต็มไปด้วยความท้าทาย
การพัฒนาของเทคโนโลยีที่รวดเร็วในด้านซอฟต์แวร์และฮาร์ดแวร์ที่รองรับการใช้งานของโปรแกรมออนไลน์ ทำให้การเริ่มต้นวันใหม่ของผู้คนต้องเปลี่ยนไป สำหรับตัวฉันเอง แม้จะยังคงเพลิดเพลินกับกาแฟยามเช้าและสิ่งรอบตัว แต่ตอนนี้ฉันต้องรับมือกับการแจ้งเตือนจากเพื่อน ข้อความสำคัญ และการแจ้งเตือนจากแอปต่างๆ เมื่อเปิดโทรศัพท์มือถือขึ้นมาพร้อมกับการเชื่อมต่อเข้าสู่โลกออนไลน์เพื่ออัพเดตข่าวสารจากเมื่อคืนที่ผ่านมา
วิวัฒนาการของโลกโซเชียลพัฒนาไปอย่างไม่หยุดยั้ง เทคโนโลยีที่ก้าวหน้าเหมือนกับกระแสน้ำที่ส่งผลต่อสิ่งต่างๆ โดยเฉพาะกับผู้ที่พร้อมจะรับการเปลี่ยนแปลงและวิ่งตามกระแสของเทคโนโลยีที่เกิดขึ้น

หากถึงเวลานี้ ฉันถามว่า “ครั้งสุดท้ายที่คุณใช้ปากกาจดบันทึกหรือเขียนเรื่องราวความทรงจำลงในไดอารี่คือเมื่อไหร่” คำตอบจากหลายๆ คนในยุคนี้คงไม่ต้องสงสัยเลยว่าจะใช้เฟซบุ๊กเป็นพื้นที่หลักในการระบายความรู้สึก โพสต์ภาพหรือคลิปต่างๆ โดยสอดคล้องกับผลสำรวจพฤติกรรมผู้ใช้อินเทอร์เน็ตปี พ.ศ. 2559 ของสำนักงานพัฒนาธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ (องค์การมหาชน) หรือ ETDA ที่พบว่า จำนวนการใช้อินเทอร์เน็ตผ่านอุปกรณ์มือถือเพิ่มขึ้นร้อยละเก้า และการใช้งานอินเทอร์เน็ตทั้งผ่านมือถือและคอมพิวเตอร์มีค่าเฉลี่ยที่ 45 ชั่วโมงต่อสัปดาห์ หรือ 6.4 ชั่วโมงต่อวัน

“ขอถ่ายเซลฟี่หน่อย” เป็นคำที่ได้ยินบ่อยในทุกที่ ไม่ว่าจะเป็นห้างสรรพสินค้า ร้านอาหาร หรือสถานที่ท่องเที่ยว ที่เหมือนเป็นการยืนยันว่าเคยมาที่นี่ แต่บางครั้งการถ่ายเซลฟี่ก็ไม่ได้ระมัดระวัง บางคนเพียงแค่ต้องการภาพที่ดีที่สุดเพื่อเพิ่มยอดไลค์และแชร์ โดยไม่คำนึงถึงอันตรายที่อาจเกิดขึ้นจากการถ่ายภาพในสถานที่อันตราย
ความบันเทิงคือหนึ่งในแรงจูงใจหลักที่ทำให้คนใช้โซเชียลมีเดีย ผศ.ดร.วิกานดา พรสกุลวานิช จากมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ กล่าวถึงผลการวิจัยในปี พ.ศ. 2556 ว่า “ความบันเทิงเป็นเหตุผลหลักที่คนใช้โซเชียลมีเดีย ตามมาด้วยการรักษาความสัมพันธ์ การผ่อนคลาย มิตรภาพ และการฆ่าเวลา”
หลายคนใช้โลกออนไลน์เพื่ออัพเดตข่าวสารต่างๆ ที่เกิดขึ้นในโลก ไม่ว่าจะเป็นข่าวสารทางการเมือง ดราม่า หรือเหตุการณ์สำคัญที่เกิดขึ้นในสังคม ทุกสิ่งสามารถปรากฏอยู่บนหน้าจอมือถือหรือคอมพิวเตอร์ได้ทันที
กระทู้ต่างๆ บนโลกโซเชียลมักเกิดจากความต้องการระบายความรู้สึกหรือความคิดเห็นของคนในสังคม บางครั้งอาจได้รับการสนับสนุนจากคนรอบข้าง แต่บางครั้งก็เกิดการวิจารณ์จากคนแปลกหน้า ซึ่งทำให้หลายคนรู้สึกว่าการใช้เฟซบุ๊กอาจไม่ใช่พื้นที่ส่วนตัวอีกต่อไป เพราะเมื่อมีคนให้ความสนใจในเรื่องนั้นๆ มากเกินไป คนโพสต์อาจต้องรับมือกับความคิดเห็นที่ไม่คาดคิด

