Buzz
' Súng, vi khuẩn và thép – Jared Diamond '
Đây là cuốn sách lịch sử tổng quát đầu tiên mà tôi đọc, nó đã làm cho tôi mê mẩn thể loại sách này. Lịch sử tổng quát là một học phần tìm kiếm câu trả lời cho những câu hỏi lớn (Tại sao chúng ta ở đây? Tại sao thế giới lại trở nên như bây giờ?) một cách thông minh.
Tôi đọc cuốn sách này sau một năm sống ở một quốc gia đang phát triển và tự hỏi tại sao cuộc đời của mình – một người lớn lên ở Mỹ lại thay đổi nhiều đến thế. Tác giả trình bày quan điểm rằng, thế giới như ngày nay đã trở nên như vậy, dĩ nhiên, bởi súng, vi khuẩn và thép.
Dựa vào kiến thức sinh học của mình, Diamond cho rằng văn hóa phương Tây thống trị thế giới không phải do sự thông minh, đạo đức hoặc gen đặc biệt, mà là do sự khác biệt về môi trường. Đọc cuốn sách này đã giúp tôi hiểu rõ hơn về sự khác biệt giữa các quốc gia.
' Những Gì Mà Tiến Hóa Là – Ernst Mayr '
Ernst Mayr, một trong những nhà sinh vật học nổi tiếng nhất thế kỷ XX, đã viết hàng chục cuốn sách về lĩnh vực này. Cuộc đời nghiên cứu của ông được tóm gọn trong cuốn sách Những Gì Mà Tiến Hóa Là, và đây là cuốn sách đã giúp tôi hiểu biết sâu hơn về tiến hóa sinh học.
Hầu hết những người thông minh nhất mà tôi từng gặp đều đam mê tìm hiểu về sự phát triển và nghiên cứu về nó. Tôi tin rằng lý do là bởi chúng ta cảm thấy mạnh mẽ khi hiểu biết về mọi khía cạnh của cuộc sống con người. Quan hệ sẽ phát triển, công việc sẽ phát triển, công ty sẽ phát triển, thị trường sẽ phát triển và con người cũng sẽ phát triển. Hiểu về sự phát triển, theo cách này, là hiểu về những yếu tố tạo nên cuộc sống của mỗi người chúng ta.
' Gen Selfish – Richard Dawkins '
Gen vị kỷ tìm cách áp dụng ý tưởng phát triển vào văn hóa con người. Thay vì tập trung vào việc con người mang gen, ở đây chúng ta nhìn vào khía cạnh gen tự tạo ra con người. Con người không chỉ truyền gen qua các thế hệ mà còn tự tạo ra gen và qua đó tự truyền bản thân mình cho thế hệ kế tiếp.
Sách cũng đề cập đến khái niệm “meme” như một ví dụ cho việc văn hóa đại chúng tương tác với quá trình phát triển, giống như trong sinh học. Văn hóa meme có thể xem như một loại gen thành công vì nó đã thuyết phục được con người lan truyền nó đi.
'Thiên nga đen – Nassim Nicholas Taleb'
Khi chúng ta nhận biết một sự kiện có tầm ảnh hưởng lớn đang sắp xảy ra, chúng ta có thể chuẩn bị cả về mặt vật chất và tinh thần. Vụ Y2K không xảy ra nguy hại vì sự kiện đó không có gì nguy hiểm, mà bởi vì quá nhiều công ty nhận thức được nguy cơ nên đã bỏ ra số tiền lớn để chuẩn bị và phòng tránh nó.
Sự kiện ảnh hưởng to lớn nhất đối với thế giới chính là thiên nga đen: những sự kiện mà dường như không thể xảy ra nhưng lại mang lại những hậu quả không thể lường trước. Những sự kiện kinh hoàng từ Thế chiến I, sự kiện 9/11 cho đến cuộc khủng hoảng kinh tế năm 2008, tất cả đều là những thiên nga đen.
Đọc cuốn sách Thiên nga đen ngay sau cuộc khủng hoảng kinh tế năm 2008 đã khiến tôi nhận ra rằng những người phát ngôn trên truyền hình hay trong báo không hiểu rõ họ đang nói gì. Sự hiểu biết về cách thế giới hoạt động phụ thuộc vào bản thân tôi, không phải họ.
'Đi tìm lẽ sống – Viktor Frankl'
Frankl là một trong những người sống sót sau 4 năm ở trại tập trung của Đức quốc xã. Ông sử dụng kinh nghiệm của mình để viết cuốn sách 'Đi tìm lẽ sống'.
