
จากการแพร่ระบาดของโรคในช่วงที่ผ่านมา ส่งผลให้เกิดความตระหนักในเรื่องสุขภาพเพิ่มขึ้นทั่วโลก จากการสำรวจของ CNN พบว่า ผู้ใหญ่ในสหรัฐอเมริกากว่า 90% มองว่าปัญหาสุขภาพจิตเป็นวิกฤติ ขณะที่ผู้คนทั่วโลกกำลังมองหาวิธีที่จะช่วยพัฒนาสุขภาพจิตจากภายใน เพราะทุกคนเข้าใจดีว่าการมีสุขภาพจิตที่ดีส่งผลต่อร่างกายและการดำเนินชีวิตโดยรวม หากมีสุขภาพดีจะนำมาซึ่งความสุข และความสุขเองก็จะช่วยเสริมสร้างสุขภาพที่ดี
อะไรคือปัจจัยที่ทำให้เกิดความสุข?
เรื่องของความสุขนั้นอาจเป็นเรื่องที่แต่ละคนให้ความหมายแตกต่างกัน บางคนเชื่อว่าการมีสุขภาพกายและจิตใจที่ดีคือความสุข บางคนมองว่าครอบครัวคือแหล่งแห่งความสุข บางคนเห็นว่าเป้าหมายในชีวิต การมีงานทำ และความมั่นคงทางการเงินเป็นสิ่งที่สำคัญในการสร้างความสุข แน่นอนว่าไม่มีคำตอบที่ถูกหรือผิดในเรื่องนี้ แล้วอะไรคือสิ่งที่ทำให้เรามีความสุข? คำตอบนี้จะอธิบายตามหลักวิทยาศาสตร์ที่เกี่ยวข้องกับสุขภาพร่างกาย จิตใจ และอารมณ์ ทั้งสามนี้มีความเชื่อมโยงกันอย่างลึกซึ้ง เช่น การดูแลสุขภาพร่างกายด้วยการทานอาหารที่ดีและการออกกำลังกายจะช่วยปรับปรุงการเต้นของหัวใจ ลดความดันโลหิตและความวิตกกังวล ซึ่งสัมพันธ์กับการหลั่งสารสื่อประสาทที่มีผลต่อความสุข เช่น เอ็นโดรฟิน เซโรโทนิน โดปามีน และสารสื่อประสาทอื่น ๆ ที่เกี่ยวข้องกับสมอง
ต่อไปนี้คือเคล็ดลับที่จะช่วยเป็นแสงสว่างนำทางไปสู่การสร้างความสุขและการดูแลสุขภาพที่ดีขึ้นในระยะยาว
เติมพลังให้กับตัวเองด้วยการเลือกทานอาหารที่มีประโยชน์
จากการวิจัยทางวิทยาศาสตร์พบว่าการทานอาหารเพื่อสุขภาพไม่เพียงแต่ช่วยเสริมพลังงานให้กับร่างกาย แต่ยังช่วยเสริมสร้างความสุขด้วย อาหารที่มีคุณค่าทางโภชนาการสามารถให้สารอาหารที่จำเป็นต่อการทำงานของร่างกายและสมอง พร้อมทั้งช่วยเพิ่มการผลิตสารสื่อประสาทที่มีส่วนในการสร้างความรู้สึกสุขใจ
ออกกำลังกายให้เป็นนิสัย
การออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอและการใช้ชีวิตที่แอคทีฟจะช่วยให้ทั้งร่างกายและสมองได้รับประโยชน์อย่างเต็มที่ การออกกำลังกายช่วยเสริมสร้างกล้ามเนื้อให้แข็งแรง และสมองจะได้รับออกซิเจนและสารอาหารจากการไหลเวียนของเลือดที่เพิ่มขึ้น ซึ่งจะนำไปสู่การผลิตสารที่ช่วยให้เกิดความสุข เช่น “โดปามีน” ด้วยเหตุนี้ การออกกำลังกายจึงเป็นวิธีการที่ใช้ในการรักษาปัญหาทางอารมณ์ต่างๆ เช่น ภาวะซึมเศร้า หรือพฤติกรรมเสพติด
อย่าลืมหาเวลาพักผ่อน
การหาช่วงเวลาผ่อนคลายและเติมพลังให้ตัวเองคือหนึ่งในวิธีที่ดีที่สุดในการค้นหาความสุขที่แท้จริง นอกจากนี้ยังช่วยลดความดันโลหิต ลดการเต้นของหัวใจ และทำให้จิตใจสงบลง ทุกคนสามารถสร้างกระบวนการผ่อนคลายร่างกายตามขั้นตอนดังต่อไปนี้
1) หามุมสงบส่วนตัวและนั่งในที่ที่เงียบสงบ
2) ผ่อนคลายกล้ามเนื้อจากหัวจนถึงปลายเท้าโดยการเกร็งและคลายกล้ามเนื้อสลับกันในแต่ละส่วน
3) ให้ความสนใจกับลมหายใจของตัวเอง
4) หายใจเข้าลึกๆ และช้าๆ
5) จินตนาการถึงภาพที่ทำให้รู้สึกผ่อนคลาย เช่น ภาพคลื่นทะเลหรือต้นไม้ โดยทำเช่นนี้เป็นเวลา 20 นาทีในแต่ละวัน จะช่วยเติมพลังให้จิตใจและช่วยให้หลับได้ดีขึ้น
เลือกมองแต่สิ่งดีในชีวิต
ถึงเวลาที่เราควรปรับมุมมองการคิดให้เน้นไปที่สิ่งดีๆ ในชีวิต ไม่ว่าจะเป็นเรื่องเล็กหรือใหญ่ แทนที่จะจมอยู่กับความยากลำบาก แม้ว่าจะฟังดูง่าย แต่การวิจัยพบว่า การจดจ่ออยู่กับสิ่งดีๆ ในชีวิตและรู้สึกขอบคุณสิ่งเหล่านั้น ช่วยให้เรามีความสุขมากขึ้น ซึ่งทุกคนสามารถทำได้ง่ายๆ โดยการจดบันทึกความรู้สึกดีๆ ทุกวัน เพื่อขอบคุณโลกใบนี้สำหรับทุกสิ่งที่ดีในชีวิต
โฟกัสในสิ่งที่ควบคุมได้
ชีวิตเต็มไปด้วยสิ่งที่เราควบคุมได้และไม่ได้ เรื่องที่ไม่สามารถควบคุมมักจะทำให้เราเกิดความกังวล ดังนั้นการเลือกที่จะรับผิดชอบและทำให้ดีที่สุดในสิ่งที่สามารถควบคุมได้ เช่น การพัฒนานิสัยหรือการทำงาน จะช่วยเสริมความมั่นใจและเพิ่มความสุขให้กับชีวิต ซึ่งรากฐานของความสุขที่มั่นคงจะต้องเริ่มจากการพัฒนานิสัยที่ดีในทุกด้านของชีวิต เช่น การทานอาหารที่สมดุลและการใช้ชีวิตที่กระฉับกระเฉง
ความสุขไม่ได้เกิดจากโชคชะตาหรือเหตุบังเอิญ แต่มันคือสิ่งที่ทุกคนสามารถสร้างขึ้นได้ทั้งในด้านร่างกาย จิตใจ และอารมณ์ หากคุณค้นพบเส้นทางของความสุขที่เป็นของตัวเอง ความสุขนั้นจะเจริญเติบโตอย่างงดงามไปตลอดชีวิต
