"กระชายขาว" สมุนไพรไทยโบราณ มีคุณสมบัติทางยาอะไรบ้าง?

กระชายขาว เป็นพืชสมุนไพรที่นิยมใช้ทั้งในอาหารและยาสมุนไพรไทยมาอย่างยาวนาน ในช่วงปีที่ผ่านมา "กระชายขาว" ได้รับความสนใจอย่างมากในฐานะสมุนไพรที่ช่วยเสริมสร้างระบบภูมิคุ้มกันของร่างกาย นอกจากนี้ยังมีประโยชน์อื่นๆ อีกมากมาย รายละเอียดเพิ่มเติมสามารถติดตามได้จากบทความนี้

กระชายขาวเป็นสมุนไพรไทยที่สามารถใช้ประโยชน์ได้จากหลายส่วน เช่น เหง้า, ราก, และใบ มักนำมาต้มดื่มเพื่อรักษาอาการเจ็บป่วย โดยอาจเติมมะนาวหรือน้ำผึ้งเพื่อลดความขมของเหง้าสด บางครั้งก็ถูกนำมาบดเป็นยาตามตำรับแพทย์แผนไทย ซึ่งมีสรรพคุณช่วยเสริมสร้างภูมิคุ้มกันและบรรเทาอาการต่างๆ ดังต่อไปนี้

• รักษาอาการปากเปื่อยและแผลในปาก
• บรรเทาอาการจมูกไม่ได้กลิ่นและไซนัสอักเสบ
• ช่วยระบบย่อยอาหาร แก้ท้องอืด ท้องเฟ้อ
• ใช้เป็นยาบำรุงร่างกายและเพิ่มพลังงาน
• ลดอาการปวดเมื่อยตามร่างกาย
• แก้อาการวิงเวียนศีรษะและแน่นหน้าอก
• ช่วยปรับสมดุลฮอร์โมนในร่างกาย
• ใช้เป็นยาขับปัสสาวะ

กระชายขาวได้รับความสนใจอย่างสูงในฐานะสมุนไพรต้านโควิด-19 หลังจากที่ ศ.นพ.ปิยะมิตร ศรีธรา คณบดีคณะแพทยศาสตร์ โรงพยาบาลรามาธิบดี มหาวิทยาลัยมหิดล ได้เปิดเผยผลวิจัยในปี 2563 พบว่า "กระชายขาว" มีสารสำคัญ 2 ชนิด คือ Panduratin A และ Pinostrobin ซึ่งมีฤทธิ์ต้านไวรัสโควิด-19 ในระดับสูง โดยช่วยลดจำนวนเซลล์ติดเชื้อและยับยั้งการแพร่กระจายของไวรัส

โครงการวิจัยนี้เป็นความร่วมมือระหว่าง คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล, คณะแพทยศาสตร์ โรงพยาบาลรามาธิบดี มหาวิทยาลัยมหิดล และศูนย์ความเป็นเลิศด้านชีววิทยาศาสตร์ (TCELS) ขณะนี้กำลังอยู่ในขั้นตอนการศึกษาวิจัยเพิ่มเติม เพื่อพัฒนาสารสกัดกระชายขาวให้มีประสิทธิภาพและปลอดภัยสูงสุดสำหรับการรักษาผู้ป่วย

ปัจจุบันสารสกัดกระชายขาวจากโครงการวิจัยยังไม่มีการผลิตออกจำหน่าย ดังนั้น หากต้องการใช้ผลิตภัณฑ์ที่มีสารสกัดกระชายขาวเพื่อเสริมสุขภาพหรือรักษาโรค ควรเลือกผลิตภัณฑ์ที่ได้รับรองจาก อย. และปรึกษาแพทย์ก่อนใช้เพื่อความปลอดภัย

แม้ว่ากระชายขาวจะมีประโยชน์ทางยา แต่การบริโภคติดต่อกันเป็นเวลานานในปริมาณมากเกินไปอาจก่อให้เกิดผลข้างเคียง เช่น ร้อนใน แผลในปาก เหงือกร่น และอาการใจสั่น เนื่องจากกระชายขาวเป็นสมุนไพรที่มีฤทธิ์ร้อน การบริโภคมากเกินไปอาจทำให้ร่างกายขาดสมดุล

หากต้องการใช้กระชายขาวเพื่อการรักษาโรค ควรปรึกษาแพทย์ผู้เชี่ยวชาญก่อน โดยเฉพาะกลุ่มบุคคลที่ควรหลีกเลี่ยง เช่น เด็ก สตรีมีครรภ์ สตรีให้นมบุตร และผู้ป่วยโรคตับอักเสบ เนื่องจากอาจส่งผลกระทบต่อการทำงานของตับและไต

ที่มา : กรมสุขภาพจิต กระทรวงสาธารณสุข, โรงพยาบาลรามาธิบดี