เคยสงสัยกันบ้างไหมว่า ทำไมเราถึงสามารถทายได้ทันทีว่านามสกุลบางตัวหมายถึงคนโคราช? หรืออยากรู้หรือไม่ว่านามสกุลที่คุ้นเคยนั้นมีความหมายอย่างไร และมาจากไหน? บทความนี้จะช่วยไขข้อสงสัยเหล่านั้น พร้อมรวบรวมนามสกุลยอดนิยมของชาวโคราชมาให้คุณได้รู้จักและเข้าใจมากขึ้น
นามสกุลที่เป็นที่นิยมในหมู่ชาวโคราชถ้าพูดถึงนามสกุลนี้เมื่อไหร่ ทุกคนจะนึกถึงชาวโคราชทันที
อำเภอเมืองนครราชสีมา
- ตำบลในเมือง มีคำลงท้ายว่า ในเมือง ตัวอย่างเช่น ก้อนในเมือง งามในเมือง ล้อมในเมือง เถียรในเมือง พูนในเมือง ชำนาญเมือง ถนอมโพธิ์กลาง
- ตำบลโพธิ์กลาง คำลงท้าย โพธิ์กลาง ตัวอย่างเช่น เวชโพธิ์กลาง เลิศโพธิ์กลาง ตังโพธิ์กลาง
- ตำบลหัวทะเล คำลงท้าย ทะเล ตัวอย่างเช่น จาบทะเล พุดทะเล สาทะเล หาญทะเล เกิดทะเล โยงทะเล
- ตำบลมะเริง คำลงท้าย มะเริง ตัวอย่างเช่น จอมมะเริง ศรีมะเริง เรืองมะเริง รอดมะเริง
- ตำบลพุดซา คำลงท้าย พุดซา ตัวอย่างเช่น ดีพุดซา ใบพุดซา รากพุดซา นวนพุดซา
- ตำบลพลกรัง คำลงท้าย พลกรัง ตัวอย่างเช่น สดพลกรัง เดชพลกรัง นพพลกรัง ด้วงพลกรัง สว่างพลกรัง ประเสริฐพลกรัง เนียนพลกรัง
- ตำบลปรุใหญ่ คำลงท้าย ปรุ ตัวอย่างเช่น ศรีปรุ สินปรุ บรรจงปรุ เข็มทองปรุ
- ตำบลบ้านใหม่ คำลงท้าย ใหม่ ตัวอย่างเช่น สกุลใหม่ ใสใหม่ ฤทธิ์ใหม่ ปานใหม่ นามใหม่
- ตำบลโคกสูง คำลงท้าย โคกสูง ตัวอย่างเช่น แววโคกสูง ร่มโคกสูง โนนโคกสูง ถิ่นโคกสูง ดาวโคกสูง ฝ่ายโคกสูง สูบโคกสูง กลิ่นโคกสูง เงินโคกสูง แต้มโคกสูง อ่อนโคกสูง หาดโคกสูง
- ตำบลโคกกรวด คำลงท้าย โคกกรวด ตัวอย่างเช่น กิ่งโคกกรวด กูบโคกกรวด
- ตำบลจอหอ คำลงท้าย จอหอ ตัวอย่างเช่น เกิดจอหอ แก้วจอหอ ภักดีจอหอ ผันจอหอ นิลจอหอ ผ่านจอหอ ยนจอหอ
- ตำบลบ้านโพธิ์ คำลงท้าย โพธิ์ ตัวอย่างเช่น บ้านโพธิ์ ยุ้งชมโพธิ์ อยู่โพธิ์ นอนโพธิ์ แก้วโพธิ์ ชีโพธิ์
- ตำบลบ้านโคกกรวด คำลงท้าย โคกกรวด ตัวอย่างเช่น ชมโคกกรวด เขาโคกกรวด โมโคกกรวด ดีโคกกรวด เทียนโคกกรวด
- ตำบลบ้านเกาะ คำลงท้าย เกาะ ตัวอย่างเช่น จำเกาะ จอมเกาะ ในเกาะ แจบเกาะ งัดเกาะ แพทย์เกาะ พุ่มเกาะ
- ตำบลหมื่นไวย คำลงท้าย หมื่นไวย ตัวอย่างเช่น อินโมหมื่นไวย แจ้งหมื่นไวย ในหมื่นไวย พงษหมื่นไวย ศรีหมื่นไวย จูหมื่นไวย เหล็กหมื่นไวย สวัสดิ์หมื่นไวย สิงห์หมื่นไวย
- ตำบลพะเนาว์ คำลงท้าย พะเนาว์ ตัวอย่างเช่น จันขาวพะเนาว์ ดีนวลพะเนาว์ เสือมาพะเนาว์
- ตำบลหนองจะบก คำลงท้าย จะบก ตัวอย่างเช่น ไกรจะบก เจริญจะบก โคกจะบก แย้มจะบก
อำเภอปักธงชัย
- ตำบลเมืองปัก คำลงท้าย เมืองปัก ตัวอย่างเช่น ชุ่มเมืองปัก ฉัตรเมืองปัก ร่มเมืองปัก ฉ่ำเมืองปัก เคลื่อนเมืองปัก
