
Giải Sách Hay (GoodBooks Award, gọi tắt là GSH) là giải thưởng sách thường niên do Viện IRED (một viện nghiên cứu độc lập và phi lợi nhuận) tổ chức. Đây là giải thưởng đầu tiên về sách của Việt Nam được cả học giả và độc giả bình chọn.
Nhà văn Nguyên Ngọc, Giáo sư Chu Hảo, Tiến sĩ Quách Thu Nguyệt, Nhà nghiên cứu triết học Bùi Văn Nam Sơn, và Nhà hoạt động giáo dục Giản Tư Trung là những chuyên gia uy tín trong Hội đồng trao giải của Giải Sách Hay năm 2016.
1. Nỗi buồn chiến tranh
“Nỗi buồn chiến tranh” đã hoàn thiện bức tranh chân dung con người trong văn học hiện đại, diễn tả quá trình tự nhận thức về lịch sử và số phận, thêm vào đó là nỗi đau tinh thần, khát vọng hạnh phúc vô vọng và sự trăn trở, day dứt không nguôi về quá khứ. Bản chất của văn chương là nỗi đau đời, là sự tiếc nuối không dứt về thời gian, số phận và những gì không lặp lại.
Với ý nghĩa đó, cùng lối viết tỉnh táo, sâu sắc, giàu chất trữ tình, tiểu thuyết “Nỗi buồn chiến tranh” của Bảo Ninh xứng đáng là “thành tựu rực rỡ nhất của văn học thời kỳ đổi mới” (Nguyên Ngọc), chắc chắn sẽ còn mãi với thời gian.
2. Nghệ nhân và Margarita
...“Bi kịch của Nghệ nhân là anh không được người đương thời hiểu và đánh giá đúng. Điều này cũng là bi kịch của đời riêng Bulgakov và nhiều thiên tài khác. Tuy nhiên, khác biệt ở đây là Bulgakov đã đấu tranh quyết liệt cho số phận của mình, trong khi Nghệ nhân thì không.
Có lẽ sự khác biệt này thể hiện lập trường nghệ thuật của Bulgakov. Một nhà nghiên cứu Bulgakov viết: “Nghệ nhân không phải là chiến sĩ. Nghệ nhân là nghệ sĩ. Mỗi người cần phải là chính mình. Và Nghệ nhân, hơn bất kỳ ai khác, đã sống đúng bản thân - hiện thân của cả sức mạnh vô biên và sự yếu đuối vô tận của sự sáng tạo...”.
3. Sông Côn mùa lũ
Cuốn sách kể về phong trào Tây Sơn từ khi khởi đầu cho đến khi vua Quang Trung qua đời, một giai đoạn ngắn ngủi nhưng bi tráng trong lịch sử phong kiến Việt Nam. Trong Sông Côn mùa lũ, Nguyễn Mộng Giác không để bị cuốn theo những trận đánh lịch sử lớn hay những nhân vật anh hùng, mà ông tập trung vào cuộc sống con người và xã hội qua sự hiện diện sống động của các nhân vật và sự kiện lịch sử. Do đó, Sông Côn mùa lũ là một cuốn tiểu thuyết mang lại “một quan niệm mới về tiểu thuyết và lịch sử” (Mai Quốc Liên).
4. Trăm năm cô đơn
'Trăm năm cô đơn' được xem là một kiệt tác của nghệ thuật hư cấu. Với phong cách 'hiện thực huyền ảo', Márquez đã tạo ra ngôi làng Macondo. Đây là nơi không ai sống quá ba mươi tuổi và không có nghĩa địa, nơi đã xảy ra những chuyện kỳ diệu như mưa hoa trong đám tang, những người hoài thai bởi bướm và bọ cạp, người có đuôi, và người bay lên trời không trở lại. Trong ngôi làng này, con trai và con gái cùng huyết thống yêu nhau, cưới nhau, sinh ra những đứa con dị tật có đuôi như lợn hoặc khỉ!
