รู้จักภาวะ Aphasia หรือภาวะเสียการสื่อภาษา ที่ทำให้บรูซ วิลลิสต้องหยุดทำงานในวงการบันเทิง ปัญหานี้เกิดจากสาเหตุใด และสามารถรักษาได้หรือไม่

จากสาเหตุนี้ทำให้ผู้ป่วยสูญเสียความสามารถในการพูด หรือไม่สามารถเข้าใจคำพูดของผู้อื่น หรืออาจประสบปัญหาทั้งสองด้านร่วมกัน นอกจากนี้ยังอาจมีความบกพร่องในการอ่าน การเขียน การคำนวณ หรือการวาดรูป เนื่องจากความผิดปกติที่เกิดขึ้นในสมองซึ่งควบคุมด้านภาษา

ภาวะเสียการสื่อภาษา (Aphasia) สามารถแบ่งได้เป็นหลายระดับ โดยหากระดับไม่รุนแรงมาก ผู้ป่วยอาจยังสามารถพูดสื่อสารเรื่องทั่วไปได้ แต่บางครั้งอาจนึกคำบางคำไม่ออก แต่ในกรณีที่รุนแรงมาก ผู้ป่วยจะไม่สามารถเข้าใจคำพูดของผู้อื่นและไม่สามารถพูดสื่อสารได้เลย อย่างไรก็ตามภาวะนี้ไม่เกี่ยวข้องกับระดับสติปัญญา เพราะผู้ป่วยยังคงมีระดับสติปัญญาคงเดิม

ภาวะเสียการสื่อภาษา (Aphasia) ในแต่ละบุคคลจะมีอาการที่แตกต่างกัน ขึ้นอยู่กับตำแหน่งและระดับความรุนแรงของการเสียหายที่เกิดขึ้นในสมอง ซึ่งจะส่งผลกระทบต่อการพูด การทำความเข้าใจ การอ่าน การเขียน และการสื่อสาร เช่น อาจพูดได้แค่ประโยคสั้นๆ หรือไม่สามารถจบบทสนทนาได้ หรือไม่สามารถเรียบเรียงคำพูดให้ผู้ฟังเข้าใจ ใช้คำที่ไม่เหมาะสม หรือเลือกคำผิด คำพูดอาจไม่มีความหมาย หรือไม่เข้าใจบทสนทนาของผู้อื่น

อาการของผู้ป่วยในกลุ่มนี้สามารถพูดได้ตามปกติ แต่ไม่สามารถเข้าใจสิ่งที่คนอื่นพูดได้ ไม่สามารถใช้ภาษาถูกต้อง อาจพูดประโยคยาวหรือซับซ้อนที่ไม่สื่อความหมาย ใช้คำที่ไม่เข้าท่า คำฟุ่มเฟือย หรือคำที่ไม่เหมาะสม และไม่ตระหนักว่าผู้อื่นไม่เข้าใจคำพูดของตนเอง

ผู้ป่วยในภาวะนี้จะมีปัญหาการสื่อสาร โดยมักเข้าใจสิ่งที่ผู้อื่นสื่อสารได้ดีกว่าการพูดออกไป ผู้ป่วยมักจะพูดได้เพียงประโยคสั้นๆ หรือไม่สามารถจบประโยคได้ บางครั้งอาจลืมคำบางคำและไม่สามารถเข้าใจสิ่งที่ผู้อื่นพูดได้ทั้งหมด ผู้ป่วยมักรู้สึกท้อแท้หรือไม่พอใจหากผู้อื่นไม่เข้าใจสิ่งที่ต้องการสื่อ และอาจมีอาการอ่อนแรงหรือเป็นอัมพาตในซีกขวาร่วมด้วย

ผู้ป่วยในกลุ่มนี้จะเข้าใจและใช้ภาษาได้ดีทั้งในการพูดและเขียน พูดได้คล่องแคล่ว แต่ไม่สามารถพูดตามหรือหากพยายามพูดตามจะพูดผิด

ผู้ป่วยในภาวะนี้เกิดจากสมองซีกซ้ายได้รับความเสียหายทั้งในส่วนหน้าและส่วนกลาง ทำให้ผู้ป่วยประสบปัญหาทั้งในการสื่อสารและการรับสาร ไม่สามารถอ่านหรือเขียนได้ และมีอาการของภาวะบกพร่องทางการสื่อความที่ผสมผสานระหว่างการสื่อสารได้บ้างและไม่ได้บ้าง

การรักษาผู้ป่วยที่เป็นภาวะเสียการสื่อภาษา (Aphasia) จะเน้นการบำบัดทางการพูดและการใช้ภาษาเป็นหลัก เพื่อฟื้นฟูความสามารถในการใช้ภาษาและพัฒนาทักษะการสื่อสาร โดยจะเริ่มจากการประเมินสุขภาพทั่วไป ระดับของการบกพร่องในการใช้ภาษา และทักษะทางสังคมก่อนเข้ารับการบำบัดจากแพทย์หรือผู้เชี่ยวชาญ

ข่าวดีคือหลังจากการบำบัดที่สม่ำเสมอ ผู้ป่วยมักจะมีอาการดีขึ้น แต่ในกรณีที่สมองได้รับการบาดเจ็บอย่างรุนแรง อาจต้องใช้เวลาบำบัดที่ยาวนานขึ้น ส่วนการใช้ยารักษาภาวะเสียการสื่อภาษา (Aphasia) กำลังอยู่ในขั้นตอนการศึกษาและทดลอง เพื่อช่วยฟื้นฟูการทำงานของสมอง

สำหรับญาติหรือบุคคลที่ใกล้ชิดผู้ป่วยภาวะเสียการสื่อภาษา (Aphasia) ควรใช้ประโยคสั้นๆ ที่เข้าใจง่ายและพูดช้าๆ ในบรรยากาศที่เงียบสงบ พร้อมกับการใช้ท่าทางประกอบในการสื่อสาร และควรกระตุ้นให้ผู้ป่วยพยายามสื่อสารอย่างสม่ำเสมอเพื่อช่วยในการฟื้นฟูอาการ ควรเข้าใจสภาพอาการของผู้ป่วยและหลีกเลี่ยงการใช้อารมณ์หรือการกดดันที่อาจทำให้ผู้ป่วยรู้สึกท้อแท้และเครียดเพิ่มขึ้น

อ้างอิงข้อมูล: ศูนย์เวชศาสตร์ฟื้นฟู สภากาชาดไทย, คณะแพทย์ศาสตร์ศิริราชพยาบาล มหาวิทยาลัยมหิดล