Mối quan hệ giữa âm nhạc Nhật Bản và anime đã thu hút sự chú ý mạnh mẽ từ cộng đồng âm nhạc quốc tế.
Âm nhạc Nhật Bản: Phong phú và mang đậm bản sắc riêng
Âm nhạc Nhật Bản từ lâu đã nổi bật nhờ sự phong phú và sáng tạo không ngừng. Từ những thể loại nhạc truyền thống như enka và minyo, giàu giá trị văn hóa, cho đến các thể loại hiện đại như J-POP, rock, hip-hop, và EDM, âm nhạc Nhật Bản luôn giữ được một phong cách đặc trưng và không thể nhầm lẫn.

Tuy nhiên, trong những năm gần đây, mối quan hệ chặt chẽ giữa âm nhạc Nhật Bản và anime đã khiến không ít người trong ngành công nghiệp âm nhạc lo ngại. Liệu sự nổi bật của nhạc anime có vô tình khiến âm nhạc Nhật Bản bị giới hạn trong mắt khán giả quốc tế?
Những lo ngại từ người trong ngành
Trong một cuộc phỏng vấn với Anime Corner, Takuya Chigir, CEO của Cloud Nine, đã bày tỏ quan điểm rằng ngành công nghiệp âm nhạc Nhật Bản đang ngày càng bị gắn bó với anime. Theo ông, sự đồng nhất này có thể tạo ra một "cảm giác khủng hoảng", khiến những thể loại âm nhạc Nhật Bản khác không được đánh giá xứng đáng.
Ông chia sẻ:
"Mặc dù nhạc anime đã mang lại sự chú ý quốc tế và đóng góp lớn vào sự nổi tiếng của âm nhạc Nhật Bản, nhưng điều này lại vô tình khiến nhiều người ngoài Nhật, đặc biệt ở phương Tây, hiểu nhầm rằng âm nhạc Nhật Bản chỉ là nhạc anime."

Nhạc anime – Con dao hai lưỡi
Nhạc anime, với các tác phẩm đình đám từ những nghệ sĩ, nhóm nhạc như LiSA, Aimer, Yuki Kajiura và RADWIMPS, đã giúp âm nhạc Nhật Bản vươn ra thế giới. Các ca khúc chủ đề trong những bộ anime nổi tiếng như Demon Slayer, Your Name, và Attack on Titan đã tạo ra cơn sốt người hâm mộ trên toàn cầu.
Tuy nhiên, chính sự thành công rực rỡ này lại gây khó khăn cho ngành âm nhạc Nhật Bản. Nhiều khán giả quốc tế giờ đây chỉ biết đến âm nhạc Nhật Bản qua anime, khiến cho các thể loại âm nhạc khác như J-POP, rock, hay jazz ít được quan tâm hơn.
Sự thống trị của K-POP và áp lực cạnh tranh
Ông Takuya Chigir cho rằng để âm nhạc Nhật Bản thoát khỏi sự đồng nhất với anime, ngành công nghiệp cần xây dựng một chiến lược phát triển bền vững và tập trung vào việc tăng cường quảng bá J-POP ra thị trường quốc tế.
So với K-POP, vốn đã có sự hiện diện rộng rãi trên toàn cầu nhờ vào các chiến lược marketing chặt chẽ, âm nhạc Nhật Bản vẫn thiếu một kết nối mạnh mẽ với khán giả quốc tế. Để thay đổi điều này, ngành âm nhạc Nhật Bản cần phải:
- Giảm bớt sự phụ thuộc vào anime và tạo điều kiện cho các tài năng âm nhạc độc lập tỏa sáng.
- Đầu tư vào các chiến lược quảng bá quốc tế, chẳng hạn như sử dụng mạng xã hội, tổ chức các buổi biểu diễn ở nước ngoài, và hợp tác với nghệ sĩ quốc tế.
- Mở rộng đa dạng thể loại âm nhạc, không chỉ giới hạn trong J-POP hay nhạc anime.
Thành tựu nổi bật của âm nhạc Nhật Bản
Mặc dù phải đối mặt với không ít khó khăn trong việc xây dựng thương hiệu quốc tế, nhưng âm nhạc Nhật Bản vẫn đạt được những thành tựu đáng nể. Doanh thu ngành âm nhạc Nhật Bản năm 2023 đứng thứ hai trên thế giới, chỉ sau Hoa Kỳ.
Một minh chứng điển hình chính là bài hát “Bling-Bang-Bang-Born” của nhóm Creepy Nuts, ca khúc mở đầu anime Mashle, đã vươn lên dẫn đầu bảng xếp hạng J-POP trên YouTube vào năm 2024. Điều này chứng tỏ sức mạnh và sự ảnh hưởng lớn của nhạc anime, nhưng đồng thời cũng làm dấy lên câu hỏi liệu nền âm nhạc Nhật Bản có thể tự lập, thoát khỏi cái bóng của anime để khẳng định vị thế riêng biệt của mình.
Ngành công nghiệp âm nhạc Nhật Bản: Cần tìm một con đường mới
Để tránh bị xem là một phần của nhạc anime, âm nhạc Nhật Bản cần phải sáng tạo ra những dấu ấn riêng biệt hơn, từ việc nuôi dưỡng những nghệ sĩ độc lập, tổ chức các sự kiện âm nhạc quốc tế, cho đến việc khám phá và phát triển các thể loại nhạc truyền thống cũng như hiện đại khác nhau.
Bên cạnh đó, việc hợp tác với các nghệ sĩ quốc tế có thể mở ra những cơ hội lớn, giúp âm nhạc Nhật Bản tiếp cận và chiếm lĩnh thị trường toàn cầu mà không cần dựa vào sự phổ biến của anime.

Âm nhạc Nhật Bản, với sự đa dạng và phong phú đặc trưng, hoàn toàn có thể phát triển và vươn xa hơn nữa trên trường quốc tế. Mặc dù nhạc anime đã đóng góp rất lớn vào việc xây dựng hình ảnh âm nhạc Nhật Bản, nhưng ngành công nghiệp âm nhạc này cần phải tự mình tách ra khỏi sự phụ thuộc vào anime để khẳng định được bản sắc và sự độc lập.
Vậy, theo bạn, liệu âm nhạc Nhật Bản có đang bị xem là đồng nghĩa với nhạc anime hay không? Liệu sẽ có một ngày mà J-POP cùng các dòng nhạc Nhật Bản khác được công nhận xứng đáng trên các sân khấu âm nhạc toàn cầu?
