ท้าวกุเวรกรุทุ่งเศรษฐี

บริเวณฝั่งตรงข้ามเมืองกำแพงเพชรริมแม่น้ำปิงในปัจจุบัน ถือเป็นที่พบพระพิมพ์หลายแบบ... ซึ่งผู้ที่สนใจพระมักใช้คำว่า 'กำแพง' นำหน้าชื่อ ตามด้วยชื่อที่บ่งบอกลักษณะขององค์พระ เช่น พระซุ้มกอ พระเม็ดขนุน ฯลฯ และบางองค์ก็มีการใช้ชื่อที่เชื่อมโยงกับตำบล... ทุ่งเศรษฐี

พูดถึงชื่อ กำแพงเพชร และทุ่งเศรษฐี ถือเป็นชื่อที่มีความเป็นมงคล พร้อมทั้งศิลปะที่ใช้สร้างพระเรียกว่า ศิลปะกำแพงเพชร ซึ่งงดงามตามรูปแบบศิลปะสุโขทัย... และเนื้อพระที่ใช้ยังเป็นดินละเอียดที่มีความนุ่มตา จนทำให้บางคนเรียกว่า “เนื้อทุ่ง”

พระพิมพ์จำนวนมากที่พบในพื้นที่นี้เดิมถูกเรียกว่า “นครพระชุม” ก่อนที่จะเหลือเพียงคำว่า “นครชุม” ในปัจจุบัน

ในจำนวนพระพิมพ์มากมายที่พบ ผู้ที่มีความรู้เกี่ยวกับพระทุ่งเศรษฐีต่างทราบกันดีว่า หลายแม่พิมพ์ได้รับแรงบันดาลใจจากพระพิมพ์ในสมัยโบราณ เช่น พระซุ้มกอที่คุ้นเคย ซึ่งได้แบบมาจากพระพิมพ์เม็ดกระดุมในสมัยศรีวิชัย หรือบางพิมพ์ที่หาได้ยาก เช่น พระพิมพ์นารายณ์ทรงปืน ซึ่งมีต้นแบบมาจากพระพิมพ์ศิลปเขมรในสมัยบายนหรือลพบุรี

และที่พบกันน้อยมาก...คือพิมพ์ ท้าวกุเวร ศิลปะชัดเจน ศรีวิชัยเต็มๆ

ท้าวกุเวร...เทพผู้พิทักษ์...องค์นี้ ก็คือ ท้าวเวสสุวรรณที่เรารู้จักกันดี ซึ่งไม่เพียงแต่เป็นเทพผู้ควบคุมภูตผี แต่ยังเป็นเทพเจ้าแห่งความมั่งคั่ง พบทั้งในรูปปั้นขนาดใหญ่และพระพิมพ์ขนาดเล็กในพื้นที่อำเภอสทิงพระ จังหวัดสงขลา

ผู้ที่มีความรู้ในพื้นที่เรียกท้าวกุเวรนี้ว่า “ซัมภล” หรือ “ชุมพล” เชื่อกันว่าเป็นเทพที่พ่อค้าชาวอินเดียได้นำติดตัวมาจากการเดินทางค้าขายด้วยเรือสำเภาสู่สุวรรณภูมิ ถือเป็นของขลังนำโชครุ่นแรกที่อินเดียได้นำเข้ามาในไทย น่าจะมากกว่าพันปีแล้ว

ท้าวกุเวร กรุทุ่งเศรษฐี...ครั้งแรกที่ผมพบพระพิมพ์นี้คือในหนังสือพระเครื่องกำแพงเพชร...เล่มของคุณจาตุรนต์ สิงหะ เซียนพระทุ่งเศรษฐี ที่ใช้ชื่อปากกา “สนิมแดง”