Márquez muốn truyền tải một thông điệp giản dị nhưng đầy nhân văn: Mọi người hãy sống đúng với bản chất con người - tổng hòa các mối quan hệ xã hội, vượt qua định kiến và thành kiến cá nhân, và xóa bỏ mọi rào cản để cá nhân hòa nhập với gia đình và xã hội.
5. Biển và chim bói cá
Biển và chim bói cá diễn ra trong thời kỳ bao cấp, với không khí sống, lao động, yêu thương và cuộc sống bon chen xung quanh một xí nghiệp quốc doanh đánh cá trên biển. Truyện không tập trung vào nhân vật chính mà thay vào đó, nó khám phá hàng chục gương mặt của những con chim bói cá trên biển và trên bờ. Thế giới của những người trực tiếp tham gia đánh cá trên biển đầy gian khổ nhưng cũng đầy tiếng cười; đầy sự ồn ào nhưng cô đơn; đầy khát khao yêu thương nhưng luôn thiếu thốn. Thế giới của những kẻ ăn mày trên bờ cũng đông đúc, đầy mưu mô và thủ đoạn.
6. Nắng tháng 8
'Nắng tháng 8' của Faulkner không được viết để cho người đọc dễ dàng tiếp nhận. Đây là một thách thức, mời gọi độc giả trải nghiệm những điều thầm kín, riêng tư như tiếng thì thầm nức nở của nhân vật. Nó khai thác phần tối tăm nhất của con người, những người bị ràng buộc trong một thế giới mà sự tồn tại có nghĩa là phải chấp nhận trách nhiệm và không thể thoát ra khỏi. Chỉ khi họ dám đối mặt, họ mới đạt được tự do.
7. Người đi vắng
Người đi vắng, tự cái tựa đó đã nói lên rất nhiều điều. Cô đơn. Bí ẩn. Khoảng trống. Người đi vắng (1999) đánh dấu bước chân đầu tiên của Nguyễn Bình Phương vào thế giới vô thức, mộng mị, hồng hoang, sẽ được tiếp nối bằng Trí nhớ suy tàn (2000) và Thoạt kỳ thuỷ (2004).
8. Bắt Trẻ Đồng Xanh
Bắt Trẻ Đồng Xanh khám phá suy nghĩ của một chàng trai trẻ về cuộc sống một cách hài hước và thông minh. Ngôn từ đơn giản, đôi khi thô tục, tái hiện con người nhân vật, cuốn sách ghi điểm với những triết lý đơn giản vẫn tồn tại trong cuộc sống hàng ngày. Và cuối cùng, nó sẽ đọng lại trong tâm hồn độc giả một suy nghĩ đã lâu quên: Hãy là chính mình.
9. Miền hoang
Nhà văn Nguyên Ngọc chia sẻ về cuốn sách của Sương Nguyệt Minh: 'Trong văn học, chiến tranh luôn là một đề tài lớn, đặc biệt là cuộc chiến của lính Việt Nam tại Campuchia - cuộc chiến ác liệt, phức tạp, khắc nghiệt và gay gắt. Bằng bút pháp sáng tạo, Sương Nguyệt Minh giúp độc giả hiểu thêm về bản chất của cuộc chiến này'.
10. Những đứa con của nửa đêm
Cuốn tiểu thuyết đặt trong bối cảnh quá trình chuyển đổi của Ấn Độ từ thời thuộc địa Anh sang độc lập và sau đó tách thành ba quốc gia độc lập: Ấn Độ, Pakistan và Bangladesh. Những đứa con của nửa đêm không phải là cuốn sách để đọc nhanh chóng. Lớn lao như chính nó, huyền diệu như chính nó, với một câu chuyện được kể một cách có mục đích, một nguồn từ vựng đồ sộ và vô số tham chiếu đến lịch sử cũng như thần thoại của một quốc gia giàu văn hóa nhất. Cuốn sách gây ấn tượng mạnh mẽ với cả những độc giả trải rộng kiến thức. Đây là một trải nghiệm đầy thú vị về tình yêu và mất mát, về số phận lạc lối giữa những cơn bão lịch sử, giữa những phép lạ và điều kỳ diệu như trong truyền thuyết.
Mytour (Đọc Station)
Theo Sách Hay
