สำรวจต้นตอของ "ภาวะไทรอยด์เป็นพิษ" เกิดจากสาเหตุใด เป็นอันตรายถึงชีวิตหรือไม่ และมีวิธีป้องกันหรือไม่

ภาวะไทรอยด์เป็นพิษ คือหนึ่งในโรคที่ทำให้ ซันนี่ ยูโฟร์ อดีตนักร้องชื่อดังยุค 90 เสียชีวิต สาเหตุของโรคนี้คืออะไร เราควรสังเกตอาการอย่างไร และมีวิธีป้องกันหรือไม่ ไลฟ์สไตล์Mytourออนไลน์รวบรวมข้อมูลมาให้ดังนี้

ภาวะไทรอยด์เป็นพิษเกิดจากการที่ต่อมไทรอยด์ผลิตฮอร์โมนออกมามากเกินไป ส่งผลให้ร่างกายเกิดภาวะเป็นพิษและกระทบต่อระบบต่างๆ ทำให้เกิดอาการต่างๆ เช่น อ่อนเพลีย ใจสั่น รู้สึกร้อนง่าย เหงื่อออกมาก หงุดหงิดง่าย หรือนอนหลับยาก

โรคไทรอยด์เป็นพิษมักพบในผู้หญิงมากกว่าผู้ชายประมาณ 5-10 เท่า หากผู้ป่วยมีอาการไม่รุนแรง อาจไม่แสดงอาการชัดเจน โดยเฉพาะในผู้สูงอายุที่มักไม่แสดงอาการเด่นชัด จึงควรหมั่นสังเกตและตรวจเช็กสุขภาพตนเองเป็นประจำ หากพบอาการที่อาจบ่งชี้ถึงภาวะไทรอยด์เป็นพิษ ควรรีบปรึกษาแพทย์เพื่อวินิจฉัยและรักษาต่อไป

ผู้ที่ป่วยเป็นโรคไทรอยด์เป็นพิษมักจะมีอาการต่างๆ ดังต่อไปนี้

• น้ำหนักลดลงอย่างรวดเร็ว
• รู้สึกใจสั่น
• อารมณ์หงุดหงิดง่าย
• หัวใจเต้นเร็วและมือสั่น
• ตาโปนและผมร่วง
• รู้สึกร้อนง่ายและเหงื่อออกมาก
• ต่อมไทรอยด์บริเวณคอมีขนาดใหญ่ขึ้น
• ขาทั้งสองข้างอ่อนแรง (พบได้น้อย)

ผู้ป่วยไทรอยด์เป็นพิษมักมีอาการคอพอก ซึ่งเกิดจากการที่ต่อมไทรอยด์ขยายตัว ทำให้รู้สึกหรือมองเห็นก้อนขนาดใหญ่ที่คอ ในบางรายที่มีอาการตาโปนร่วมด้วย เรียกว่าโรคคอพอกตาโปน พบได้บ่อยประมาณ 60-80% ของผู้ป่วยไทรอยด์เป็นพิษทั้งหมด

อาการทั่วไปที่พบได้แก่ อ่อนเพลีย เหนื่อยง่าย นอนไม่หลับ ใจสั่น มือสั่น รู้สึกร้อนง่าย อารมณ์แปรปรวน หงุดหงิดง่าย ร่างกายมีการเผาผลาญพลังงานสูงกว่าปกติ ทำให้น้ำหนักลดลงอย่างรวดเร็ว บางรายอาจมีอาการถ่ายเหลวบ่อยคล้ายท้องเสีย และกล้ามเนื้ออ่อนแรงโดยเฉพาะที่แขนและขา

ในบางรายที่เป็นโรคไทรอยด์เป็นพิษเรื้อรัง อาจเกิดภาวะแคลเซียมในเลือดสูง ส่งผลให้กระดูกอ่อนแอและเสี่ยงต่อการเป็นโรคกระดูกพรุน เนื่องจากร่างกายมีฮอร์โมนไทรอยด์มากเกินไป จนกระทบต่อกระบวนการดูดซึมแคลเซียม แม้ว่าจะพบไม่บ่อย แต่ก็ควรระมัดระวังไว้เสมอ

หากตรวจพบว่าตนเองป่วยเป็นไทรอยด์เป็นพิษ ควรรีบเข้ารับการรักษาทันที เพราะหากปล่อยไว้อาจนำไปสู่ภาวะแทรกซ้อนที่รุนแรงจนถึงขั้นเสียชีวิตได้ ในกรณีที่อาการรุนแรง ผู้ป่วยอาจมีอาการหัวใจเต้นเร็วผิดปกติ มีไข้สูงเกิน 38 องศาเซลเซียส อาเจียน ท้องเสีย ตัวและตาเหลือง สับสนมึนงงอย่างรุนแรง มีภาวะขาดน้ำ และอาจช็อกได้ สำหรับผู้ป่วยที่ตรวจพบในระยะท้าย อาจมีอาการกล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือดหรือหัวใจวาย เนื่องจากหัวใจเต้นเร็วและผิดจังหวะ หากพบอาการเหล่านี้ ควรรีบพบแพทย์โดยด่วน

เนื่องจากสาเหตุของไทรอยด์เป็นพิษเกิดจากปฏิกิริยาภายในร่างกายที่กระตุ้นให้ต่อมไทรอยด์ผลิตฮอร์โมนมากเกินความจำเป็น จึงไม่สามารถป้องกันได้ตั้งแต่แรก ดังนั้นสิ่งที่ทำได้คือหมั่นสังเกตอาการผิดปกติของตนเอง หากพบอาการที่คล้ายคลึงกับไทรอยด์เป็นพิษ ควรรีบปรึกษาแพทย์เพื่อรับการรักษาอย่างทันท่วงที

แม้จะไม่สามารถป้องกันภาวะไทรอยด์เป็นพิษได้ล่วงหน้า แต่ก็ยังมีวิธีรักษาโดยการใช้ยาที่ช่วยยับยั้งการสร้างฮอร์โมนใหม่และควบคุมการทำงานของฮอร์โมนที่มีอยู่ ควรรับประทานยาตามแพทย์สั่งอย่างเคร่งครัด ห้ามปรับหรือหยุดยาเองโดยไม่ปรึกษาแพทย์ เมื่ออาการดีขึ้นและผลเลือดเป็นปกติ แพทย์จะค่อยๆ ปรับลดยา และในบางกรณีอาจสามารถหยุดยาได้ในที่สุด

หากการรักษาด้วยยาไม่ได้ผล แพทย์อาจพิจารณาการรักษาด้วยการกลืนแร่ไอโอดีนหรือการผ่าตัด โดยจะเลือกวิธีที่เหมาะสมกับผู้ป่วยแต่ละราย ดังนั้น หากมีอาการที่สงสัยว่าเป็นไทรอยด์เป็นพิษ ควรรีบปรึกษาแพทย์ทันที เพราะการไม่ได้รับการรักษาอย่างถูกต้องอาจนำไปสู่ภาวะแทรกซ้อนที่รุนแรงและอาจเป็นอันตรายถึงชีวิตได้

อ้างอิงข้อมูล: กรมการแพทย์, คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล มหาวิทยาลัยมหิดล