การฉีดน้ำเลี้ยงข้อเข่า: ทางเลือกใหม่ในการรักษาอาการข้อเข่าเสื่อม

เครื่องจักรเมื่อใช้งานเป็นเวลานานย่อมเสื่อมสภาพลง อาจเกิดอาการฝืดหรือชำรุดได้ จึงจำเป็นต้องดูแลบำรุงรักษา เช่น การเติมน้ำมันหล่อลื่น ซึ่งคล้ายกับอวัยวะของมนุษย์ที่สึกหรอตามอายุ ดังนั้นจึงต้องหมั่นสังเกต ตรวจสอบ และซ่อมแซมอยู่เสมอ

“ข้อเข่า” เป็นอวัยวะที่แสดงอาการเสื่อมสภาพได้ชัดเจน โดยเฉพาะเมื่ออายุเพิ่มขึ้น เราจึงต้องดูแลเพื่อให้ใช้งานได้ยาวนาน ไม่เกิดอาการติดขัด ฝืด หรือปวด ปกติแล้วน้ำหล่อเลี้ยงหัวเข่าจะผลิตได้น้อยลงและเสื่อมสภาพตามอายุและเวลา “การฉีดน้ำเลี้ยงข้อเข่า” เพื่อรักษา “โรคข้อเข่าเสื่อม” จึงเป็นอีกทางเลือกที่ดีในการช่วยประคับประคองและชะลอการเสื่อมสภาพของข้อเข่า

โรคข้อเข่าเสื่อมคือภาวะที่กระดูกอ่อนบริเวณข้อเข่าค่อยๆ สึกหรอและเสื่อมสภาพลง มักพบในผู้สูงอายุ โดยน้ำเลี้ยงข้อเข่าที่ช่วยลดการเสียดสีก็เสื่อมสภาพไปด้วย ทำให้ผิวข้อต่อไม่เรียบ เมื่อขยับข้อเข่ากระดูกจะเสียดสีกัน ส่งผลให้ผู้ป่วยรู้สึกเจ็บ ข้อตึง ฝืด ขยับข้อเข่าได้ยาก และไม่สามารถลงน้ำหนักที่หัวเข่าได้เหมือนเดิม

เมื่อผู้ป่วยมีภาวะข้อเข่าเสื่อม อาการต่อไปนี้อาจปรากฏให้เห็น
· รู้สึกเจ็บปวดเมื่อต้องเคลื่อนไหว เช่น เวลาเดิน ลุก หรือนั่ง จะมีอาการปวดที่ข้อเข่า
· ข้อเข่าตึงฝืด ไม่สามารถงอหรือเหยียดขาได้สุด ทำให้การเคลื่อนไหวไม่คล่องตัว
· เมื่อเหยียดหรืองอขาอาจได้ยินเสียงลั่นในข้อเข่า
· บางรายอาจมีอาการข้อเข่าบวมหรือผิดรูป

ปกติแล้วในข้อเข่าจะมีน้ำเลี้ยงข้อซึ่งมีส่วนประกอบหลักเป็น Hyaluronic Acid มีลักษณะข้นใส ทำหน้าที่หล่อลื่นผิวข้อและลดแรงกระแทก ทำให้การเดินหรือวิ่งเป็นไปอย่างสะดวก ไม่เกิดการเสียดสีจนเจ็บปวด แต่เมื่อเกิดภาวะข้อเข่าเสื่อม ร่างกายจะผลิตน้ำเลี้ยงข้อเข่าน้อยลง ทำให้ข้อเข่ารับแรงกระแทกได้ไม่ดีเท่าเดิม ส่งผลให้รู้สึกเจ็บและข้อเข่าตึงฝืดเมื่อเดินหรือทำกิจกรรมต่างๆ ซึ่งเป็นอาการของภาวะข้อเข่าเสื่อม

วิธีการรักษาโรคข้อเข่าเสื่อมในระยะเริ่มต้นที่ได้รับความนิยมคือ “การฉีดน้ำเลี้ยงข้อเข่า” เพื่อเพิ่มความยืดหยุ่นและประสิทธิภาพการทำงานของข้อเข่า ช่วยชะลอการสึกหรอไม่ให้เกิดขึ้นเร็วเกินไป

“น้ำเลี้ยงข้อเข่า” หรือ “น้ำไขข้อเทียม” มีคุณสมบัติคล้ายคลึงกับน้ำเลี้ยงข้อเข่าที่ร่างกายผลิตได้เองตามธรรมชาติ จึงมีโอกาสน้อยมากที่จะเกิดอาการแพ้หรือการต่อต้านจากร่างกาย ด้วยความหนืดและข้นของน้ำเลี้ยงข้อ ทำให้สามารถรองรับแรงเสียดสีและแรงกระแทกได้ดี ช่วยลดการอักเสบและการระคายเคือง นอกจากนี้ยังมีสารที่ช่วยกระตุ้นให้เยื่อหุ้มข้อกลับมาผลิตน้ำเลี้ยงข้อเข่าได้ดีขึ้นอีกด้วย

การฉีดน้ำเลี้ยงข้อเข่า เป็นอีกหนึ่งทางเลือกสำหรับผู้ป่วยโรคข้อเข่าเสื่อม ช่วยลดความเจ็บปวดและความทุกข์ทรมานที่เกิดขึ้นเมื่อต้องเคลื่อนไหวร่างกาย

· ช่วยลดอาการปวดและการอักเสบของข้อเข่า
· ช่วยหล่อลื่นข้อเข่าและลดแรงกระแทก ทำให้ข้อเข่าเคลื่อนไหวได้สะดวก ไม่ฝืดหรือติดขัด
· กระตุ้นให้เยื่อหุ้มข้อเข่ากลับมาสร้างน้ำเลี้ยงข้อเข่าได้ตามปกติในระยะเวลาหนึ่ง

ไม่ใช่ผู้ป่วยโรคข้อเข่าเสื่อมทุกคนที่เหมาะกับการฉีดน้ำเลี้ยงข้อเข่า แพทย์เฉพาะทางจะเป็นผู้ประเมินจากอาการและระดับความรุนแรงของโรค โดยส่วนใหญ่เหมาะสำหรับ
· ผู้ป่วยข้อเข่าเสื่อมในระยะเริ่มต้นถึงระยะกลาง
· ผู้ป่วยข้อเข่าเสื่อมที่ไม่ตอบสนองต่อการรักษาด้วยยาและการทำกายภาพบำบัด
· ผู้ป่วยข้อเข่าเสื่อมที่มีอาการไม่รุนแรงถึงขั้นต้องผ่าตัด หรือมีอาการรุนแรงแต่ไม่สามารถผ่าตัดได้เนื่องจากปัญหาสุขภาพหรือข้อจำกัดอื่นๆ

ผู้ป่วยโรคข้อเข่าเสื่อมเพียงแค่เข้ามาปรึกษาแพทย์เฉพาะทางเพื่อรับการตรวจวินิจฉัยและคำแนะนำ ก็จะทราบแนวทางการรักษาที่เหมาะสมและสามารถเริ่มต้นการรักษาได้ทันที ช่วยลดความเจ็บปวดและฟื้นฟูคุณภาพชีวิตให้ดีขึ้นได้
บทความโดย : นพ.กอบศักดิ์ อุดมเดช ศัลยแพทย์เฉพาะทางด้านกระดูกและข้อ ศูนย์กล้ามเนื้อ กระดูกและข้อ โรงพยาบาลพญาไท นวมินทร์