รู้จัก "พระราชบัญญัติ" คืออะไร และมีผลบังคับใช้เมื่อไหร่

พระราชบัญญัติ หรือ พ.ร.บ. คำนี้เป็นที่คุ้นเคยในวงการกฎหมายไทยและมีความสำคัญอย่างยิ่ง เพราะเป็นกฎหมายที่บังคับใช้ทั่วประเทศ หากท่านยังไม่เข้าใจความหมายของคำนี้ สามารถศึกษาข้อมูลเพิ่มเติมในบทความนี้ได้

พระราชบัญญัติ คือ กฎหมายที่พระมหากษัตริย์ทรงตราขึ้นตามคำแนะนำและความเห็นชอบจากรัฐสภา โดยพระราชบัญญัตินี้มีการบังคับใช้ตามปกติ เพื่อควบคุมและระเบียบความประพฤติของบุคคลรวมถึงองค์กรและเจ้าหน้าที่ของรัฐ ถือเป็นบทกฎหมายที่มีสถานะสูงกว่าบทกฎหมายชนิดอื่นๆ

ลำดับศักดิ์ของกฎหมายไทย จัดแบ่งออกเป็นดังนี้

- กฎหมายที่ตราขึ้นโดยพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว
- กฎหมายที่ออกโดยสามัญชน

หรือสามารถแบ่งตามลักษณะได้ดังนี้

- กฎหมายหลัก
- กฎหมายที่ออกมาเพื่ออธิบายและขยายความจากกฎหมายหลัก

ลำดับของกฎหมายไทยสามารถจัดเรียงได้ตามนี้

1. รัฐธรรมนูญ
2. พระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญ
3. พระราชบัญญัติ
4. พระราชกำหนด
5. พระราชกฤษฎีกา
6. กฎกระทรวง
7. กฎหมายที่ตราโดยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น

เนื้อหาของพระราชบัญญัติสามารถกำหนดเรื่องใดก็ได้ แต่ต้องไม่ขัดแย้งหรือขัดต่อรัฐธรรมนูญ

กฎหมายจะมีผลบังคับใช้หลังจากที่ประกาศในราชกิจจานุเบกษา โดยจะเริ่มมีผลตั้งแต่เวลา 00.01 น. เป็นต้นไป ยกเว้นในบางกรณีที่อาจมีเหตุจำเป็นที่เกี่ยวข้องกับสถานการณ์เศรษฐกิจ สังคม หรือสภาพการณ์ปัจจุบัน เช่น กรณีที่กำหนดให้พระราชบัญญัติใช้บังคับตั้งแต่วันประกาศ หรือมีการกำหนดวันเดือนปีที่แน่นอน หรือให้มีผลเมื่อครบระยะเวลาที่กำหนด

พระราชบัญญัติคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล

พระราชบัญญัติคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล หรือ พ.ร.บ.คุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ.2562 เป็นกฎหมายที่อธิบายถึงเหตุผลและความจำเป็นในการจำกัดสิทธิและเสรีภาพของบุคคลภายใต้กฎหมายนี้ เพื่อเสริมสร้างการปกป้องข้อมูลส่วนบุคคลให้มีประสิทธิภาพสูงขึ้น พร้อมทั้งมาตรการเยียวยาเจ้าของข้อมูลที่ถูกละเมิดสิทธิ ซึ่งครอบคลุมถึงการใช้ชีวิตประจำวันและการรักษาความปลอดภัยทางไซเบอร์ทั้งสำหรับบุคคลและนิติบุคคล

พระราชบัญญัติข้อมูลข่าวสาร

พระราชบัญญัติข้อมูลข่าวสาร หรือ พ.ร.บ.ข้อมูลข่าวสาร พ.ศ.2540 ได้ระบุลักษณะของข้อมูลข่าวสารว่า “สิ่งที่สื่อความหมายให้เข้าใจเรื่องราว ข้อเท็จจริง ข้อมูล หรือสิ่งอื่นใดไม่ว่าจะสื่อความหมายได้โดยตัวสิ่งนั้นเองหรือโดยผ่านวิธีการใดๆ และไม่ว่าจะถูกจัดทำในรูปของเอกสาร แฟ้มรายงาน หนังสือ แผนผัง แผนที่ ภาพวาด ภาพถ่าย ฟิล์ม การบันทึกภาพหรือเสียง การบันทึกโดยเครื่องคอมพิวเตอร์ หรือวิธีการอื่นใดที่ทำให้สิ่งที่บันทึกไว้สามารถเห็นได้” มาตรการคุ้มครองข้อมูลข่าวสารของรัฐและเอกชน รวมถึงข้อมูลข่าวสารส่วนบุคคลทั้งที่เป็นลายลักษณ์อักษร แผ่นบันทึกเสียง ลายนิ้วมือ และภาพถ่าย ที่เกี่ยวข้องกับบุคคลที่ยังมีชีวิตอยู่และผู้ที่เสียชีวิตแล้ว

พระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงาน

พระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงาน หรือ พ.ร.บ.คุ้มครองแรงงาน (ฉบับ 7) พ.ศ.2562 เป็นกฎหมายที่สำคัญที่ผู้ใช้แรงงานควรทำความเข้าใจเกี่ยวกับสิทธิ์ของตนเอง โดยพระราชบัญญัตินี้ถูกตราขึ้นเพื่อสร้างความมั่นคงในการทำงานและยกระดับคุณภาพชีวิตของประชาชนในประเทศ เนื่องจากทรัพยากรมนุษย์เป็นปัจจัยสำคัญที่สนับสนุนความมั่นคงทางเศรษฐกิจของชาติ

พระราชบัญญัติคอมพิวเตอร์

พระราชบัญญัติคอมพิวเตอร์ หรือ พ.ร.บ.คอมพิวเตอร์ (ฉบับที่ 2) พ.ศ.2560 ได้รับการแก้ไขชื่อเป็น พระราชบัญญัติว่าด้วยการกระทำความผิดเกี่ยวกับคอมพิวเตอร์ (ฉบับที่ 2) พ.ศ.2560 ซึ่งกล่าวถึงบทลงโทษและความผิดที่เกี่ยวข้องกับการทำลายข้อมูลคอมพิวเตอร์ หรือระบบคอมพิวเตอร์ รวมถึงการกระทำที่ทำให้เกิดความรำคาญแก่ผู้รับข้อมูลคอมพิวเตอร์ เช่น การแฮกข้อมูล การดักฟัง หรือการเข้าถึงข้อมูลของผู้อื่นโดยมิชอบ

ที่มา : senate.go.th