1. Bánh nhè
Bánh nhè là một món ăn truyền thống đặc sắc của vùng đất Thanh Hóa. Món bánh này có hình thức tương tự như bánh trôi nước hay bánh ngào mật của Nghệ An, nhưng lại mang tới trải nghiệm vị giác độc đáo nhờ nhân dừa, đậu xanh và đường được gói ghém trong lớp bột nếp dẻo mịn.
Bánh nhè được chế biến từ các nguyên liệu cơ bản như bột nếp, đậu xanh, mật mía, gừng, dừa thái sợi, đường vàng và nước. Sự kết hợp hoàn hảo giữa vị ngọt thanh của đậu xanh và mật mía, cùng với hương gừng nhẹ nhàng tạo nên một món bánh không chỉ ngon mà còn thơm phức. Vỏ bánh giòn mềm, còn nhân bánh thì bùi bùi, mang đến cho người thưởng thức cảm giác khó quên. Món ăn này thường được bày bán ở các gánh hàng rong với mức giá khoảng 5.000 đồng cho một bát.


2. Nem chua
Khi nhắc đến Thanh Hóa, món nem chua nổi bật là một đặc sản không thể bỏ qua. Với vị chua cay mặn mà độc đáo, nem chua Thanh Hóa trở thành một lựa chọn tuyệt vời để làm quà lưu niệm cho du khách. Nguyên liệu chính để chế biến món ăn này bao gồm bì lợn, thịt mông nạc, thính gạo, cùng với lớp bọc bên ngoài là lá đinh lăng hoặc lá ổi. Bạn có thể thưởng thức món ăn đặc sắc này tại các con phố như Đinh Lễ, Ngọc Trạo, Tô Vĩnh Diện... để cảm nhận hương vị đặc trưng của vùng đất này.
Để tạo ra một chiếc nem chua đúng chuẩn, bí quyết gia truyền đóng vai trò quan trọng.


3. Chả tôm
Chả tôm là một món ăn đặc sắc không thể bỏ lỡ khi bạn ghé thăm Thanh Hóa. Với hương vị đậm đà và hấp dẫn, món ăn này được chế biến từ những nguyên liệu tươi ngon như: bánh phở, tôm biển nghiền nhuyễn, thịt rán chiên vàng băm nhỏ và hành khô xào với hạt tiêu. Tôm biển Sầm Sơn được chọn lọc cẩn thận, sau đó được giã nhuyễn kết hợp với thịt rán giòn và hành khô đầy hương vị. Tất cả được cuộn trong bánh phở và nướng trên lửa than hoa. Chả tôm thường được thưởng thức cùng rau sống và nước mắm pha chế chua ngọt. Một số địa điểm nổi tiếng để thưởng thức chả tôm bao gồm Nhà Thờ, Lê Thị Hoa và Đào Duy Từ (mở cửa từ 3 giờ chiều) với mức giá khoảng 30.000 đồng mỗi đĩa.


4. Bánh ích
Khi đến với Thanh Hóa, du khách không thể bỏ lỡ cơ hội thưởng thức những món ẩm thực độc đáo thể hiện bản sắc văn hóa địa phương. Bánh ích là một trong những món ăn mang đậm hương vị truyền thống. Gắn liền với câu chuyện huyền thoại về nàng Út em của Lang Liêu, món bánh này tuy nhỏ gọn nhưng lại chứa đựng một bữa tiệc hương vị phong phú. Bột bánh được làm dẻo và không dính răng, hòa quyện cùng vị ngọt từ đường, hương thơm của nếp, và sự béo ngậy từ dừa cũng như đậu xanh, thêm vào đó là mùi thơm nhẹ nhàng của lá chuối. Nhân bánh thường bao gồm tôm và thịt, được thưởng thức cùng nước mắm chua ngọt, mang đến trải nghiệm ẩm thực đáng nhớ. Bánh ích có mức giá khoảng 7.000 đồng cho 2-3 chiếc và thường xuất hiện tại các chợ như Vườn Hoa, Tây Thành, cũng như nhiều quán ăn vỉa hè trên phố Đinh Lễ.


5. Bánh răng bừa
Bánh lá răng bừa từ Thanh Hóa, còn được gọi là bánh tẻ, là một trong những món đặc sản truyền thống mà du khách không nên bỏ lỡ khi đến thăm vùng đất này. Món bánh được chế biến từ gạo tẻ, kết hợp cùng nhân thịt lợn, mộc nhĩ và hành khô, tất cả đều được gói cẩn thận trong lá chuối xanh, mang đến một hương vị khó quên. Mỗi khi nhắc đến Thanh Hóa, bánh răng bừa luôn là cái tên được ưu ái đề cập.
Bánh lá răng bừa có nguồn gốc từ làng Trung Lập, xã Xuân Lập, huyện Thọ Xuân, tỉnh Thanh Hóa. Món ăn không chỉ mang giá trị ẩm thực mà còn gắn kết với một sự kiện lịch sử nổi bật. Vua Lê Đại Hành đã cùng nhân dân trong làng tham gia cày bừa trong một lễ hội đầu năm, từ đó, chiếc bánh đặc trưng này ra đời để tưởng nhớ sự kiện đó.
Các nguyên liệu chính để làm bánh răng bừa bao gồm gạo tẻ xay nhuyễn, nhân thịt lợn, hành khô và mộc nhĩ, được bao bọc trong lá chuối. Việc lựa chọn loại gạo cũng rất quan trọng; gạo cần được ngâm trong nước lạnh và xay nhuyễn để đạt độ mịn chuẩn. Nhân bánh thường là thịt ba chỉ, giúp bánh có hương vị thơm ngon, sự thơm béo hòa quyện với vị ngọt của gạo và mùi thơm từ lá chuối xanh, tạo nên món bánh hấp dẫn khó cưỡng lại.


