Buzz
Trong cuộc trò chuyện thẳng thắn vừa xuất hiện trên Forbes Japan, hai tượng đài của điện ảnh Nhật Bản – Hideaki Anno (đạo diễn Evangelion) và Takashi Yamazaki (đạo diễn Godzilla Minus One) – đã cùng đặt lên bàn cân một câu hỏi gai góc: Anime nên bảo vệ bản sắc riêng hay thay đổi để chinh phục khán giả toàn thế giới?
Trước làn sóng "phương Tây hóa" nhằm chiều theo thị hiếu quốc tế, Hideaki Anno và Takashi Yamazaki đã thẳng thừng phản biện tư duy làm phim công nghiệp, nhấn mạnh rằng chính bản sắc Nhật Bản mới là lợi thế mạnh mẽ nhất.
Đừng cố "làm vừa lòng" thế giới, hãy trung thành với bản thân
Quan điểm của hai đạo diễn cho thấy sự đồng thuận hiếm có: Không cần thiết phải thay đổi. Với Hideaki Anno, kim chỉ nam trong sáng tạo luôn là khán giả trong nước. Ông tin rằng một tác phẩm trước hết phải được công nhận tại Nhật Bản. "Nếu sau đó nó tình cờ chạm được đến khán giả quốc tế, tôi xem đó là phần thưởng cộng thêm, chứ không phải mục tiêu ban đầu," Anno bày tỏ.
Chia sẻ cùng quan điểm, đạo diễn Takashi Yamazaki nhấn mạnh rằng sức hấp dẫn của điện ảnh Nhật Bản đến từ sự "khác biệt". Khi Hollywood đã thống trị bằng những công thức giải trí mang tính toàn cầu, thì lợi thế của Nhật lại nằm ở các câu chuyện "thuần Nhật" – điều mà khán giả phương Tây tìm kiếm sau khi đã bội thực với những sản phẩm na ná nhau.
Phát ngôn gây tranh cãi: "Tôi xin lỗi, nhưng khán giả nên tự thích nghi"
Tâm điểm của buổi thảo luận chính là tuyên bố đầy tự tin của Hideaki Anno. Ông cho rằng dù âm nhạc và hình ảnh có khả năng vượt qua rào cản ngôn ngữ, nhưng linh hồn của Anime vẫn được hình thành từ cảm xúc và lối tư duy đặc trưng của người Nhật.
"Tôi xin lỗi, nhưng tôi mong khán giả sẽ tự thích nghi với nó." – Đạo diễn Anno Hideaki thẳng thắn chia sẻ.
Thay vì gò ép tác phẩm để chiều theo thị hiếu quốc tế, ông cho rằng giá trị cốt lõi của nghệ thuật nằm ở khả năng khiến người xem tự thay đổi góc nhìn để cảm nhận một nền văn hóa khác. Chính tinh thần "không thỏa hiệp" ấy đã giúp Anime duy trì sức hấp dẫn bền bỉ suốt nhiều thập kỷ.
Nỗi băn khoăn về nguy cơ "đánh mất danh tính" trên các nền tảng Streaming
Không chỉ bàn về bản sắc, hai đạo diễn cùng nhà sản xuất gạo cội Taro Maki còn lên tiếng trước sự lấn át ngày càng lớn của các nền tảng xem phim trực tuyến (streaming).
Theo họ, khi tác phẩm bị đưa vào một "thư viện khổng lồ" như Netflix hay Crunchyroll, chúng rất dễ chìm vào vô danh, trở thành những con số nhỏ bé giữa kho nội dung mênh mông. Việc khán giả có thể xem mọi lúc, mọi nơi vô tình làm phai nhạt tính "trải nghiệm cộng đồng" – yếu tố từng tạo nên những hiện tượng xã hội bùng nổ, như cách Evangelion đã làm được trong quá khứ.
Gáo nước lạnh dành cho các "ông lớn" trong ngành công nghiệp
Phát biểu của Anno và Yamazaki dường như đi ngược hoàn toàn với định hướng của những tập đoàn như Kadokawa. Khi các đơn vị này đang mạnh tay đầu tư vào các dự án mang hơi hướng phương Tây (như Solo Leveling) để mở rộng ảnh hưởng, thì những người làm nghề kỳ cựu lại chủ trương "đóng cửa cài then" nhằm bảo vệ trọn vẹn cái hồn dân tộc.
Cuộc giằng co giữa "Thương mại hóa toàn cầu" và "Bảo tồn bản sắc nội địa" vẫn chưa hạ nhiệt. Nhưng với Anno và Yamazaki, lập trường đã rất rõ ràng: Anime chỉ thật sự tỏa sáng khi giữ được sự khó nắm bắt, chiều sâu tinh tế và bản sắc riêng của xứ sở Phù Tang.
Còn bạn chọn bên nào? Một Anime dễ tiếp cận, gần gũi với phương Tây, hay một tác phẩm đậm chất Nhật buộc người xem phải "vắt óc" suy ngẫm? Hãy chia sẻ góc nhìn của bạn cùng chúng tôi!
