Buzz
Tại sự kiện Japan Expo 2025, Kazuhiko Torishima - biên tập viên lão làng từng góp phần làm nên thành công vang dội của Dragon Ball - đã thẳng thắn bày tỏ nỗi lo về sự phai nhạt bản sắc trong làng manga xứ Phù Tang. Ông mạnh mẽ phản đối xu hướng chuyển đổi số đang khiến các tác phẩm ngày càng na ná nhau, đánh mất đi nét độc đáo và sức sáng tạo vốn là thế mạnh của ngành.
Kazuhiko Torishima, huyền thoại trong giới biên tập, cảnh tỉnh rằng truyện tranh Nhật đang dần đánh mất nét riêng và trở nên giống nhau như những tập đoàn đa quốc gia.
1. Tiếng nói đáng chú ý của Kazuhiko Torishima về vận mệnh manga Nhật Bản
Tại Japan Expo 2025, Kazuhiko Torishima - người từng đóng vai trò then chốt trong thành công của Dragon Ball và phát hiện tài năng Akira Toriyama - đã có những nhận định gây chấn động về tương lai ngành manga. Vị chuyên gia kỳ cựu nhận định, truyện tranh Nhật đang đánh mất đi bản sắc nghệ thuật độc đáo, và nếu không có biện pháp thay đổi kịp thời, ngành công nghiệp này có thể phải đối mặt với viễn cảnh không mấy tươi sáng.
Torishima nhận định rằng truyện tranh Nhật Bản ngày nay đang có xu hướng na ná nhau đến đáng báo động, từ phong cách hình ảnh cho đến nội dung đều thiếu đi nét riêng biệt. Ông so sánh hiện tượng này với sự đồng nhất của các thương hiệu đa quốc gia như Starbucks và McDonald's:
“Độc giả giờ đây đang phải đọc những bộ truyện như bản sao của nhau, đều đều như hương vị cà phê Starbucks hay bánh burger McDonald's. Manga Nhật đã đánh mất cái hồn riêng vốn có.”
Kazuhiko Torishima, người từng giữ vị trí biên tập then chốt cho Dragon Ball và phát hiện tài năng Akira Toriyama, vừa có những phát biểu gây sốc tại Japan Expo 2025.
2. Lý do cốt lõi: Xu hướng chuyển đổi số ồ ạt
Torishima phân tích rằng nguyên nhân cốt lõi của tình trạng này xuất phát từ làn sóng chuyển đổi số mạnh mẽ. Các thuật toán đề xuất nội dung trên nền tảng kỹ thuật số, vốn chỉ dựa trên sở thích người dùng, đang vô tình tạo ra những tác phẩm manga ngày càng giống nhau cả về bố cục lẫn ý tưởng.
Theo nhận định của ông, điều này đã và đang làm mai một sự sáng tạo và nét riêng độc đáo của từng tác phẩm. Nếu như trước kia mỗi bộ truyện đều mang dấu ấn cá nhân rõ nét, thì giờ đây các nền tảng số đang biến chúng trở nên đơn điệu và thiếu đi sự đột phá.
3. Báo động về trình độ của lực lượng biên tập đương đại
Không dừng lại ở vấn đề công nghệ, Torishima còn thẳng thắn phê bình năng lực của các biên tập viên thời nay. Ông nhận xét rằng nhiều người trong số họ thiếu kiến thức nền tảng về điện ảnh và văn chương, chỉ đơn thuần đọc manga mà không thực sự thấm nhuần tinh thần sáng tạo nghệ thuật.
Torishima đã đưa ra ví dụ từ Osamu Tezuka - vị "cha đẻ của manga hiện đại". Là một người đam mê điện ảnh, Tezuka thường xuyên ứng dụng các kỹ xảo quay phim vào truyện tranh như góc máy từ trên cao, tạo nên những khung hình sống động và đầy tính nghệ thuật. Thế nhưng, các biên tập viên ngày nay đã không kế thừa được tinh thần sáng tạo đó, khiến manga dần mất đi sự phong phú và chiều sâu vốn có.
Ông nhấn mạnh rằng manga Nhật đang đánh mất đi bản sắc nghệ thuật đặc trưng, và viễn cảnh sẽ trở nên "mù mịt" nếu không có những thay đổi căn bản.
4. Hệ lụy từ quá trình số hóa và khoảng cách với độc giả nhỏ tuổi
Torishima còn bộc bạch nỗi lo về làn sóng số hóa đang khiến manga ngày càng xa rời nhóm độc giả trung thành là trẻ em. Ông chỉ ra rằng nhiều em nhỏ không có điều kiện tiếp cận manga trực tuyến do thiếu smartphone hoặc không thể thanh toán các gói dịch vụ số.
Một thống kê đáng báo động được ông đưa ra: tỷ lệ nam thiếu niên 5-15 tuổi - nhóm độc giả chính của dòng shonen - đã giảm hơn một nửa từ 8.22% (1984) xuống chỉ còn 4.2% (2024) trong cơ cấu dân số Nhật Bản. Con số này phản ánh rõ sự thu hẹp của nhóm độc giả truyền thống và nguy cơ manga mất đi sức hút với giới trẻ.
5. Viễn cảnh manga: Những trở ngại không nhỏ
Xuất phát từ những phân tích trên, Torishima nhận định tương lai ngành manga Nhật đang đối mặt với nhiều khó khăn. Tốc độ chuyển đổi số quá nhanh, cộng với sự thiếu sáng tạo từ phía biên tập, có nguy cơ làm mất đi tính độc đáo vốn có, khiến các tác phẩm trở nên đơn điệu và kém hấp dẫn độc giả.
Dù vậy, vị chuyên gia kỳ cựu vẫn bày tỏ niềm tin rằng ngành công nghiệp manga sẽ tự điều chỉnh để tìm ra hướng phát triển mới, duy trì sức sống bền vững trong tương lai.
Torishima nhấn mạnh yếu tố chủ chốt xuất phát từ cơn sốt chuyển đổi số diễn ra quá nóng.
6. Kazuhiko Torishima - Người đặt nền móng cho kỳ tích Dragon Ball
Kazuhiko Torishima bắt đầu sự nghiệp tại Shueisha từ năm 1976 và chính là người có công phát hiện Akira Toriyama - từ một họa sĩ vô danh trở thành cha đẻ của siêu phẩm Dragon Ball nổi tiếng toàn cầu. Với vai trò biên tập viên, ông đã định hình nên phong cách độc đáo cho cả Dr. Slump lẫn Dragon Ball, đồng thời góp phần không nhỏ vào thành công vang dội của Weekly Shonen Jump thông qua các hiện tượng như One Piece và Naruto.
