Buzz
นโยบายรัฐบาลที่ได้รับความสนใจอย่างสูง
ได้รับความสนใจอย่างมาก โดยการให้ประชาชนลงทะเบียนรับเงินช่วยเหลือ คุ้นๆ ไหม? แบบนี้คือการให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องปรับแผนและใช้เงินจากภาษีเหล้าบุหรี่เพื่อจัดตั้งโครงการเลิกเหล้า เงินมาถึง ชีวิตเปลี่ยน ไปทั่วประเทศ เริ่มจากการเชิญชวนผู้ที่มีประวัติการดื่มเหล้าและกลุ่มเสี่ยงสูง เช่น คนงานก่อสร้างมาลงทะเบียน...
ผู้ที่ยังไม่สามารถเลิกได้ก็สามารถเข้าร่วมโครงการเพื่อเพิ่มโอกาสในการเลิกเหล้า
เมื่อเลิกเหล้าได้สำเร็จจะมีการตรวจสอบจากลมหายใจเป็นระยะ และหากสำเร็จจะได้รับรางวัลเป็นเงินต่อเนื่อง พร้อมกับการให้ความรู้เรื่องการดูแลสุขภาพในทุกๆ ด้าน เพื่อส่งเสริมให้การดื่มเหล้าและสูบบุหรี่โดยไม่รับผิดชอบเป็นสิ่งที่สังคมรังเกียจ
สำหรับผู้ที่ติดเหล้าจนทนไม่ไหวแต่ตั้งใจจะเลิกนั้น ควรได้รับความเห็นใจ เนื่องจากการเลิกเหล้าโดยไม่มีการใช้ยาหรือคำแนะนำในการลดการดื่มแบบค่อยเป็นค่อยไปอาจทำให้เลิกยาก เนื่องจากต้องเผชิญกับปัญหาหลังการพยายามเลิก ซึ่งมักจะทำให้เกิดอาการลงแดงที่สามารถอธิบายได้จากกลไกต่างๆ
แอลกอฮอล์มีผลกระตุ้นตัวรับสัญญาณกาบ้า (GABA) ซึ่งทำให้เกิดการกดประสาท ส่งผลให้รู้สึกง่วงและขาดสติ
เมื่อมีการกระตุ้นตัวรับสัญญาณกาบ้าอย่างต่อเนื่อง ระบบเคมีกาบ้า (GABAergic system) จะปรับสมดุลใหม่ แต่เมื่อหยุดการดื่มเหล้าอย่างฉับพลัน สมดุลที่เคยสร้างไว้จะหายไป และทำให้เกิดการกระตุ้นระบบต่างๆ ในสมองอย่างไม่สามารถควบคุมได้ ส่งผลให้รู้สึกไม่สบายตัวและทำให้กลับไปดื่มอีกครั้ง
ในกรณีของผู้ที่มีอาการรุนแรงหลังหยุดดื่ม 6-12 ชั่วโมง บางคนอาจจะมีอาการนอนไม่หลับ มือสั่น กระวนกระวาย ท้องปั่นป่วน คลื่นไส้ อาเจียน เหงื่อแตก และอาการเหล่านี้อาจจะรุนแรงขึ้นในช่วง 12-24 ชั่วโมง โดยอาจจะมีภาพหลอน หูแว่ว หรือแมลงคลานตามผิวหนัง และหากผ่านไป 24 ชั่วโมงอาจเกิดอาการชักเกร็งกระตุก ในช่วง 48-72 ชั่วโมงจะเข้าสู่ช่วงเหลี่ยม (delirium tremens) ซึ่งเป็นช่วงที่น่ากลัวที่สุด และเป็นช่วงที่ผู้ป่วยจะมีอาการภาพหลอนรุนแรง ไข้สูง หัวใจเต้นเร็ว ความดันโลหิตสูง เหงื่อออกมาก และเป็นช่วงที่อันตรายมากเนื่องจากระบบประสาทอัตโนมัติ (autonomic nervous system) ทำงานผิดปกติ
อาการดังกล่าวสามารถดำเนินต่อเนื่องได้ถึง 5 วันหรือมากกว่า หากพบอาการเหล่านี้ในผู้ที่ไม่มีประวัติการดื่มเหล้ามานาน หรือไม่มีประวัติการหยุดดื่มอย่างชัดเจนอาจจำเป็นต้องหาสาเหตุอื่นๆ ร่วมด้วย เนื่องจากอาการไข้และสับสนอาจบ่งบอกถึงการติดเชื้อในสมอง หรืออาจจะเกิดจากการใช้สารเสพติดประเภทอื่นๆ เช่น stimulant เช่น โคเคนหรือแอมเฟตามีน อาการเหล่านี้ไม่ได้เกิดจากกัญชาและไม่ต้องส่งตรวจหาสารนั้น
