“เดี๋ยวกลับไปช่วยส่ง SMS ถึงปูตินให้ด้วยนะ” ประโยคสุดท้ายที่ไม่คาดคิดจากคุณลุงวัย 78 ปี ผู้ขายถั่วลิสงคั่วเตาถ่าน หลังจากสนทนากันถึงอาชีพการขายถั่วริมถนน เคล็ดลับการคั่วถั่ว สถานการณ์ราคาถั่วที่สูงขึ้นจากค่าขนส่งแพง และผลกระทบจากสงครามรัสเซียกับยูเครน ไปจนถึงกลยุทธ์การตลาดของอาชีพหลังเกษียณ
ในย่านธุรกิจใจกลางกรุงเทพฯ อย่าง สาทร สีลม อโศก และย่านนักท่องเที่ยวเยาวราช หลายคนคุ้นตากับภาพคู่สามีภรรยาผู้สูงวัยที่ขายถั่วลิสงคั่วเตาถ่าน เมล็ดถั่วที่คั่วจนแห้งและหอมกรอบ ทำให้ใครๆ ที่เคยชิมต่างกลายเป็นลูกค้าประจำโดยไม่รู้ตัว เพราะรสชาติอร่อย เพลิดเพลินเมื่อได้ทาน

คุณลุงชัยวัฒน์ กิจประเสริฐ อดีตผู้จัดการโรงแรม ที่เคยทำงานในช่วงกลางคืน และเคยทำธุรกิจเล็กๆ กับเพื่อน ขณะที่ภรรยาของท่านที่อายุ 73 ปีแล้ว เคยเป็นพนักงานบริษัท เมื่อถึงวัยเกษียณทั้งคู่จึงตัดสินใจทำสิ่งที่ชอบ โดยคุณลุงขายถั่วลิสงคั่ว เพราะภรรยาชอบทานถั่วคั่วแบบโบราณ ซึ่งหาซื้อยาก จึงเริ่มทดลองทำเองจนขายได้และมีลูกค้าประจำ จุดขายถั่วที่สำคัญของท่านมี 4 จุดหลักในกรุงเทพฯ
- วันอังคาร 5 โมงเย็น ที่บริเวณสกายวอล์ก สถานีรถไฟฟ้าช่องนนทรี
- วันพฤหัสบดีตอนเที่ยง ขายที่สีลม บริเวณปากซอยละลายทรัพย์ หน้าแบงก์กรุงเทพ
- วันศุกร์ 5 โมงเย็น เจอกันที่อโศกมนตรี ริมถนนหน้าตึกสภาวิชาชีพการบัญชี ซึ่งคุณลุงบอกว่า เวลารถติดก็จะมีคนเปิดกระจกรถตะโกนขอซื้อถั่ว
- วันเสาร์ เวลา 1 ทุ่ม ไปขายที่ย่านเยาวราช ถนนแปลงนาม ใกล้รถไฟฟ้าใต้ดินสถานีวัดมังกร
ทำไมคุณลุงชัยวัฒน์จึงเลือกขายที่ 4 สถานที่นี้? ท่านอธิบายว่า การเลือกสถานที่ขายของต้องคำนึงถึงกลุ่มเป้าหมาย หากขายถั่วลิสงคั่วเตาถ่านซึ่งเป็นของโบราณในสถานที่ที่ผู้คนไม่คุ้นเคย อาจขายได้ยาก แต่ในย่านสีลม สาทร อโศก ซึ่งเต็มไปด้วยพนักงานออฟฟิศ โดยเฉพาะคนรุ่นใหม่ที่ทำงานหน้าคอมพิวเตอร์ เมื่อเห็นเตาถ่านและถั่วลิสงคั่วแบบโบราณ ก็ไม่ยากที่จะตัดสินใจซื้อ
มีลูกค้าคนหนึ่งเป็นพนักงานออฟฟิศย่านอโศก บ้านอยู่ขอนแก่น เขาบอกว่าถั่วลิสงคั่วเตาถ่านทำให้นึกถึงรสชาติที่คุณยายเคยทำให้กินที่ใต้ถุนบ้าน ส่วนย่านสาทรก็มีชาวต่างชาติที่ทำงานด้านไอทีและบัญชีมาซื้อถั่วลิสงคั่วมากมาย

เคล็ดลับในการคั่วถั่วลิสงของคุณลุงชัยวัฒน์และภรรยาคือ การเลือกถั่วลิสงจากพื้นที่ปลูกบนเนินเขาที่ดินอุดมสมบูรณ์ ซึ่งถั่วลิสงที่ปลูกในดินเหล่านี้มีคุณภาพดี และถูกเรียกกันว่า ถั่วดิน โดยสั่งซื้อจากจังหวัดตาก ก่อนจะนำมาคั่วในกระทะ
การคั่วถั่วลิสงใช้ทรายเม็ดเล็กที่ใช้ในงานก่อสร้าง ซึ่งจะใช้เวลาคั่วประมาณ 1 ชั่วโมงครึ่ง โดยเคล็ดลับคือการใช้ทรายในการคั่วเพื่อป้องกันไม่ให้เปลือกถั่วไหม้ เพราะถ้าเปลือกไหม้ก็จะทำให้เนื้อในไหม้ตามไปด้วย เมื่อทรายดำก็ต้องเปลี่ยนใหม่
การขายถั่วลิสงคั่วไม่เพียงแค่สร้างรายได้ แต่ยังมอบความสุขหลังเกษียณให้คุณลุงชัยวัฒน์และภรรยา พวกเขาพบความสุขจากการขายถั่วลิสงคั่วเตาถ่านในระยะเวลาน้อยกว่า 10 ปี คือ การได้พบปะผู้คนหลากหลาย ได้สนทนากับลูกค้าหรือแม้แต่พ่อค้าแม่ค้าที่ขายของในย่านต่างๆ ได้เรียนรู้วิธีการใช้ชีวิตที่หลากหลาย และทันสมัยตามการเปลี่ยนแปลงของโลก รวมถึงการได้ใช้สมองในการคิดคำนวณเงิน

