10 năm thay đổi của xe điện và tương lai tiềm năng

Năm 2011, khoảng 55.000 xe điện được bán ra trên toàn cầu. 10 năm sau, vào năm 2021, con số này đã tăng gần chạm mốc 7 triệu chiếc.

Trong bối cảnh nhiều quốc gia hướng tới việc điện hoá, thị trường xe điện toàn cầu đã có sự tăng trưởng mạnh mẽ trong một thập kỷ. Sự tăng trưởng đặc biệt ấn tượng trong 3 năm gần đây, mặc dù thị trường ô tô nói chung bị thu hẹp do đại dịch.

Từ dữ liệu của Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), biểu đồ thể hiện sự bùng nổ của xe điện toàn cầu từ năm 2011 và những quốc gia phát triển thành thị trường xe điện lớn nhất.

Trong lĩnh vực năng lượng sạch, thị trường xe điện là một trong những ngành có sự phát triển đáng kể nhất. Từ năm 2011 đến 2015, doanh số xe điện toàn cầu tăng trung bình 89%, với Mỹ chiếm 1/3 tổng doanh số.

Năm 2012, chỉ có 120.000 xe điện được bán ra trên thế giới. Nhưng đến năm 2021, con số này tăng gấp đôi so với năm 2020, lên mức kỷ lục 6,6 triệu chiếc. Xe điện chiếm gần 10% thị trường ô tô toàn cầu, gấp 4 lần năm 2019.

IEA dự đoán có 16,5 triệu xe điện trên đường vào năm 2021, gấp ba lần so với năm 2018. Chúng tiêu thụ khoảng 30 TWh điện mỗi năm, tương đương với lượng điện Ireland sản xuất.

Doanh số xe điện toàn cầu tiếp tục tăng trong năm 2022. Trong quý đầu tiên của năm, đã bán ra 2 triệu xe điện, tăng 75% so với cùng kỳ năm 2021.

Năm 2014, Mỹ là thị trường lớn nhất cho xe điện, sau đó là Trung Quốc, Hà Lan, Na Uy và Pháp. Tuy nhiên, từ năm 2015, Trung Quốc đã vượt mặt với tốc độ tăng trưởng 238%. Vào năm 2016, số lượng xe điện mua tại Trung Quốc vượt qua tổng số của các quốc gia khác trên thế giới. Trong năm 2021, Trung Quốc chiếm hơn một nửa doanh số toàn cầu.

Sau sự ổn định năm 2019, doanh số xe điện toàn cầu tăng 38% vào năm 2020 và gấp đôi vào năm 2021. Trung Quốc là động lực chính của sự tăng trưởng, bán ra nhiều hơn tổng doanh số của các quốc gia khác trên thế giới vào năm 2020.

Trung Quốc hiện có gần 300 mẫu xe điện, nhiều hơn bất kỳ quốc gia nào khác. Đây cũng là quê hương của 4 trong số 10 nhà sản xuất pin lớn nhất thế giới. Giá trung bình của xe điện Trung Quốc chỉ cao hơn khoảng 10% so với xe ô tô thông thường, thấp hơn nhiều so với các thị trường khác.

Đức là thị trường ô tô lớn nhất châu Âu, bán được gần 700.000 xe điện vào năm 2021, tăng 72% so với năm 2020. Quốc gia này còn có một số nhà máy xe điện lớn nhất châu Âu, bao gồm Tesla, Volkswagen và CATL của Trung Quốc.

Tổng doanh số bán xe điện tại châu Âu tăng 65% vào năm 2021, với 7 quốc gia châu Âu nằm trong top doanh số bán hàng xe điện trên thế giới.

Mỹ đã trở lại mạnh mẽ trong cuộc đua sau hai năm giảm sút. Doanh số bán xe điện tại Mỹ đã tăng gấp đôi vào năm 2021, với sự tăng trưởng chủ yếu đến từ việc có nhiều mẫu xe điện mới và sự gia tăng của Tesla. Tesla hiện chiếm gần một nửa thị phần xe điện tại Mỹ.

Tesla là hãng sản xuất xe điện có uy tín và ảnh hưởng nhất trên toàn thế giới, đặc biệt tại Mỹ. Từ năm 2011 đến 2019, Tesla chiếm 40% doanh số xe điện bán ra tại Mỹ. Với dòng xe của mình, Tesla luôn giữ vững vị thế hàng đầu trong thị trường xe điện Mỹ.

Tesla chiếm hơn 50% doanh số xe điện tại Mỹ trong năm 2021, đặc biệt là với mẫu Model Y ra mắt vào năm 2019. Model Y tiếp tục giữ vững vị thế hàng đầu trong quý đầu tiên của năm 2022, khi Tesla chiếm 75% thị phần xe điện.

Dù là một trong những hãng xe điện hàng đầu, Tesla đối mặt với sự cạnh tranh ngày càng gay gắt từ các đối thủ cũng như các công ty mới gia nhập thị trường. Ví dụ, General Motors và Ford đều đặt mục tiêu sản xuất và cung cấp một lượng lớn xe điện trong những năm tới.

Sự cạnh tranh ngày càng gia tăng từ các hãng xe khác trong ngành và các đối thủ mới có thể làm giảm thị phần của Tesla trong tương lai.

Chính sách của các chính phủ đang thúc đẩy thị trường xe điện toàn cầu, với nhiều quốc gia đặt mục tiêu giảm dần xe chạy bằng động cơ đốt trong trong những năm tới.

Xe điện đang trở thành công nghệ giao thông được nhiều chính phủ và ngành công nghiệp ô tô lựa chọn. Chính phủ Mỹ đã đưa ra mục tiêu đầy tham vọng là điện khí hoá 50% ô tô mới vào năm 2030 và lắp đặt 500.000 điểm sạc để nâng cao niềm tin của người tiêu dùng. Tại châu Âu, Uỷ ban châu Âu (EC) đề xuất đưa tiêu chuẩn không phát thải CO2 từ ô tô vào năm 2035.

Một số nhà sản xuất ô tô đã công bố mục tiêu điện khí hoá. Volkswagen dự định một nửa doanh số bán hàng của họ sẽ là xe điện vào năm 2030. Ford dự kiến 40-50% doanh số bán hàng sẽ là xe điện vào cuối thập kỷ này. Toyota, nhà sản xuất xe hơi lớn nhất thế giới, dự định sản xuất 3,5 triệu xe điện mỗi năm từ năm 2030.

Mặc dù có triển vọng tươi sáng, xe điện vẫn phải đối mặt với thách thức trong chuỗi cung ứng. Giá nguyên liệu trong ngành ô tô đang tăng lên. Năm 2021, giá thép tăng tới 100%, nhôm tăng khoảng 70% và đồng tăng hơn 33%. Giá lithium tăng 150%, than chì tăng 15% và niken tăng 25%.

Xe điện đang chuẩn bị bước sang giai đoạn mới, với việc cung cấp nguyên liệu và linh kiện là ưu tiên hàng đầu. Nút thắt trong nguồn cung có thể trở thành thách thức đối với quá trình điện khí hoá giao thông đường bộ.