6. Bánh đa vừng
Bánh đa vừng, một trong những đặc sản nổi tiếng của Thanh Hóa, được tạo nên từ những nguyên liệu giản dị như gạo, vừng và tinh bột sắn. Để tăng cường hương vị, người làm bánh thường thêm muối, gấc và đường. Chính sự kết hợp của những thành phần này mang lại hương thơm đặc trưng cho chiếc bánh. Điều đặc biệt là khác với các loại bánh đa tại các làng nghề khác, bánh đa vừng chỉ cần hai thành phần chính là lạc và vừng, giữ lại sự giản dị trong từng miếng bánh.
Đằng sau vẻ ngoài giản đơn này là quy trình làm bánh đòi hỏi sự tỉ mỉ và công phu. Quy trình bao gồm nhiều bước như ngâm gạo, xay bột cho thật mịn, tráng bánh một cách khéo léo, rắc vừng một cách đồng đều và sau đó là phơi bánh cẩn thận. Cuối cùng, bánh được nướng trên bếp lửa than củi cho đến khi đạt độ vàng giòn và nở đều. Những người làm bánh thường tin rằng bánh ngon nhất phải được làm từ bột gạo nguyên chất, giúp bánh giữ được độ giòn và hương thơm lâu hơn. Quạt bánh cũng là một bước quan trọng, quyết định chất lượng của bánh.


7. Bánh cuốn
Bánh cuốn là món ăn sáng truyền thống phổ biến trong ẩm thực Việt Nam. Với nguyên liệu chủ yếu là bột gạo, bánh cuốn không chỉ mang hương vị đặc trưng mà còn thể hiện nét văn hóa ẩm thực quê hương. Hơn cả một món ăn sáng, bánh cuốn đã trở thành một phần không thể thiếu trong cuộc sống hàng ngày, được yêu thích như một món ăn vặt hay món quà.
Bánh cuốn được chế biến bằng cách tráng mỏng bột gạo và hấp chín. Nhân bánh được sáng tạo đa dạng với các loại như tôm, thịt nạc vai, mộc nhĩ, hành, hoặc trứng lòng đào... Tất cả đều được cuộn gọn gàng trong những lớp bánh mềm mại. Món ăn này thường đi kèm với thịt nướng, chả, và rau sống, tạo nên sự phong phú về hương vị. Nước chấm dành cho bánh cuốn cũng rất phong phú, với nhiều loại gia vị và hương liệu khác nhau. Nếu bạn có dịp ghé thăm thành phố Thanh Hóa, đừng quên thưởng thức món bánh cuốn nổi tiếng tại các con phố như Nguyễn Chích, Hàng Thanh, Tống Duy Tân, với mức giá chỉ từ 10.000 - 15.000 đồng cho một đĩa gồm 5 chiếc.


8. Bánh bèo
Bánh bèo đã khẳng định được vị thế của mình như một món ăn đặc sản nổi tiếng ở Thanh Hóa thông qua sự sáng tạo và biến tấu tinh tế. Vào mỗi buổi chiều, không khí vui tươi của những người yêu thích món bánh này luôn lan tỏa qua các góc phố.
Bánh bèo bao gồm ba thành phần chính: lớp bánh làm từ bột gạo, nhân tôm được xay nhuyễn và nước chấm đặc biệt. Điều làm nên sự khác biệt cho món ăn này là cách nước chấm được rưới trực tiếp lên bánh. Khi thêm một chút mỡ hành và đậu phộng rang được giã nhỏ lên trên, bánh sẽ mang đến một hương vị phong phú và béo ngậy. Mỗi phiên bản bánh bèo lại đi kèm với loại nước chấm và gia vị riêng, tạo nên sự phong phú và hấp dẫn. Tại Thanh Hóa, bạn có thể tìm thấy bánh bèo tại nhiều quán trên đường Đào Duy Từ hay chợ Vườn Hoa, với mức giá chỉ từ 10.000 đến 20.000 đồng cho một đĩa bánh.


