
พระสมเด็จวัดระฆังพิมพ์ใหญ่ที่มีแม่พิมพ์มาตรฐานที่คุ้นตา สภาพสึกชำระร่างกายได้อย่างงดงามและดึงดูดสายตา...องค์พระในคอลัมน์นี้ไม่มีจุดที่น่าสงสัย แต่เนื่องจากราคาของพระสมเด็จวัดระฆังแท้ที่สูง จึงทำให้ผู้ที่รักพระพยายามหาจุดที่อาจจะเป็นข้อสงสัย
เคยได้ยินคำพูดจากบางเซียนพระ...ว่าการวรรณะหรือสีขององค์พระทั้งด้านหน้าและด้านหลังควรมีความสมดุลและออกมาโทนเดียวกัน
แต่สำหรับองค์นี้ สีของด้านหน้าโดยเฉพาะพื้นผนังจะออกเหลืองคล้ำ ขณะที่องค์พระ ฐาน และเส้นซุ้มกลับมีสีขาวอมเหลือง ซึ่งบางคนเปรียบเสมือนสีของนมข้นที่พอจะเข้าเค้า
เมื่อพลิกด้านหลังจะเห็นทั้งบริเวณที่เนื้อรักดำ และบริเวณที่รักล่อนลอกออกมา...สีเนื้อพระที่เห็นจะขาวกว่าด้านหน้า เมื่อเทียบกันแล้ว ถือได้ว่าเป็นคนละสี
เส้นซุ้มพระองค์นี้เบี่ยงไปทางซ้าย (องค์พระ)
เมื่อสามสิบกว่าปีก่อน มีเซียนที่กล้าลงทุนซื้อพระราคาหลักแสน มาขอดูพระสมเด็จพิมพ์ใหญ่...เนื้อสัมผัสนุ่มซึ้งและสึกบางตามธรรมชาติ ข้อสังเกตเดียวที่เขามีคือ เส้นซุ้มตรงไปหรือไม่?
นี่คือข้อหลักที่สามารถยึดถือได้จากคำสอนของเซียนรุ่นเก่า.. พระสมเด็จวัดระฆังพิมพ์แท้ ข้อแรก ซุ้มต้องเอียงไปทางซ้าย
“หลักเซียน”ในลักษณะนี้ไม่จำเป็นต้องมีเหตุผล...เพราะพระสมเด็จวัดระฆังทุกพิมพ์ถูกทำด้วยมือ
ในขั้นตอนการตัดกรอบ...บางครั้งตัดชิด บางครั้งตัดห่าง หรือแม้แต่ตัดเอน...จะเห็นพระทั้งที่ตรงหรือเอียงทั้งซ้ายและขวา น่าเสียดายที่บางครั้งได้พบพระแท้แล้วพลาดโอกาส
เมื่อพูดถึงการตัด...องค์พระในคอลัมน์นี้ตัดได้พอดีๆกับเส้นกรอบทั้งสี่ด้าน ถ้าพลิกดูขอบข้างจะเห็นความหนาบางเท่ากัน แสดงให้เห็นว่าเจ้าของการพิมพ์พระนี้มีความประณีตและระมัดระวัง
ถ้าพูดถึงฝ้าพระแท้...เมื่อเนื้อยังเปียกน้ำหรือทินเนอร์ จะเห็นฝ้าสีเข้มขึ้น เมื่อของเหลวเหล่านั้นระเหยไป...ฝ้าก็จะหายไปและกลืนเข้ากับเนื้อพระ กลายเป็นสีขาวตามเดิม
หากต้องการสีเหลืองหรือแดงเหมือนเดิม สมัยก่อนเซียนต้องเสริมเหงื่อไคลจากการเลี่ยมพระแล้วแขวนในคอหน้าและหลัง บางทีเร็ว บางทีก็ช้าหน่อย แต่ต้องใช้เวลาสักระยะหนึ่ง
แต่ในยุคนี้ มีวิธีเร่งรัด ใช้ครีมล้างมือที่แห้งเร็วและไม่ทิ้งสารน้ำมันตกค้าง ช่วยให้ฝ้าสีแดงหรือเหลืองกลับขึ้นมาได้ในทันที
วิธีนี้เซียนที่ดูพระด้วยสองตาทำกันมานานแล้ว แต่ถ้าคนที่ดูพระด้วยหูคงจะตกใจและอึ้ง
พระที่มีมูลค่าเป็นล้าน ทำไมถึงสามารถ “ล้าง” ได้...
แต่ก่อนตัดสินใจจะล้าง หรือต้องการปรับสีฝ้า...ต้องพิจารณาให้มากๆ พระเก่าสภาพผิวเดิม มีความแห้งบริสุทธิ์มากๆ เห็นปั๊บก็ซึ้งตาไม่น้อยกว่า ผิวที่ใช้จนฉ่ำ ต้องเก็บรักษาให้ดี
พระสภาพนี้ คนรักพระมักไม่กล้าขึ้นคอ เพราะ “ไอร้อน” จากตัวซึมซับเข้าไป ผิวแห้งบริสุทธิ์ ก็จะลดลง
รู้ความแปรเปลี่ยน...ที่เกิดในผิวพระสมเด็จแท้แล้ว ก็จะได้เลิกแปลกใจ
ทำไม ผิวสีตรงนั้น ตรงนี้ ไม่เหมือนกัน
อย่างองค์นี้ พลิกไปดูด้านหลัง...บริเวณที่เนื้อรักยังปิดคลุม เอาแว่นขยายสิบเท่าส่อง ก็จะมองเห็นริ้วรอยย่นยุบยับ จะนิยามว่าเป็นลักษณะหนึ่งในแผ่นหลัง...แบบรอยย่นตะไคร่น้ำก็ได้
เนื้อรักที่ยังคงติดอยู่กับเนื้อพระ ช่วยเพิ่มความชัดเจนให้กับหลุมร่อง...ส่วนที่เป็นเนื้อขาวนั้น จริงๆ ก็มีรอยยุบรอยยับแฝงอยู่ แต่สีขาวทำให้ผิวดูเรียบเนียน
ความลับที่ผู้รู้มักจะเก็บเงียบ...ด้านหลังของพระที่ดูจากภายนอกจะเรียบและทื่อ ซึ่งในภาษาของคนรักพระสมเด็จจะถือว่าไม่มีชีวิตชีวา เหมือนกับหลังพระปลอมนั่นเอง...
ค่อยๆ พลิกตะแคงพระและหามุมส่องแสงดูอีกครั้ง พระสมเด็จแท้จะต้องมีหลุมร่องที่ลึกบ้างตื้นบ้าง เป็นคลื่นเล็กๆ ในทุกองค์
หากพิมพ์ด้านหน้าและเนื้อดี ธรรมชาติก็ครบถ้วนแล้ว พบกับด้านหลังที่มีลักษณะดังกล่าว...พระสมเด็จวัดระฆังแท้ก็แค่นี้เอง
พลายชุมพล
