Sự sụp đổ của công ty này nhấn mạnh sự khó khăn mà các hãng khởi nghiệp xe điện khác phải đối mặt.
Đã qua 4 năm kể từ khi nhà thiết kế nổi tiếng Henrik Fisker ra mắt chiếc SUV có tên là Ocean. Cho đến bây giờ, chiếc xe vẫn chưa sẵn sàng.
Trước sự kiện lớn diễn ra vào tháng 6 năm 2023, nhân viên Fisker còn đấu tranh để sửa chữa các bộ phận lỗi trên ít nhất 4 trong tổng số 22 chiếc xe điện dự kiến giao cho khách hàng. Họ thậm chí đã tháo rời các bộ phận trên xe cá nhân của Giám đốc điều hành và Phó Giám đốc tài chính để sửa chữa, theo Business Insider.
Hai ngày sau đó, chiếc SUV Ocean của thành viên hội đồng Fisker, Wendy Gruel, đột ngột ngừng hoạt động giữa đường khi đang chạy với tốc độ cao. Sự cố tương tự đã xảy ra với Geeta Gupta-Fisker, vợ của Henrik, cũng là Phó Giám đốc điều hành và Phó Giám đốc tài chính của công ty.
Công ty khởi nghiệp xe điện của Henrik Fisker ban đầu dường như dễ bán. Người đàn ông 60 tuổi tự hào với lịch sử lâu dài trong ngành, được biết đến là nhà thiết kế của chiếc Aston Martin V8, BMW Z8 roadster đã xuất hiện trong bộ phim James Bond năm 1999. Ông cũng chính là nhà thiết kế của Model S của Tesla.
Trước khi thành lập công ty thứ hai, ông Henrik từng phá sản vào năm 2013. Một số quan điểm cho rằng lịch sử có thể lặp lại với thương hiệu xe mới Fisker.
Đối với tôi, Henrik dự định áp dụng mô hình sản xuất của Apple thông qua Magna International. Ông cũng đặt mục tiêu vào phân khúc xe trung cấp và lựa chọn các mẫu xe điện giá cả phải chăng để cạnh tranh với Model Y của Tesla.
Fisker trở nên nổi bật từ năm 2016. Chỉ trong vài tháng sau khi niêm yết trên Sàn giao dịch chứng khoán New York vào tháng 10 năm 2020, giá trị thị trường của Fisker tăng gần ba lần, đạt mức gần 8 tỷ USD. Công ty ước tính sẽ tiết kiệm ít nhất 1 tỷ USD bằng việc loại bỏ hoạt động nhà máy và mạng lưới đại lý để bán hàng trực tiếp cho người tiêu dùng.
Chiếc SUV Ocean từng nhận được sự quan tâm lớn khi giá bán dao động từ 38.000 USD đến 70.000 USD và có thể di chuyển lên đến 360 dặm sau một lần sạc. Theo nhân viên công ty, họ đã chi ra 5 triệu USD để mở một cửa hàng trưng bày tại trung tâm mua sắm xa xỉ The Grove ở Los Angeles. Chi phí thuê cửa hàng lên đến gần 10.000 USD mỗi ngày.
Vào thời điểm đó, Fisker là một trong số nhiều công ty khởi nghiệp xe điện bùng nổ - Tuy nhiên, các vấn đề về sản xuất và thị trường đã khiến nhiều công ty khởi nghiệp này phải đóng cửa. Các công ty lớn như Ford và GM phải thu hẹp quy mô hoạt động, trong khi Tesla cũng gặp khó khăn với việc doanh thu giảm sút.
“Ban đầu tôi rất kỳ vọng”, một cựu Phó chủ tịch từng làm việc tại cả hai công ty khởi nghiệp của Fisker cho biết. “Ít nhất thì ban đầu, dường như anh ấy đã rút ra được bài học từ những sai lầm của mình. Nhưng sau đó, câu trả lời rõ ràng là không”.