บางเรื่องดราม่าเกิดจากเหตุผลที่เข้าใจได้ แต่บางครั้งเรื่องดราม่ากลับมีต้นตอจากความน่าสนใจเล็กน้อย แต่มักถูกขยายออกไปโดยสื่อที่ทำให้เรื่องเล็กกลายเป็นเรื่องใหญ่ ด้วยการเผยแพร่ข่าวอย่างละเอียด เพื่อดึงดูดความสนใจของผู้คนหรือเพื่อตอบสนองความอยากรู้อยากเห็นของผู้ติดตามข่าวสาร
ฉันไม่ได้วิ่งเล่นท่ามกลางทุ่งดอกลาเวนเดอร์ หรือรอพบม้ายูนิคอร์น เพราะในความคิดของฉัน การใช้โซเชียลมีเดียเกินพอดีอาจทำให้การตัดสินใจของผู้ใช้ลดลง ผศ.ดร.วิกานดา ได้แสดงความคิดเห็นที่น่าสนใจเกี่ยวกับเรื่องนี้และทำให้ฉันเห็นโลกโซเชียลในมุมมองที่เป็นกลางมากขึ้นว่า “ถ้าบุคคลใช้โซเชียลมีเดียเพื่อประโยชน์ เช่น การศึกษาหาข้อมูลที่มีสาระหรือการติดตามเพจที่มีคุณภาพ ก็อาจช่วยเสริมสร้างความรู้และวิจารณญาณให้กับบุคคลนั้นได้ แต่หากใช้โซเชียลมีเดียเพื่อความบันเทิงหรือในแง่ลบเพียงอย่างเดียว ก็อาจไม่ได้อะไรเลย การใช้มากย่อมเรียนรู้มาก แต่ถ้าใช้ในทางที่ไม่ก่อประโยชน์ ก็อาจส่งผลเสียได้”

โซเชียลมีเดียได้กลายเป็นเครื่องมือสำคัญในการนำเสนอข่าวสารของสื่อมวลชน เมื่อคนหันไปอ่านหนังสือพิมพ์หรือนิตยสารน้อยลง และหันมามองหาข่าวสารผ่านทางออนไลน์และอยู่ในสังคมโซเชียลมากขึ้น สื่อหลายค่ายจึงปรับตัวโดยการเปลี่ยนแพลตฟอร์มมาเป็นสื่อออนไลน์อย่างเต็มรูปแบบ ทั้งในรูปแบบแอปพลิเคชันข่าว ทีวีออนไลน์ หรือแฟนเพจ เพื่อให้ผู้คนไม่พลาดข่าวสารที่เกิดขึ้นทั่วโลก
สังคมไทยสามารถสะท้อนให้เห็นได้ดี หากผู้ใช้โซเชียลมีเดียขาดการคิดพิจารณาในทุกช่วงเวลาที่เทคโนโลยีก้าวหน้าไปมากขึ้น สิ่งที่ต้องพัฒนาให้ทันคู่ขนานกันคือ “สติปัญญา” ของมนุษย์ เพื่อที่เราจะสามารถดำรงชีวิตในโลกโซเชียลได้อย่างชาญฉลาด และไม่หลงไปกับสิ่งที่ไม่สำคัญ
ที่มา - National Geographic
www.ngthai.com
www.facebook.com/NationalGeographicThailand
