วันยาเสพติดโลก หรือที่รู้จักกันในชื่อ "วันต่อต้านยาเสพติดโลก" ซึ่งจะมีการจัดกิจกรรมทุกปีในวันที่ 26 มิถุนายน

วันยาเสพติดโลก 2565 เป็นวันสำคัญที่มีประวัติยาวนานกว่า 30 ปี และตรงกับวันที่ 26 มิถุนายนของทุกปี ตามประกาศของสมัชชาใหญ่แห่งสหประชาชาติในปี พ.ศ. 2531 โดยเลือกวันที่ 26 มิถุนายน เนื่องจากเป็นวันที่จีนได้ทำการถอนสัมปทานการค้าฝิ่น

ประวัติวันยาเสพติดโลก หรือ “International Day against Drug Abuse and Illicit Trafficking” หรือ “World Drug Day” เกิดขึ้นจากปัญหาการใช้ยาเสพติดที่แพร่หลายทั่วโลก ซึ่งส่งผลกระทบต่อสุขภาพและชีวิตของประชาชน ดังนั้น เรื่องนี้จึงถูกนำเสนอในการประชุมสหประชาชาติในปี พ.ศ. 2530 ที่จัดขึ้นที่กรุงเวียนนา ระหว่างวันที่ 17-26 มิถุนายน พ.ศ. 2530 การประชุมครั้งนี้เน้นการใช้ยาเสพติดในทางที่ผิด และการลักลอบใช้ยาเสพติด โดยประเทศที่เข้าร่วมเป็นสมาชิกต่างๆ ก็ได้ร่วมจัดกิจกรรมรณรงค์และต่อต้านยาเสพติดในทุกระดับ รวมถึงหน่วยงานรัฐ เอกชน และภาคประชาชน

ในทุกๆ ปี จะมีการประกาศ "คำขวัญต่อต้านยาเสพติด" เพื่อเผยแพร่ข้อมูลความรู้เกี่ยวกับอันตรายของยาเสพติด พร้อมทั้งเสนอแนวทางในการต่อสู้และป้องกันภัยจากยาเสพติดในแต่ละปี ตัวอย่างคำขวัญในปีต่างๆ ได้แก่

คําขวัญวันต่อต้านยาเสพติด ปี 2550 - รวมพลังไทย ขจัดภัยยาเสพติด ร่วมเทิดไท้องค์ราชัน
คําขวัญวันต่อต้านยาเสพติด ปี 2551 - รวมพลังประชาไทย พ้นภัยยาเสพติด
คําขวัญวันต่อต้านยาเสพติด ปี 2552 - ทำความดี ตามคำพ่อ ภายใต้คำขวัญ รวมพลังประชาไทย พ้นภัยยาเสพติด
คําขวัญวันต่อต้านยาเสพติด ปี 2553 - ไทยเข้มแข็ง ชนะยาเสพติด
คําขวัญวันต่อต้านยาเสพติด ปี 2554 - สานต่อพระราชปณิธาน หยุดยั้งยาเสพติด หยุดหายนะแผ่นดิน
คําขวัญวันต่อต้านยาเสพติด ปี 2555 - พลังแผ่นดินเอาชนะยาเสพติด เทิดไท้ 80 พรรษา มหาราชินี
คําขวัญวันต่อต้านยาเสพติด ปี 2556 - คนไทยหัวใจสีขาว ร่วมต้านยาเสพติด ภายใต้คำขวัญ ยาเสพติดจะพินาศ คนไทยทั้งชาติต้องร่วมมือกัน
คําขวัญวันต่อต้านยาเสพติด ปี 2557 - สังคมปลอดภัย ชุมชนอุ่นใจ ได้ลูกหลานกลับคืน
คําขวัญวันต่อต้านยาเสพติด ปี 2558 - คิดดี ทำดี ต่อต้านยาเสพติด
คําขวัญวันต่อต้านยาเสพติด ปี 2559 - ประชารัฐร่วมใจ ปลอดภัย ยาเสพติด เฉลิมพระเกียรติ 70 ปี ทรงครองราชย์
คําขวัญวันต่อต้านยาเสพติด ปี 2560 - ทำดีเพื่อพ่อ สานต่อแก้ปัญหายาเสพติด
คําขวัญวันต่อต้านยาเสพติด ปี 2561 - ไทยนิยมยั่งยืน ร่วมแก้ไขปัญหายาเสพติด
คําขวัญวันต่อต้านยาเสพติด ปี 2562 - มุ่งมั่น แก้ไข ขจัดภัยยาเสพติด
คําขวัญวันต่อต้านยาเสพติด ปี 2563 - SAVE ZONE NO NEW FACE พื้นที่ปลอดภัย ไม่มีคนหน้าใหม่ เพราะคนรุ่นใหม่ ไม่ใช้ยาเสพติด
คําขวัญวันต่อต้านยาเสพติด ปี 2564 - ไม่มีการประกาศคำขวัญ
คําขวัญวันต่อต้านยาเสพติด ปี 2565 : รอประกาศอย่างเป็นทางการ

หลายหน่วยงานและหลายจังหวัดมักจะจัดกิจกรรมวันต่อต้านยาเสพติด 2565 โดยเน้นการเผยแพร่ความรู้ในโรงเรียน สถานศึกษา และพื้นที่สาธารณะ รวมถึงการใช้สื่อออนไลน์และ Social Media เพื่อให้ประชาชนได้รับข้อมูลข่าวสารและเข้าใจเรื่องยาเสพติดได้ง่ายขึ้น

ยาเสพติด คือ สารเคมีที่ส่งผลต่ออารมณ์ ความคิด และพฤติกรรมของผู้ใช้ โดยออกฤทธิ์ต่อระบบประสาทและทำให้ผู้เสพเกิดความต้องการและรู้สึกขาดไม่ได้ รวมทั้งทำให้เกิดผลกระทบต่อร่างกาย เช่น อ่อนเพลีย ร่างกายซูบผอม และมีการเปลี่ยนแปลงทางอารมณ์ การใช้สารเสพติดเป็นระยะเวลานานจะทำให้การตัดสินใจช้าลง และมีผลต่อการนอนหลับ

การใช้ยาเสพติดส่งผลให้คุณภาพชีวิตของประชาชนต่ำลง นอกจากนี้ยังเกี่ยวข้องกับกระบวนการค้าที่ผิดกฎหมาย ซึ่งอาจนำไปสู่การกระทำความผิดในคดีอาชญากรรมต่างๆ ดังนั้นหากพบเห็นการค้ายาเสพติดสามารถแจ้งเบาะแสได้ที่สายด่วน ป.ป.ส. 1386

ที่มา : unodc.org