9. Bánh khoái tép
Bánh khoái tép là một món đặc sản nổi tiếng của Thanh Hóa, được biết đến với hương vị hấp dẫn và độc đáo. Nguyên liệu chính để làm món bánh này rất đơn giản, bao gồm gạo tẻ được xay nhuyễn với nước, tép tươi ngon, rau cần và bắp cải. Sự tỉ mỉ trong quá trình lựa chọn tép đồng tươi và cách chế biến không cầu kỳ tạo ra một món ăn mang hương vị riêng biệt. Sau khi làm nóng chảo và đun nóng mỡ, người làm bánh sẽ cho bắp cải và rau cần vào, sau đó thêm bột và rắc tép lên trên, gấp lại chỉ trong vài phút. Khi thưởng thức, bánh khoái tép được ăn kèm với nước mắm cốt cá từ biển, mang đến hương vị ngọt ngào, béo ngậy của tép, cùng với độ giòn tan của lớp bột bên ngoài. Bạn có thể tìm thấy món bánh này tại những con phố nổi tiếng như Trường Thi, Đào Duy Từ, Hàn Thuyên và chợ Vườn Hoa với mức giá chỉ từ 5.000 đến 8.000 đồng cho mỗi chiếc.


10. Ốc
Ốc luộc và ốc xào là những món ăn phổ biến trong ẩm thực Việt Nam, đặc biệt là tại Thanh Hóa. Những con ốc được lựa chọn cẩn thận, làm sạch và ngâm để loại bỏ bụi bẩn. Thanh Hóa nổi bật với nhiều món ngon từ ốc như ốc móng tay xào me, ốc biển hấp sả ớt, ốc nhồi hấp lá bưởi, ốc nhồi om mẻ, ốc len xào sả ớt và ốc móng tay xào rau muống. Tại đây, thực khách có thể thưởng thức những món ốc đa dạng ở cả quán vỉa hè lẫn nhà hàng, kết hợp với các loại hải sản như cua, ghẹ.
Món ốc được chế biến theo nhiều phong cách khác nhau như ốc hút, ốc khều, ốc xào me và ốc xào dừa. Ở Thanh Hóa, có những khu vực nổi tiếng về ẩm thực ốc như Bến Ngự, Tân An và Lê Lai, với giá cả từ 10.000 đồng cho một bát ốc luộc và từ 15.000 đến 20.000 đồng cho một đĩa ốc xào me hay xào dừa.


11. Bánh bột lọc
Là một món ăn đặc trưng của vùng đất Huế, Bánh bột lọc đã trở thành một trong những món ngon được ưa chuộng tại Thanh Hóa nhờ vào hương vị đặc sắc của nó.
Bánh bột lọc được chế biến từ bột sắn, chủ yếu là bột năng, và thường có nhân từ tôm, thịt nạc xay, kết hợp với gia vị, mộc nhĩ, hành, và măng. Sau khi chuẩn bị nguyên liệu, bánh được gói trong lá chuối rồi hấp hoặc luộc cho đến khi chín. Tiến hành nhúng nhanh vào nước lạnh để tạo độ trong suốt. Khi đã hoàn thiện, bánh có màu trong suốt, lấp lánh và nổi bật với sắc đỏ của tôm, tạo nên một hình ảnh hấp dẫn. Bánh bột lọc sau khi cắt thành từng miếng sẽ được bày ra đĩa, thêm nước mắm ớt, hành phi, ruốc tôm và nước chấm để tạo nên hương vị đặc trưng. Quá trình làm bánh đòi hỏi sự tỉ mỉ và khéo léo, chính điều này đã tạo nên sự độc đáo và chất lượng của món ăn.
Tại Thanh Hóa, thực khách có thể dễ dàng tìm thấy món bánh này ở những địa điểm như phố Đào Duy Từ, chợ Vườn Hoa và chợ Tây Thành, với mức giá khoảng 15.000 đồng cho một đĩa bánh.
12. Cháo canh
Cháo canh, bên cạnh những món đặc sản nổi tiếng như nem chua, bánh nhè và bánh gai, chính là một trong những món ăn truyền thống được yêu thích tại Thanh Hóa.
Được biết đến với tên gọi cháo bánh canh Thanh Hóa, món ăn này được chế biến chủ yếu từ bột gạo và bánh canh, nước hầm từ xương cùng một chút rau mùi và ớt bột để tạo nên hương vị hấp dẫn. Dù quy trình chế biến có vẻ đơn giản, nhưng để đạt được độ sánh mịn đặc trưng của cháo canh, người nấu cần có sự khéo léo và tinh tế. Món ăn này không chỉ mang đến hương vị độc đáo mà còn là biểu tượng cho bản sắc văn hóa của vùng đất xứ Thanh, khiến những người xa quê luôn cảm thấy nhớ nhung. Đây thực sự là một trải nghiệm ẩm thực mà du khách không nên bỏ lỡ khi đến thăm Thanh Hóa.
Để thưởng thức cháo canh, bạn có thể ghé thăm quán phía bên hông chợ Vườn Hoa tại thành phố Thanh Hóa. Quán mở cửa vào lúc 2 giờ chiều và thường xuyên đông khách, nên món ăn này có thể sẽ hết sớm vào khoảng 5 giờ chiều. Giá một bát cháo canh dao động từ 20.000 đến 30.000 đồng.