นอกจากนี้ อย่าลืมพิจารณาระบบอื่นๆ ที่อาจส่งผลต่อผู้ที่ดื่มเหล้าอย่างที่ได้กล่าวถึงในตอนต้น เนื่องจากบางครั้งผู้ป่วยอาจหยุดดื่มเหล้าเพราะรู้สึกไม่สบาย เช่น การมีหัวใจล้มเหลวจากการขาดวิตามินบี 1 เรื้อรังทำให้หายใจไม่สะดวก ซึ่งอาจทำให้เกิดอาการลงแดงหลังการหยุดดื่มเหล้าได้
เมื่อมั่นใจว่าอาการลงแดงนี้เกิดจากการหยุดดื่มเหล้า ยาหลักที่แพทย์จะเลือกใช้มีเพียงสองกลุ่มหลัก คือ กลุ่ม benzodiazepine เช่น ไดเอซีแปม (diazepam) ที่ช่วยให้ตัวรับสัญญาณที่เหลืออยู่ทำงานได้ดี และตัว diazepam ยังออกฤทธิ์ได้นานกว่ายาอื่นในกลุ่มเดียวกัน ซึ่งถือว่าเหมาะสำหรับผู้ที่มีอาการลงแดงรุนแรงและต้องการการรักษาในโรงพยาบาล โดยบางรายอาจใช้ขนาดที่มีผลอย่างรุนแรง และสามารถใช้ในกรณีที่ผู้ป่วยมีอาการชักได้ด้วย
สำหรับการให้ยาเมื่อใดนั้น แพทย์มักจะให้ยาในช่วงเวลาทุก 15 นาที โดยให้ทางเส้นเลือดดำ เนื่องจากยาจะเริ่มออกฤทธิ์ใน 5 นาทีแรก และจะให้ต่อไปจนกว่าอาการที่อาจเป็นอันตรายจะหยุดลง โดยที่ไม่ให้มากจนทำให้ผู้ป่วยหมดสติ ยาที่สามารถใช้ร่วมกับ benzodiazepine ได้แก่กลุ่ม GABA agonist เช่น gabapentin ซึ่งมักจะใช้ร่วมกับ benzodiazepine เพราะมันไม่ได้มีประสิทธิภาพสูงพอจะใช้เดี่ยวๆ สำหรับอาการที่ไม่รุนแรงแต่จะช่วยลดอาการกระวนกระวาย
นอกจากยาสองกลุ่มนี้แล้ว แพทย์มักไม่แนะนำให้ใช้ยาชนิดอื่นๆ เช่น ยาต้านอาการทางจิต เนื่องจากถึงแม้ว่ายาจะช่วยลดภาพหลอน แต่การออกฤทธิ์ของมันคือการต้านโดพามีน ซึ่งไม่ตรงกับสิ่งที่สมองต้องการ ส่วนใหญ่จะใช้ยานี้เมื่อแพทย์ไม่กล้าเพิ่มขนาดของ diazepam แต่ในความเป็นจริงแล้วการให้ diazepam ยังไม่เพียงพอ และไม่ควรลืมที่จะให้วิตามินบีเสริมด้วย
สำหรับกรณีที่อาการไม่รุนแรงจนเกินไป ผู้ป่วยส่วนใหญ่สามารถได้รับยาเม็ด เช่น lorazepam ทุก 6 ชั่วโมง โดยสามารถให้กลับไปทานที่บ้านร่วมกับ gabapentin แต่ต้องประเมินความสามารถของผู้ป่วยในการรับผิดชอบในการทานยาอย่างเคร่งครัด
สุดท้ายแล้วต้องจำไว้ว่า benzodiazepine เป็นยาเสพติด ไม่ควรใช้ในระยะยาว
ทุกขั้นตอนนี้ต้องอาศัยประสบการณ์ การเพิ่มบุคลากรทางการแพทย์ที่มีความสนใจในด้านนี้จะเป็นประโยชน์มากในการดูแลและจัดระบบ ไม่ว่าจะเป็นการให้คำปรึกษา การหยุดเหล้าที่บ้าน หรือการแอดมิตผู้ป่วยเพื่อหยุดเหล้า เพื่อสามารถติดตามอาการได้ใกล้ชิดในผู้ที่มีความเสี่ยงสูงก็จะเป็นการดี
สุดท้ายนี้อยากเน้นย้ำถึงความสำคัญของพยาบาลที่ทุ่มเทอยู่เสมอ ผู้ป่วยที่ลงแดงนั้นเป็นผู้ป่วยที่เพิ่มภาระงานให้พยาบาลอย่างมาก เพราะสร้างความยุ่งเหยิงตลอดเวลา...
อย่าลืมว่าไม่มีหมอโรงพยาบาลที่สามารถเปิดบริการได้ หากไม่มีพยาบาลหรือบุคลากรสนับสนุน เมื่อไหร่ก็ต้องบอกลาไปครับ ด้วยความห่วงใย.
หมอดื้อ
