
ตรียัมปวาย ผู้เชี่ยวชาญระดับอาจารย์ ได้แบ่งประเภทแม่พิมพ์พระสมเด็จวัดระฆัง พิมพ์ทรงเจดีย์ออกเป็น 4 ประเภท ได้แก่ พิมพ์เขื่อง พิมพ์ชะลูด พิมพ์สันทัด และพิมพ์ย่อม โดยท่านได้อธิบายความแตกต่างของแต่ละพิมพ์ผ่านขนาด
ผู้เชี่ยวชาญอีกท่านหนึ่งจากสำนักท่าพระจันทร์ ซึ่งไม่เปิดเผยชื่อ ได้จัดลำดับแม่พิมพ์ออกเป็นหมายเลข ตั้งแต่พิมพ์ที่ 1 ถึงพิมพ์ที่ 5
ทั้ง 5 พิมพ์นี้ มีพิมพ์องค์ครูที่ใช้เปรียบเทียบลายเส้นและรายละเอียดของแม่พิมพ์ แต่ไม่ได้ระบุขนาดไว้
ด้วยเหตุนี้ ผู้ที่ชื่นชอบพระสมเด็จจึงต้องเปรียบเทียบและสรุปกันเอง เช่น พิมพ์ที่ 5 ตามทฤษฎีของ “นิรนาม” อาจเป็นพิมพ์เดียวกับ “พิมพ์ย่อม” ของ “ตรียัมปวาย” หรือที่เรียกกันว่า ทรงเจดีย์พิมพ์เล็ก หรือไม่?
คำถามเกี่ยวกับพระสมเด็จวัดระฆังแท้ พิมพ์ต่าง ๆ มีขนาดเท่าไร? ผู้ที่เล่นพระระดับเซียนซึ่งเคยสัมผัสพระแท้มามาก...มักจะรู้ดีในใจ...แต่สำหรับผู้ที่ชื่นชอบพระทั่วไป จำเป็นต้องคาดเดาเอาเอง...
เนื่องจากภาพถ่ายพระแท้ในหนังสือวงการพระเครื่อง เป็นภาพสีที่คมชัดและสามารถขยายให้ใหญ่หรือเล็กได้ ซึ่งไม่ใช่ขนาดจริงขององค์พระ
เมื่อผมต้องการเปรียบเทียบขนาดพระแท้ ผมมักเลือกเปิดหนังสือภาพพระเครื่องของประชุม กาญจนวัฒน์ ซึ่งต้องยอมรับว่า “พี่ชุม” ได้ควบคุมการพิมพ์ให้เห็นขนาดพระสมเด็จแท้ได้อย่างชัดเจน...น่าเชื่อถือมาก
เริ่มตั้งแต่พิมพ์ใหญ่ พิมพ์เขื่อง...เขื่องแค่ไหน โปร่งอย่างไร พิมพ์ชะลูด ป้อม สันทัด ย่อม...จะเล็กหรือย่อมอย่างไร สามารถนำไปจินตนาการกับพระหรือภาพพระที่เคยเห็นได้
ความรู้เกี่ยวกับขนาดที่ได้รับจากครูตรียัมปวาย...อย่าเข้าใจผิดว่า พิมพ์ทรงเจดีย์จะเล็กหรือย่อมกว่าพิมพ์ใหญ่ เพราะในความเป็นจริง พิมพ์ทรงเจดีย์พิมพ์เขื่องนั้น บางครั้งใหญ่กว่าพิมพ์ใหญ่แบบเขื่องก็มี
สรุปคร่าว ๆ เกี่ยวกับขนาดของพระสมเด็จวัดระฆัง...พิมพ์ที่ใหญ่ที่สุดมีความกว้างเฉลี่ยที่ขอบด้านล่างประมาณ 2.4 ซม. สูง 3.6 ซม. ส่วนพิมพ์ที่เล็กที่สุด เช่น พิมพ์ฐานแซมหรือพิมพ์เกศบัวตูม (องค์หมอสุประเกศ) มีความกว้างด้านล่าง 1.8 ซม. และสูง 2.9 ซม.
หากขนาดใหญ่หรือเล็กกว่านี้ ผู้เชี่ยวชาญระบุว่า “ผิดพิมพ์” ซึ่งหมายถึง “พระเก๊” นั่นเอง
เมื่อหันมาพิจารณาพระสมเด็จวัดระฆังองค์ในคอลัมน์นี้ จะเห็นว่าเส้นสายลายพิมพ์เข้าข่ายทรงเจดีย์ แต่สำหรับผู้ที่คุ้นตาอาจสะดุดใจ...ว่าเป็นทรงเจดีย์พิมพ์ชะลูด ซึ่งอาจสับสนกับทรงเจดีย์พิมพ์เล็ก ที่ส่วนใหญ่องค์พระจะบิดเบนหรือเอียงไปทางขวาหรือไม่?
องค์นี้มีขนาดที่ย่อมลงทั้งความกว้างและความสูง...จนดูแปลกตาไปเลย
หากใช้เกณฑ์พระสมเด็จวัดระฆังแท้...ในหนังสือวงการพระเครื่องที่ไม่เคยเห็นมาก่อน ก็ไม่ต้องสงสัยเลยว่าเป็นพระปลอม ผู้ชื่นชอบพระสมเด็จพิมพ์นี้อาจเคยเห็นบ้าง ส่วนใหญ่มักมีเนื้อที่ “จัดจ้า” แต่ไม่เข้าถึงจิตใจ
เคยพบในหนังสือรวมพระชุดเบญจภาคีของเฮียหนึง (ปรีดา อภิปุญญา) ซึ่งเนื้อหาของพระมีความเกลี้ยงเกลา ละเอียด และขาวค่อนไปทางแกร่ง ไม่มีคราบฝ้าหรือกรุ แต่เซียนกลับประเมินว่าเป็นพระ “บางขุนพรหม”
สภาพพระที่เฮียหนึงเคยถือนั้น ถือได้ว่า “อยู่ในระดับสูง”
แต่หลังจากนั้น พิมพ์นี้ก็ไม่ปรากฏในหนังสือวงการพระอีกเลย ซึ่งแสดงว่า “ตกชั้น” หรือพูดให้สุภาพว่า “เขาไม่นิยมกัน”
สำหรับองค์นี้ หากพิจารณาจากเส้นสายลายพิมพ์ที่กลมกลืน แม่พิมพ์เดียวกันกับองค์ของเฮียหนึง แน่นอนว่าเนื้อหาดูนุ่มซึ้งกว่า มีหลุมร่อง รอยยุบ และรอยแยกทั้งด้านหน้าและด้านหลัง...นี่คือลักษณะธรรมชาติของพระสมเด็จวัดระฆังแท้
นอกจากนี้ ยังมีฝ้ารักสีน้ำตาลอ่อน ทั้งเข้มและจาง ซึ่งช่วยยืนยันความแท้ของพระได้อีกขั้นหนึ่ง
คำแนะนำสุดท้ายสำหรับเจ้าของพระ...ให้สังเกตอย่างละเอียดลึกซึ้ง เปรียบเทียบกับพระสมเด็จวัดระฆังแท้ทั่วไป แล้วใช้ปัญญาตัดสินใจอย่างรอบคอบ...เมื่อมั่นใจแล้ว จึงนิมนต์ท่านเข้าตลับทองเพื่อขึ้นคอ
พลายชุมพล
คลิกเพื่ออ่านคอลัมน์ "ปาฏิหาริย์ จาก หิ้งพระ" เพิ่มเติม
