อาการปวดท้องสามารถเกิดขึ้นได้กับทุกเพศทุกวัย โดยมีสาเหตุที่แตกต่างกันออกไป โดยเฉพาะอาการ "ปวดท้องตรงกลาง" ที่คนส่วนใหญ่เคยประสบปัญหานี้ หากมีอาการปวดในตำแหน่งนี้บ่อยๆ ควรหาสาเหตุให้ชัดเจน เพราะอาจเป็นสัญญาณของโรคต่างๆ ที่ต้องระวัง
ปวดท้องตรงกลาง สัญญาณของโรคที่ไม่ควรมองข้าม เกิดจากสาเหตุใด?
อาการปวดท้องตรงกลาง เกิดจากความผิดปกติในอวัยวะภายในท้อง ตำแหน่งที่ปวดสามารถช่วยระบุสาเหตุได้ ซึ่งความรุนแรงของอาการก็แตกต่างกัน หากมีอาการปวดเป็นระยะเวลานาน อาจมีอาการข้างเคียงอื่นๆ เช่น อาการจุกท้อง ท้องเสีย วิงเวียน คลื่นไส้ รวมทั้งอาการปวดหลังและปวดเอว การสังเกตอาการจะช่วยให้รู้สาเหตุของโรคในเบื้องต้นได้
ปวดท้องตรงกลางจุกๆ
หากปวดท้องในลักษณะจุกๆ เสียดๆ พร้อมกับรู้สึกแสบท้อง อาจเป็นสัญญาณของโรคกระเพาะอาหารอักเสบ บางครั้งอาจปวดท้องเป็นๆ หายๆ หรือมีอาการเฉพาะเวลาท้องว่าง หรือเมื่อหิว หากไม่ปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการกินอาหาร อาจทำให้เกิดโรคกรดไหลย้อน ซึ่งทำให้รู้สึกแสบร้อนกลางอก โดยอาการมักจะกำเริบทันทีหลังทานอาหารในแต่ละมื้อ

ปวดท้องตรงกลาง ท้องเสีย คลื่นไส้
อาการปวดท้องตรงกลางที่มาพร้อมกับคลื่นไส้และท้องเสีย หากเป็นประจำ อาจบ่งชี้ถึงอาการเริ่มต้นของโรคบางชนิด เช่น ลำไส้อักเสบ ซึ่งจะรู้สึกปวดท้องรอบๆ สะดือเป็นๆ หายๆ จากการที่ลำไส้เล็กทำงานผิดปกติ หรือในบางกรณีอาจเป็นไส้ติ่งอักเสบ ทำให้มีอาการคลื่นไส้และปวดท้องเหมือนจะท้องเสีย แต่ไม่รู้สึกอยากขับถ่าย ควรพบแพทย์เพื่อวินิจฉัยทันที
ปวดท้องตรงกลาง เหนือสะดือ
หากรู้สึกปวดท้องบริเวณเหนือสะดือและใต้ลิ้นปี่ อาจเกิดจากความผิดปกติของตับอ่อน กระเพาะอาหาร ถุงน้ำดี หรือหลอดอาหาร โดยบางรายที่มีอาการปวดรุนแรงเป็นประจำจนรู้สึกคลื่นไส้และอาเจียน อาจเกี่ยวข้องกับโรคตับอ่อนอักเสบ ควรไปพบแพทย์เพื่อทำการตรวจวินิจฉัย

ปวดท้องตรงกลาง ใต้สะดือ
หากมีอาการปวดท้องที่ใต้สะดือหรือบริเวณช่องท้องส่วนล่าง อาจเกิดจากหลายสาเหตุ เช่น การยกของหนักหรือออกกำลังกายที่ใช้กล้ามเนื้อบริเวณหน้าท้องมากเกินไป การรับประทานยาคลายกล้ามเนื้อจะช่วยบรรเทาอาการได้ หากมีอาการผิดปกติร่วมกับการปัสสาวะ อาจเป็นสัญญาณของโรคกระเพาะปัสสาวะอักเสบ ได้เช่นกัน
ปวดท้องตรงกลาง ปวดหลัง
หากมีอาการปวดท้องตรงกลางเป็นเวลานาน หลายคนอาจรู้สึกปวดหลังเป็นผลข้างเคียงจากอาการนี้ ซึ่งไม่ควรมองข้ามหากเริ่มส่งผลกระทบต่อการดำเนินชีวิตประจำวัน เพราะอาการปวดท้องตรงกลางอาจลามไปถึงปวดหลัง ซึ่งอาจเป็นสัญญาณของโรคกรวยไตอักเสบ ที่มาพร้อมกับอาการปัสสาวะขุ่น ไข้ และหนาวสั่น
ปวดท้องตรงกลาง บิดๆ
หากมีอาการปวดท้องแบบบิดๆ อาจเกิดจากโรคลำไส้อักเสบ ซึ่งมักมีอาการท้องเสียและถ่ายเหลวร่วมด้วย ควรกินอาหารอ่อนที่ปรุงสุกสะอาด ดื่มน้ำสะอาดให้มาก และรับประทานยาแก้ปวดเพื่อลดอาการปวดเบื้องต้น พร้อมกับพักผ่อนให้เพียงพอ หากอาการปวดท้องบิดมีไข้สูง หนาวสั่น หรือมีอาการปวดแสบขัดเมื่อปัสสาวะ อาจเป็นสัญญาณของโรคกระเพาะปัสสาวะอักเสบ ซึ่งบางรายอาจมีอาการมวนท้อง คลื่นไส้และไม่อยากรับประทานอาหาร ควรไปพบแพทย์เพื่อรับการวินิจฉัยโรค

การรักษาอาการปวดท้องตรงกลาง ควรใช้ยาประเภทไหน?
อาการปวดท้องตรงกลางมีหลายสาเหตุ ซึ่งเกิดจากพฤติกรรมต่างๆ ของผู้ป่วย รวมถึงเป็นสัญญาณที่อาจบ่งบอกโรคที่ไม่ควรมองข้าม หากอาการไม่รุนแรงและเกิดจากปัจจัยที่สามารถคาดเดาได้ ควรปรึกษาเภสัชกรก่อนใช้ยาบรรเทาอาการ เช่น ยาแก้ปวด ยาคลายกล้ามเนื้อ ยาแก้จุกเสียดแน่นท้อง หรือยาลดกรดในกระเพาะอาหาร แต่หากมีอาการเรื้อรังหรือรุนแรงเฉียบพลัน ควรไปพบแพทย์เพื่อรับการวินิจฉัยและหาทางรักษาที่ถูกต้องและปลอดภัย
อาการปวดท้องตรงกลางสามารถเป็นอุปสรรคในการทำงานและกิจวัตรประจำวัน และอาจส่งผลกระทบต่อสุขภาพในระยะยาว ดังนั้น ควรหมั่นสังเกตอาการของตัวเองเพื่อให้สามารถรักษาอาการต่างๆ ได้อย่างทันท่วงที
ที่มา : สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.), โรงพยาบาลจุฬารัตน์ 3 อินเตอร์