ส่วนหนังสือพระเครื่องเล่มอื่นๆ รวมถึงหนังสือที่ผู้รู้ในพื้นที่กำแพงเพชรจัดทำเองก็ยังไม่มีที่กล่าวถึงพระพิมพ์นี้ จึงแสดงให้เห็นว่า พิมพ์ท้าวกุเวรนั้นหายากมาก แม้แต่พระแท้ก็ยังพบได้ยากยิ่ง พระปลอมยังหาดูได้ยากมาก

แม้จะเป็นพระที่มีรูปแบบศิลปะและท่านั่งที่สง่างามดั่งมหาราชลีลา ท่าวางแขนที่สวยงามตามศิลปะศรีวิชัย...ทำให้แตกต่างจากพระพิมพ์ทั่วไป แต่ก็ยังมีผู้ที่หลงรักพระทุ่งเศรษฐีมากมายที่ให้ความสนใจและตามหาอยู่เสมอ

แม้ว่าพระทุ่งเศรษฐีจะหายาก แต่เพราะความหายากนี้ทำให้ราคาของพระในวงการพระเครื่องยังไม่สูงเกินไป เมื่อเทียบกับพิมพ์นางฯ ที่มีจำนวนมากหลายพิมพ์ ทำให้ราคาของพระทุ่งเศรษฐียังคงต่ำกว่าอยู่ดี

จนกระทั่งถึงยุคที่การบูชาพระท้าวเวสสุวรรณเริ่มเฟื่องฟู โดยเริ่มจากวัดจุฬามณีในอัมพวา ก่อนจะเผยแพร่ไปยังวัดอื่นๆ ผู้คนหลั่งไหลไปกราบไหว้และเช่าหาพระพิมพ์องค์เล็กๆ มาไว้ติดตัวกันมากขึ้น

ตอนนี้เริ่มมีคนตระหนักว่า พระท้าวเวสสุวรรณในรูปแบบโบราณก็มีอยู่...และเริ่มมีการถามหาพระท้าวกุเวรจากกรุทุ่งเศรษฐีมากขึ้น

ค่านิยมของท้าวเวสสุวรรณในหมู่คนรุ่นใหม่เมื่อผสมผสานกับค่านิยมของผู้ที่รักพระเครื่องในรุ่นเก่า ทำให้พระท้าวกุเวรกรุทุ่งเศรษฐีได้รับความนิยมยิ่งขึ้น ผสมผสานกับความเชื่อดั้งเดิมของพิมพ์ซุ้มกอ ทุ่งเศรษฐีที่เชื่อว่า “มึงมีกูไว้ไม่จน”

พระทุ่งเศรษฐีในพิมพ์ท้าวกุเวรเริ่มได้รับความสนใจมากขึ้น ราคาจึงเริ่มปรับตัวสูงขึ้นตามลำดับ

เคยเขียนถึงองค์หนึ่งในคอลัมน์นี้แล้ว...องค์นั้นมีขนาดใหญ่และสภาพคมชัดสวยงามมาก เมื่อสิบปีที่แล้วเคยมีข่าวว่าได้เปลี่ยนมือในราคาหมื่นกลาง ส่วนองค์ในคอลัมน์นี้มีขนาดเล็กกว่าและใกล้เคียงกับพระซุ้มกอพิมพ์ใหญ่ แต่สภาพพระไม่คมชัดเท่าไหร่ ถือว่าอยู่ในระดับที่พอสวย

เนื้อหาของพระนี้มีคราบไคลเก่า ถือเป็นพระแท้ที่ดูง่าย เจ้าของเป็นผู้หญิงที่ไม่นิยมพระเกจิฯ รุ่นใหม่ รู้ว่าพระเก่าก็มีจึงออกปากถามหาและได้มาในช่วงที่พระท้าวเวสสุวรรณกำลังเป็นที่นิยมในราคาหมื่นต้นๆ

ในวันนี้คงไม่ต้องถามหาพระท้าวกุเวรกรุทุ่งเศรษฐีกันแล้ว...แต่หากใครมีความศรัทธาจริงๆ ก็อาจจะโชคดีได้พบเจอก็เป็นได้

พลายชุมพล