Buzz
Từng là trụ cột vững chắc của văn hóa otaku, nhưng giờ đây thị trường light novel Nhật Bản đang chứng kiến sự sụt giảm mạnh mẽ về doanh thu. Chỉ trong chưa đầy mười năm, doanh thu từ thể loại này đã giảm gần một nửa, cho thấy sự thay đổi rõ rệt trong sở thích và thói quen giải trí của thế hệ trẻ Nhật Bản hiện đại.
Sự suy giảm rõ rệt: Từ thời kỳ hoàng kim đến hiện trạng u ám
Chỉ trong chưa đầy một thập kỷ, thể loại light novel, tiểu thuyết minh họa gắn bó mật thiết với văn hóa otaku ở Nhật Bản, đã phải đối mặt với một sự suy giảm doanh thu chưa từng thấy.
Dựa trên số liệu thống kê từ hệ thống Oricon, tổng doanh thu của thị trường light novel đã giảm từ 351,4 tỷ yên (năm 2015) xuống chỉ còn 184,1 tỷ yên (năm 2024), tương đương với mức giảm gần 50%.
Sự sụt giảm này không chỉ là con số trên giấy mà còn thể hiện rõ ràng trong từng dạng thức xuất bản:
- Dòng bunkobon (sách bỏ túi truyền thống), từng là xương sống của thị trường, đã giảm mạnh từ 218 tỷ yên xuống chỉ còn 83,2 tỷ yên.
- Dòng book, chủ yếu xuất phát từ các nền tảng trực tuyến như Shōsetsuka ni Narō, dù có giảm sút nhưng vẫn duy trì được doanh thu ổn định, nhờ vào lượng độc giả trung thành với những tác phẩm đã có tên tuổi.
Thị trường light novel Nhật Bản đang phải đối mặt với sự sụt giảm nghiêm trọng về doanh thu.
Đọc miễn phí: Nguyên nhân khiến người mua quay lưng
Một trong những lý do chủ yếu dẫn đến sự suy thoái này là sự trỗi dậy mạnh mẽ của các nền tảng đọc truyện miễn phí. Nhiều độc giả Nhật Bản đã không ngần ngại bày tỏ quan điểm của mình:
“Bây giờ lên mạng đọc miễn phí, sao phải mua sách in?”
Với sự phát triển mạnh mẽ của điện thoại thông minh và các dịch vụ trực tuyến, độc giả ngày càng ít có lý do để bỏ tiền mua sách in, nhất là khi nội dung luôn được cập nhật liên tục trên các nền tảng mạng.
Không còn ai đủ sức "gánh vác" cả thị trường
Thời kỳ hoàng kim của light novel đã gắn liền với những cái tên huyền thoại như:
- Haruhi Suzumiya
- Monogatari Series
- Sword Art Online
- Oregairu
Hiện nay, thị trường gần như không còn xuất hiện những cái tên mới đủ sức tạo ra cú nổ, kéo theo hậu quả là sự suy giảm doanh thu và sự thờ ơ từ phía độc giả.
Nhiều người cho rằng thời kỳ vàng son của light novel đã trôi qua lâu rồi, gắn liền với những tên tuổi lớn như Haruhi Suzumiya, Monogatari, Sword Art Online, hay Oregairu. Giờ đây, không còn mấy cái tên đủ sức "gánh vác" thị trường như trước đây.
Mô-típ cũ nhàm chán – "thế giới khác" không còn thu hút nữa
Thêm vào đó, sự bão hòa của thể loại isekai (chuyển sinh sang thế giới khác) đã khiến nhiều độc giả cảm thấy nhàm chán:
- “Nam chính đánh bại quý tộc”
- “Trường học phép thuật với hệ thống cấp bậc cổ hủ”
- “Nữ chính yêu ngay từ cái nhìn đầu tiên”
Các mô-típ lặp đi lặp lại, thiếu sự sáng tạo đã khiến light novel bị chỉ trích là thiếu đột phá và không còn giữ được sự hấp dẫn như xưa.
Sự thay đổi trong thói quen giải trí của thế hệ trẻ
Không thể không nhắc đến một yếu tố quan trọng khác: sự thay đổi trong sở thích giải trí của giới trẻ Nhật Bản. Ngày nay, họ dành nhiều thời gian cho VTuber, đọc manga online, xem TikTok, YouTube hoặc chơi game thay vì ngồi đọc những cuốn tiểu thuyết giấy như trước kia.
Nhiều hiệu sách tại Nhật Bản hiện nay đã phải thu hẹp không gian trưng bày light novel, chỉ còn một góc nhỏ, điều này rõ ràng cho thấy sự thoái trào của thể loại từng là cơn bão trong cộng đồng otaku.
Sự thay đổi trong sở thích giải trí của giới trẻ Nhật Bản chính là một trong những yếu tố dẫn đến sự thoái trào của light novel.
Cảnh báo cho một biểu tượng văn hóa đang phai nhạt
Việc doanh thu giảm gần một nửa chỉ trong chưa đầy mười năm là một hồi chuông cảnh báo rõ rệt cho ngành xuất bản light novel Nhật Bản. Nếu không thay đổi nội dung, phương pháp tiếp cận độc giả, và đặc biệt là cách kết nối với thế hệ độc giả trẻ, light novel có thể bị đẩy lùi, nhường chỗ cho các hình thức giải trí mới, nhanh chóng và dễ dàng tiếp cận hơn.
Khi sự đổi mới trở thành yếu tố sống còn, liệu light novel có thể lấy lại được vị thế đã từng có, hay sẽ chỉ còn là một “kỷ niệm đẹp” đối với thế hệ otaku đầu tiên? Thời gian chắc chắn sẽ là câu trả lời chính xác nhất.