Business Insider đã phỏng vấn hơn 20 nhân viên hiện tại và cũ của Fisker. Họ cho biết cặp đôi chủ sở hữu đã quản lý không đúng cách, dẫn đến tình trạng hỗn độn hiện tại. Cụ thể, những người không đạt tiêu chuẩn đã được bổ nhiệm vào các vị trí lãnh đạo quan trọng. Tiêu chuẩn cơ bản về ô tô bị xem nhẹ.
Theo lời 11 nhân viên, trong khi Henrik thường đảm nhận vai trò bù trước thì Gupta-Fisker lại tham gia nhiều vào các quyết định hàng ngày, bao gồm cả lĩnh vực kỹ thuật. Trước khi giữ các vị trí CFO và COO tại Fisker, Gupta-Fisker từng là giám đốc đầu tư cho văn phòng gia đình Fisker và cũng là cố vấn cho một tổ chức phi lợi nhuận, không có kinh nghiệm trong ngành công nghiệp ô tô.
Trong năm vừa qua, Cục Quản lý An toàn Giao thông Đường cao tốc Quốc gia (NHTSA) đã mở 4 cuộc điều tra về dòng SUV của Fisker, bao gồm các vấn đề liên quan đến hệ thống phanh và cơ cấu khóa cửa xe. Công ty cho biết họ đang hợp tác cùng NHTSA để giải quyết các vấn đề này.
Theo lời của 7 công nhân, trong quá trình vội vàng đưa xe ra thị trường, Fisker đã không thành công trong việc thiết lập một hệ thống hiệu quả để xử lý các yêu cầu sửa chữa và bảo dưỡng. Một số kỹ thuật viên thậm chí còn chưa được đào tạo đầy đủ chuyên môn.
Cho đến ngày 1/5, Fisker chỉ bán được 6.500 chiếc xe. Hoạt động sản xuất tại nhà máy đã tạm ngừng. Các chiếc xe còn lại đang được bán lại cho các đại lý và thông qua các phiên đấu giá. Andrew Segal, một nhà đầu tư ban đầu của Fisker, cho biết: “Hậu cần và các chi tiết quan trọng - còn ý tưởng gần như không có giá trị”.
Theo Wall Street Journal, trong năm vừa qua, Fisker đã giảm giá lên đến 24.000 USD cho một số phiên bản xe. Cổ phiếu của họ đã bị hủy niêm yết khỏi Sàn giao dịch chứng khoán New York vào tháng 4 sau khi giảm giá xuống còn 9 cent/cổ phiếu. Fisker cảnh báo nhân viên trong một thông báo vào tháng 4 rằng họ sẽ bị sa thải nếu công ty không tìm ra người mua hoặc nhà đầu tư để bổ sung vốn. Lực lượng lao động của công ty hiện chỉ còn dưới 100 người, và nhiều công nhân đang tham gia vào quá trình dỡ hàng tồn kho của Fisker.
“Tôi nghĩ rằng đó là một câu chuyện về cái tôi. Ông ấy muốn tạo ra một chiếc xe và ghi danh tên mình lên đó. Henrik là một nhà thiết kế tài ba, nhưng ông ấy không có sự sắc bén trong kinh doanh”, một cá nhân từng làm việc với Henrik cho biết. “Những bài học từ lần khởi nghiệp trước đó không được áp dụng. Ông ấy lại vội vã đưa xe ra thị trường lần nữa”.
Fisker, có trụ sở tại California, hiện phải dừng hoạt động sau khi tiêu hết số tiền mặt. Việc phá sản nhấn mạnh sự khó khăn mà các công ty khởi nghiệp khác đang phải đối mặt. Trước đó, họ đã thu hút hàng tỷ USD với hy vọng sẽ làm sống lại ngành công nghiệp ô tô, có lịch sử hơn một thế kỷ. Các nhà đầu tư cũng đặt cược vào việc tìm ra một Tesla tiếp theo, một nhà sản xuất xe điện với cổ phiếu hấp dẫn.
Theo Wall Street Journal, các thương hiệu xe hơi trẻ trung và sáng tạo đang gặp khó khăn trong việc áp dụng những nguyên tắc cơ bản về sản xuất để có lãi. Trong khi đó, sự quan tâm của người tiêu dùng Mỹ đối với xe điện đang dần giảm.
Theo: Business Insider, WSJ