- ตำบลตะคุ คำลงท้าย ตะคุ ตัวอย่างเช่น เลิศตะคุ เจริญตะคุ แสงตะคุ บินตะคุ
- ตำบลตะขบ คำลงท้าย ตะขบ ตัวอย่างเช่น บนตะขบ งามตะขบ ลอยตะขบ
- ตำบลงิ้ว คำลงท้าย ฉิมพลี ตัวอย่างเช่น แววฉิมพลี ผลฉิมพลี ใจฉิมพลี โรจน์ฉิมพลี
- ตำบลบ้านตูม คำลงท้าย พรหมราช ตัวอย่างเช่น ขำพรหมราช เดชพรหมราช
- ตำบลสะแกราช คำลงท้าย กิ่ง ตัวอย่างเช่น ไฝกิ่ง ระวังกิ่ง รวยกิ่ง ดีกิ่ง
- ตำบลดอน คำลงท้าย ดอน ตัวอย่างเช่น ขอดอน นอดอน บินดอน ไกลดอน แขดอน
- ตำบลสำโรง คำลงท้าย สำโรง ตัวอย่างเช่น เชยสำโรง งามสำโรง ดีสำโรง
- บ้านจาโป๊ะ คำลงท้าย จะโป๊ะ ตัวอย่างเช่น ผันจะโป๊ะ ฉุนจะโป๊ะ สำราญจะโป๊ะ เกิดจะโป๊ะ รักจะโป๊ะ
- บ้านหนองผักแว่น คำลงท้าย ผักแว่น ตัวอย่างเช่น วิเวชผักแว่น สีผักแว่น กินผักแว่น แอมผักแว่น แช่มผักแว่น
- บ้านจังหรีด คำลงท้าย จังหรีด ตัวอย่างเช่น จิ๋วจังหรีด แอบจังหรีด ซิงจังหรีด
- อำเภอโนนไทย (เดิมชื่ออำเภอสันเทียะ)
- คำลงท้าย สันเทียะ เช่น โกนสันเทียะ ดอกสันเทีย หันสันเทีย บอนสันเทียะ ภาคสันเทียะ แก่นสันเทียะ ยีสันเทียะ ถนอมสันเทียะ ขอสันเทียะ มะสันเทียะ พลันสันเทียะ ยางสันเทียะ ก้ามสันเทียะ
- ตำบลค้างพลู คำลงท้าย ค้างพลู เช่น เกตุค้างพลู แป้งค้างพลู เงินค้างพลู แอบค้างพลู
- ตำบลพังเทียม คำลงท้าย พังเทียม เช่น หลงพังเทียม งามพังเทียม ช้างพังเทียม ผิวพังเทียม
- ตำบลด่านจาก คำลงท้าย ด่านจาก เช่น มณีด่านจาก ไหลด่านจาก โซด่านจาก แขด่านจาก
- ตำบลสายออ คำลงท้าย สายออ เช่น เผ่าสายออ โลกสายออ ห่วงสายออ เงินสายออ
- ตำบลกำปัง คำลงท้าย กำปัง เช่น เส็งกำปัง ใสกำปัง สุขกำปัง สว่างกำปัง
- ตำบลพันดุง คำลงท้าย พันดุง เช่น โมพันดุง เกพันดุง เกิดพันดุง โตพันดุง
อำเภอสูงเนิน
คำที่ลงท้ายด้วย 'สูงเนิน' ได้แก่ หวานสูงเนิน เกี้ยวสูงเนิน ไขสูงเนิน รอสูงเนิน เร้าสูงเนิน ศรสูงเนิน แจ้งสูงเนิน บัตรสูงเนิน เดชสูงเนิน ทิพย์สูงเนิน อาจสูงเนิน เชื่องสูงเนิน โบสูงเนิน สร้อยสูงเนิน เหรียญสูงเนิน เจริญสูงเนิน อ้นสูงเนิน โชติสูงเนิน ดีสูงเนิน ฝากสูงเนิน เชิดสูงเนิน จันทร์สูงเนิน เรสูงเนิน ใจสูงเนิน
อำเภอสีคิ้ว
เดิมเคยเป็นตำบลในอำเภอจันทึก หรือเมืองจันทึก นามสกุลที่มักใช้จะลงท้ายด้วยคำว่า จันทึก เช่น แถวจันทึก แอบจันทึก โกฎิจันทึก ศรีจันทึก เหมจันทึก วงศ์จันทึก เผือกจันทึก ฝาดจันทึก พลจันทึก สองจันทึก ซึ่งก็ได้แพร่ขยายไปถึงพื้นที่ปากช่องที่เคยเป็นหมู่บ้านในอำเภอจันทึก
อำเภอโชคชัย
