Buzz
วัยทองก่อนวัยอันควร มักพบใน ผู้หญิงที่อายุต่ำกว่า 40 ปี เนื่องจากฟองไข่ในรังไข่เสื่อมสลายเร็วกว่าปกติ ทำให้ประจำเดือนค่อยๆ หายไปและหายไปอย่างถาวรในที่สุด โดยปกติแล้วผู้หญิงจะเข้าสู่วัยหมดประจำเดือนเมื่ออายุประมาณ 45-55 ปี แต่เมื่อเกิดวัยทองก่อนวัยในผู้หญิงที่อายุน้อยกว่า 40 ปี จะส่งผลให้มีบุตรยาก เนื่องจากรังไข่ทำหน้าที่หลักในการ “ผลิตเซลล์ไข่” และ “สร้างฮอร์โมนเพศหญิง” ซึ่งกระตุ้นการสุกและตกของไข่ตามรอบเดือน การเข้าสู่วัยทองก่อนวัยจึงเป็นสัญญาณของ “ภาวะรังไข่เสื่อม” ที่ทำให้ประสิทธิภาพการทำงานของรังไข่ลดลงและทำให้มีบุตรยาก
จะรู้ได้อย่างไรว่ากำลังเข้าสู่ภาวะวัยทองก่อนวัย
สามารถตรวจสอบประสิทธิภาพของรังไข่ด้วยการตรวจค่า FSH ตามนี้
- FSH ต่ำกว่า 4mIU/ml ไข่เล็ก ท้องยาก
การมีระดับ FSH ที่ต่ำเกินไปอาจส่งผลต่อการเจริญพันธุ์ ทำให้วงจรรอบเดือนหยุดชะงักได้ โดยระดับฮอร์โมน FSH เป็นปัจจัยหนึ่งที่มีผลต่อโอกาสในการตั้งครรภ์ มักพบในผู้หญิงที่มีอาการของภาวะถุงน้ำในรังไข่ (Polycystic Ovarian Syndrome หรือ PCOS) ซึ่งเป็นภาวะที่มีไข่เล็กจำนวนมากในรังไข่ ทำให้ไข่ไม่สามารถสุกและโตตามเกณฑ์หรือไม่ตกตามรอบเดือน ส่งผลให้ประจำเดือนมาช้าและทำให้การตั้งครรภ์ยากขึ้น
- FSH 4-7mIU/ml อยู่ในระดับปกติ
ระดับ FSH ในช่วงนี้อยู่ในเกณฑ์ปกติ ซึ่งบ่งบอกถึงรังไข่สำรอง (Ovarian reserve) รวมทั้งคุณภาพและจำนวนไข่ที่เหลืออยู่ในสภาพดีตามเกณฑ์ปกติ
- FSH 10-20 mIU/ml กระตุ้นไข่ยาก เสี่ยงต่อการเข้าสู่วัยทองก่อนวัย
เมื่อระดับ FSH เกิน 10mIU/ml จะเริ่มกระตุ้นไข่ได้ยาก หากอายุยังไม่ถึง 40 ปี ค่านี้ถือเป็นสัญญาณที่รังไข่เริ่มเสื่อมลง
- FSH สูงเกิน 20mIU/ml เข้าสู่วัยทอง มักพบในผู้หญิงที่เข้าสู่ภาวะหมดประจำเดือนก่อนกำหนด ซึ่งอาจทำให้มีปัญหาเรื่องการตั้งครรภ์ได้
เมื่อจำนวนไข่ลดลงและคุณภาพของไข่เสื่อมลง ร่างกายจะพยายามผลิต FSH มากขึ้นเพื่อชดเชยและกระตุ้นให้ฟอลิเคิลเจริญเติบโตมากขึ้น ดังนั้นหากพบว่ามีระดับ FSH สูง อาจเป็นสัญญาณว่ากำลังเข้าสู่ภาวะหมดประจำเดือนแล้ว ไข่ที่มีคุณภาพดีจะสร้างฮอร์โมนเอสโตรเจนและอินฮีบินบีในระดับสูง ซึ่งทำให้ค่า FSH ลดลง ในขณะที่ไข่ที่มีคุณภาพไม่ดีจะผลิตฮอร์โมนในระดับต่ำ ส่งผลให้ค่า FSH เพิ่มขึ้น สัญญาณแรกที่บ่งชี้ถึงการทำงานที่ลดลงของรังไข่ คือ ค่า FSH มากกว่า 10 mIU/mL ร่วมกับค่า E2 ที่ต่ำกว่า 80 pg/ml และมีรายงานว่าเมื่อค่า FSH เกิน 18 mIU/ml โอกาสในการตั้งครรภ์จะน้อยมาก
สรุปแล้ว การตรวจ FSH คือการตรวจสอบการทำงานของรังไข่ ซึ่งหากระดับ FSH สูงขึ้นแสดงว่า การทำงานของรังไข่เริ่มเสื่อมลง แต่ค่า FSH ในแต่ละเดือนอาจไม่คงที่ หากมีการใช้ฮอร์โมนเอสโตรเจนหรือโปรเจสเตอโรน เช่น ยาคุมกำเนิด อาจทำให้ค่า FSH ต่ำกว่าที่ควรจะเป็น ดังนั้นหากกำลังทานยาคุมกำเนิด ควรแจ้งให้แพทย์ทราบ เนื่องจากมันอาจส่งผลต่อการตรวจและการแปลผลได้
หากคุณสงสัยว่ากำลังประสบปัญหาวัยทองก่อนวัย หรือมีภาวะรังไข่เสื่อม ควรพบแพทย์เพื่อการตรวจสอบสาเหตุอย่างละเอียด เพราะปัญหานี้อาจเกิดจากความผิดปกติของมดลูก เนื้องอกมดลูก ซีสต์รังไข่ หรือโรคภายในสตรี ซึ่งแพทย์จะสามารถตรวจวินิจฉัยและให้การรักษาได้ต่อไป ครูก้อยกล่าวสรุป
เกี่ยวกับ “ครูก้อย” นัชชา ลอยชูศักดิ์
- “ครูก้อย” นัชชา ลอยชูศักดิ์ นักเรียนทุนจาก สสวท. ในโครงการส่งเสริมการผลิตครูวิทยาศาสตร์และคณิตศาสตร์ (สควค.) ติดอันดับ top 10 ของประเทศ ได้รับทุนการศึกษาตั้งแต่ไม่ผ่านการเอนทรานซ์
- ศึกษาต่อในปีที่ 5 คณะศึกษาศาสตร์ที่มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ จบปริญญาโทในสาขาฟิสิกส์จากมหาวิทยาลัยอุบลราชธานี
- ได้รับทุนการศึกษารวม 8 ปี และมีโอกาสทำงานวิจัยทั้งในและต่างประเทศ
- ครูสอนฟิสิกส์และวิทยาศาสตร์ในโครงการ SMGP ที่โรงเรียนกัลยาณีศรีธรรมราช นครศรีธรรมราช 8 ปี
- สมรสกับ “เจมส์” เรืองศักดิ์ ลอยชูศักดิ์ ศิลปินและนักแสดงชื่อดัง
