การที่เหงื่อออกมากขณะออกกำลังกาย ยิ่งหมายถึงการเผาผลาญแคลอรี่ได้ดีขึ้นจริงหรือไม่?

หลายคนอาจคิดว่าเหงื่อออกมากหมายถึงการเผาผลาญแคลอรี่ที่มีประสิทธิภาพ แต่จากข้อมูลใน นิตยสารวาไรตี้เพื่อสุขภาพ @Rama ระบุว่า การออกกำลังกายที่มีเหงื่อออกมากช่วยกระตุ้นการพัฒนากล้ามเนื้อ ซึ่งส่งผลให้อัตราการเผาผลาญพื้นฐานสูงขึ้น เมื่อร่างกายมีพื้นฐานที่ดีขึ้น การขยับร่างกายแม้เพียงเล็กน้อยก็จะช่วยกระตุ้นการเผาผลาญไขมันได้มากขึ้นด้วย

เหงื่อที่ออกระหว่างการออกกำลังกายเกิดจากการเผาผลาญพลังงานของร่างกาย ซึ่งทำให้เกิดความร้อนภายใน เพื่อไม่ให้ร่างกายเกิดอาการตัวร้อนเกินไป (Hyperthermia) ซึ่งมักพบในภาวะโรคลมแดด (Heat Stroke) ร่างกายจึงสร้างเหงื่อเพื่อลดความร้อนและปรับอุณหภูมิให้คงที่ เพื่อป้องกันภาวะล้มเหลวของระบบต่าง ๆ โดยน้ำหนักที่ลดลงหลังจากการออกกำลังกายก็คือปริมาณเหงื่อที่ขับออกจากร่างกาย

การออกกำลังกายเพื่อให้เหงื่อออกมาก ๆ อาจช่วยเบิร์นไขมันได้ดีขึ้นในบางส่วน โดยการเพิ่มระดับความหนักในการออกกำลังกายจะกระตุ้นการใช้พลังงานจากไขมันได้มากขึ้น

เมื่อเริ่มต้นการออกกำลังกายในระดับที่ไม่หนักมาก ร่างกายจะใช้ไขมันเป็นพลังงานได้อย่างมีประสิทธิภาพ โดยในช่วงนี้ยังไม่เกิดความร้อนสะสมในร่างกายมากนัก จึงไม่จำเป็นต้องขับเหงื่อออกมา แต่เมื่อการออกกำลังกายมีความหนักขึ้น ร่างกายจะไม่สามารถใช้พลังงานจากไขมันได้อย่างต่อเนื่อง เนื่องจากไม่สามารถดึงพลังงานจากไขมันได้ทันกับความต้องการพลังงานที่เพิ่มขึ้น จึงต้องใช้พลังงานจากแป้งแทน ซึ่งการใช้พลังงานจากแป้งนั้นใช้เวลาน้อยกว่าไขมัน

เมื่อการออกกำลังกายหนักขึ้นและต่อเนื่อง ร่างกายที่ใช้พลังงานจากแป้งจะเริ่มสะสมความร้อนมากขึ้น จนอุณหภูมิร่างกายสูงขึ้นจนต้องผลิตเหงื่อออกมาอย่างมาก การออกกำลังกายที่มีเหงื่อออกมากไม่ว่าจะใช้พลังงานจากแป้งหรือไขมันก็ตาม จะช่วยกระตุ้นการพัฒนากล้ามเนื้อ ส่งผลให้อัตราการเผาผลาญในแต่ละวัน (Basal metabolic rate) เพิ่มขึ้น ซึ่งเมื่ออัตราการเผาผลาญพื้นฐานดีขึ้น การขยับร่างกายในชีวิตประจำวันก็สามารถกระตุ้นการเผาผลาญไขมันได้ดียิ่งขึ้น

ตัวอย่างของการออกกำลังกายแบบคาร์ดิโอ เช่น การเดินเร็ว การวิ่ง การปั่นจักรยาน และการว่ายน้ำ ช่วยในการเผาผลาญไขมันได้ แต่ต้องอยู่ในระดับที่ทำให้หัวใจเต้นเร็วพอสมควร เพื่อให้เลือดสูบฉีดและร่างกายสามารถดึงไขมันมาใช้ เสริมสร้างกล้ามเนื้อ และเพิ่มอัตราการเผาผลาญพลังงาน (เมตาบอลิซึม) อย่างไรก็ตาม การทำคาร์ดิโอเพียงอย่างเดียวไม่สามารถกระตุ้นการเผาผลาญได้เท่ากับการเล่นเวทเทรนนิ่ง

การที่เหงื่อออกมากนั้นแสดงให้เห็นว่าร่างกายกำลังเผาผลาญไขมันในระดับหนึ่ง ซึ่งความสามารถในการระบายความร้อนของร่างกายก็ทำได้ดีขึ้น แต่สิ่งที่ต้องเข้าใจคือ การเผาผลาญไขมันไม่ได้ถูกขับออกมาทางเหงื่อโดยตรง ขึ้นอยู่กับชนิดของการออกกำลังกายที่ทำ

เครดิต : Volume: ฉบับที่ 50 เดือนตุลาคม 2566

Column: Believe it or not

Writer Name: นวพร สรรพโสภณ นักวิทยาศาสตร์การกีฬา ศูนย์กีฬารามาธิบดี คณะแพทยศาสตร์โรงพยาบาลรามาธิบดี มหาวิทยาลัยมหิดล