อำเภอโชคชัยเดิมมีชื่อว่าอำเภอกระโทก การตั้งนามสกุลในอำเภอนี้จะลงท้ายด้วยคำว่า 'กระโทก' และมีลักษณะเฉพาะในการตั้งนามสกุลโดยการเรียงลำดับตัวอักษรจาก ก ถึง ธ ตามระยะห่างจากที่ว่าการอำเภอ โดยเริ่มจาก ก ซึ่งใกล้ที่สุด หากมีนามสกุลที่ลงท้ายด้วย ฮ เช่น ฮุยกระโทก แสดงว่าบ้านอยู่ไกลจากอำเภอมากที่สุด การตั้งนามสกุลเช่นนี้ช่วยในการบริหารพื้นที่
ตัวอย่างของนามสกุลที่มีการลงท้ายด้วย 'กระโทก' ได้แก่ แหวนกระโทก กิ่งกระโทก ทองกระโทก เวยกระโทก มองกระโทก เหิมกระโทก ไฮกระโทก อิ่มกระโทก เพิ่มกระโทก ไหมกระโทก เกลี้ยวกระโทก พลูกระโทก ครึบกระโทก หวงกระโทก ชุ่มกระโทก จุ้ยกระโทก ไข่กระโทก แก้วกระโทก โตกระโทก ทินกระโทก นกกระโทก ข้องกระโทก โฮกกระโทก เบี้ยกระโทก เรืองกระโทก เรียบกระโทก สอบกระโทก เติมกระโทก
อำเภอจักราช
- ตำบลทองหลาง คำที่ลงท้ายด้วย ทองหลาง เช่น ดีทองหลาง โลทองหลาง วายทองหลาง
- ตำบลหนองงูเหลือม คำที่ลงท้ายด้วย งูเหลือม เช่น ไปล่งูเหลือม บาทงูเหลือม เผื่อนงูเหลือม ดีงูเหลือม
- ตำบลสีสุก คำที่ลงท้ายด้วย สีสุก เช่น ขาวสีสุก วิไลสีสุก จันสีสุก
อำเภอพิมาย
ตัวอย่างนามสกุลที่ลงท้ายด้วยคำว่า พิมาย และการค้า เช่น โชติพิมาย ทองพิมาย พงษ์พิมาย คู่พิมาย ชาวพิมาย เทียนพิมาย โครงพิมาย โกร่งพิมาย โตรำพิมาย หลงพิมาย กาญจนพิมาย การพิมาย นามพิมาย เก่าพิมาย เร่งพิมาย เต็มพิมาย กรพิมาย เสมาพิมาย ค้าขาย ค้าคล่อง เก่งค้า สืบค้า
อำเภอด่านขุนทด
นามสกุลที่ลงท้ายด้วย ขุนทด ชนะ และ โคกรักษ์ เช่น เมฆขุนทด เพียกขุนทด ใบขุนทด ไกรขุนทด นาคขุนทด ดิษขุนทด มากขุนทด บวดขุนทด เชยขุนทด พาทขุนทด ผูกขุนทด เดิมขุนทด พิขุนทด เชียงขุนทด ไวยขุนทด พันชนะ เพียงชนะ ดีชนะ ภูมิโคกรักษ์ ใสโคกรักษ์
อำเภอโนนสูง (รวมอำเภอขามสะแกแสง)
เดิมอำเภอนี้เคยเรียกว่าอำเภอกลาง จึงมีการตั้งนามสกุลที่ลงท้ายด้วยคำว่า กลาง เช่น เล็กกลาง แนมกลาง หวังแอบกลาง มุ่งกลาง ขอแนบกลาง กางร่มกลาง ย่านกลาง ขอใยกลาง จงจุลกลาง มุ่งอุ่นกลาง หวังคุ้มกลาง หวังคล่ำกลาง หวังข้อกลาง ตอไม้กลาง นูพลกลาง แฝดกลาง กริตกลาง ปี่กลาง คงกลาง ไกลกลาง ชำนิกลาง พรหมกลาง เมืองกลาง ถ่ายกลาง อ้อมกลาง
นอกจากนี้ยังมีสกุลที่ลงท้ายด้วยคำว่า จันอัด เช่น เจ๊กจันอัด ไกลจันอัด บัวจันอัด
อำเภอบัวใหญ่
เดิมชื่ออำเภอนอก ดังนั้นจึงใช้คำลงท้ายที่เป็นนามสกุลว่า นอก เช่น ศรีนอก ดอนนอก กระโทกนอก สงนอก ปานนอก คอนนอก พิมลนอกโพธิ์นอก แก้วยางนอก เพลี่ยนอก พรหมนอก รายนอก ชิดนอก กิ่งนอก กระฉอดนอก จันทร์นอก กลนอก ทูลนอก สอนพรรณนอก ปราบนอก
อำเภอครบุรี
การตั้งนามสกุลที่ลงท้ายด้วย ครบุรี เช่น อาบครบุรี เสียวครบุรี พลอยครบุรี กลอนครบุรี เทียมครบุรี จรครบุรี หมั่นครบุรี หมอกครบุรี
