Mặc dù được mệnh danh là 'cái nôi của anime', giới sản xuất Nhật Bản hiện đang phải vật lộn với muôn vàn trở ngại ngay tại thị trường toàn cầu. Nguyên nhân sâu xa bắt nguồn từ vị thế độc quyền ngày một lớn mạnh của Crunchyroll - nền tảng phát trực tuyến anime số một thế giới, biến hoạt động cấp phép bản quyền quốc tế trở nên rắc rối và chứa đựng nhiều nguy cơ khó lường.
1. Sự Thống Trị Của Một Gã Khổng Lồ – Những Khó Khăn Mới Cho Các Xưởng Phim Nhật Bản
Trong một cuộc trao đổi với tạp chí Toyo Keizai, ông Daijo Kudo – Giám đốc phụ trách Anime của KADOKAWA – đã bày tỏ quan ngại về những sức ép ngày càng lớn từ thị trường thế giới lên các xưởng phim hoạt hình Nhật Bản. Ông chia sẻ rằng, trước kia, quá trình cấp phép anime ra nước ngoài khá thuận lợi nhờ có sự cạnh tranh giữa nhiều đơn vị như Funimation, Crunchyroll, HiDive và Sentai Filmworks. Tuy nhiên, kể từ sau thương vụ sáp nhập giữa Funimation và Crunchyroll, thị trường dần chuyển mình thành một sân chơi đơn nhất, nơi một 'gã khổng lồ' nắm giữ gần như toàn bộ quyền phân phối trên phạm vi quốc tế.

Ông Daijo Kudo (Giám đốc mảng Anime của Kadokawa) đã cung cấp những góc nhìn chi tiết về thị trường anime toàn cầu
2. Thế Thượng Phong Trong Đàm Phán – Chi Phí Tăng Cao Đi Kèm Rủi Ro Lớn
Ông Kudo chỉ ra rằng giờ đây, các xưởng phim Nhật Bản không còn ở thế thụ động chờ đợi đơn đặt hàng từ bên mua. Trong bối cảnh thị trường phân phối độc quyền, các studio buộc phải tiến hành những cuộc thương thảo kỹ càng hơn với những điều kiện hợp đồng có giá trị cao hơn. Trường hợp Crunchyroll quyết định không mua bản quyền, khả năng thu về lợi nhuận từ thị trường quốc tế gần như là không thể. Tình hình này buộc KADOKAWA phải xem xét giải pháp 'rút lui có chiến lược' ngay từ giai đoạn phát triển nội dung ban đầu, nhằm giảm thiểu sự phụ thuộc vào một nhà phân phối độc nhất.
3. Vượt Xa Nhu Cầu Phương Tây – Thể Loại Anime BL Hướng Mạnh Về Thị Trường Châu Á
Một dòng sản phẩm trí tuệ đang cực kỳ thịnh hành tại Nhật Bản và châu Á chính là thể loại Boys’ Love (BL). Tuy vậy, dòng phim này lại gặp phải những rào cản đáng kể khi muốn tiếp cận nền tảng Crunchyroll và các khán giả phương Tây vốn ít có sự kết nối với loại hình nội dung này. Như ông Kudo phân tích, đối với các IP thuộc thể loại BL, chiến lược khôn ngoan thường là tập trung khai thác doanh thu từ thị trường châu Á và đẩy mạnh bán các sản phẩm merchandise đi kèm, thay vì đặt kỳ vọng vào những thị trường phương Tây nơi mức độ chấp nhận còn rất hạn chế.

Ông Kudo chia sẻ rằng trước kia, việc đàm phán bản quyền anime xuất khẩu khá suôn sẻ nhờ có sự cạnh tranh đa dạng từ các công ty như Funimation, Crunchyroll hoặc HIDIVE (Sentai Filmworks).
4. Một Liên Minh Vững Chắc – Sony Giữ Vai Trò Then Chốt
Điểm đáng chú ý, ông Kudo nhấn mạnh rằng mối quan hệ giữa KADOKAWA với Crunchyroll và Aniplex (đều nằm trong tập đoàn Sony Group) vẫn rất bền chặt và hứa hẹn nhiều cơ hội hợp tác sâu rộng hơn nữa. Gần đây, Sony còn tăng cường nắm giữ cổ phần tại KADOKAWA, một động thái cho thấy tầm nhìn mở rộng lâu dài của tập đoàn trong lĩnh vực anime toàn cầu.

Bối cảnh thị trường chuyển mình hoàn toàn sau sự kiện Funimation sáp nhập vào Crunchyroll và vị thế của Sentai dần mai một, dẫn đến tình trạng hiện nay gần như chỉ có một gã khổng lồ duy nhất thống trị.
5. Tình Trạng Độc Quyền Phân Phối Trở Thành Rào Cản Ngăn Cản Sự Tiếp Cận
Việc tập trung quyền lực vào một thực thể duy nhất – điển hình là Crunchyroll – dù có công lớn trong việc đưa anime đến gần hơn với khán giả toàn cầu, nhưng đồng thời cũng tạo ra những thử thách không nhỏ trong việc gìn giữ quyền lợi cho các nhà làm phim Nhật Bản. Quá trình thương lượng bản quyền trở nên gian nan hơn, nguồn thu từ thị trường quốc tế trở nên bất ổn, và những thể loại đặc thù như BL khó có cơ hội lan tỏa rộng rãi. Đây chính là hồi chuông báo động: ngành công nghiệp anime cần phát triển đa dạng các kênh phân phối, giảm thiểu sự lệ thuộc vào một 'đại gia' duy nhất, nhằm đảm bảo sự phát triển bền vững lâu dài.