Trong thời gian ở Auschwitz, Frankl quan sát thấy rằng những người sống sót trong thời kỳ đen tối đó đều có mục tiêu sống rõ ràng và cao cả, như một dự án cụ thể cần hoàn thành hoặc một người thân quan trọng cần gặp.
Frankl lý giải rằng, trong cuộc sống hàng ngày, chúng ta không thể tránh khỏi những đau khổ. Nhưng nếu chúng ta tìm thấy ý nghĩa trong những khó khăn, chúng ta sẽ mạnh mẽ hơn và tiếp tục tiến lên với một khát vọng mạnh mẽ. Cuốn sách không chỉ là việc lặp lại những lời rất đỗi quen thuộc như “Hãy theo đuổi đam mê”. Frankl nhìn nhận lẽ sống từ nhiều góc độ khác nhau và nghiên cứu sâu hơn về cách mọi người có thể tìm ra ý nghĩa của cuộc sống của họ.
Cuốn sách này đã giúp tôi thay đổi quan điểm về công việc và sắp xếp lại ưu tiên của mình: tìm kiếm một công việc mang lại ý nghĩa cho cuộc sống của tôi.
'On the Genealogy of Morals – Friedrich Nietzsche'
Cuốn sách này đã thay đổi cách tôi hiểu về thế giới, về vũ trụ và về mọi thứ nhiều hơn bất kỳ cuốn sách nào tôi đã từng đọc.
Nietzsche đề xuất rằng chúng ta hiểu sai sâu sắc về các khái niệm như “tốt”, “xấu” và “điều không tốt”, và đạo đức không phải là một giá trị vĩnh cửu mà là do con người tự tạo ra.
Nietzsche đưa ra thách thức đối với nhiều quan điểm mà tôi đã được hình thành từ khi còn nhỏ về đạo đức Judeo-Christian. Điều đó đã khiến tôi phải suy nghĩ xem những điều mà tôi cho là đúng có thực sự đúng không.
'Finite and Infinite Games – James P. Carse'
“Có ít nhất hai loại trò chơi”, Carse bắt đầu cuốn sách bằng việc đặt vấn đề: “Một loại có hạn, loại còn lại là vô hạn.” Trong trò chơi có hạn, mục tiêu là chiến thắng và thể hiện sự kiểm soát lên người chơi khác. Trong trò chơi vô hạn, mục tiêu là giữ cho trò chơi tiếp diễn và mời thêm những người chơi mới tham gia.
Carse đưa ra các phương pháp mới để tiếp cận mọi thứ, từ hành động đến tình dục, từ những điều xấu xa đến khoa học, sự giàu có và vị thế xã hội. Cuốn sách này đã thay đổi cách nhìn của tôi về thế giới từ sâu bên trong, từ cách tiếp cận mối quan hệ đến cách tiếp cận công việc. Mỗi năm, tôi đều đọc lại nó một lần.
'Poor Charlie’s Almanack – Charlie Munger'
Một cuốn sách tổng hợp viết bởi một tỷ phú 90 tuổi hài hước và thú vị. Poor Charlie’s Almanack là một bộ sưu tập các bài diễn thuyết của Charlie Munger, một đồng hành kinh doanh của Warren Buffett. Warren đã nhận xét rằng Charlie là một trong những người sắc sảo nhất mà ông từng biết và cuốn sách này là minh chứng rõ ràng nhất cho cách tư duy của Charlie.
Cuốn sách đã kích thích tò mò của tôi không chỉ về những điều tôi nghĩ mà còn về cách tôi nghĩ. Nó cũng vô cùng hài hước ;)
'Out Of Your Mind – Alan Watts'
Một cuốn sách nhẹ nhàng giới thiệu quan điểm Phật giáo từ một người tự nhận mình là “kẻ giải trí tâm linh”.
Watts chỉ ra cách vượt qua giới hạn của tâm trí và mở rộng kiến thức, sự tôn trọng với môi trường xung quanh. Out of Your Mind giúp tôi nhận ra rằng không thể đánh giá một sự vật, một tình huống là tốt hay xấu ngay từ lần tiếp xúc đầu tiên.
'Metaphors We Live By – George Lakoff và Mark Johnson'
Lakoff và Johnson đã chỉ ra rằng ta có thể hiểu những khái niệm trừu tượng thông qua việc kết nối chúng với thực tế. Bằng cách thay đổi những khái niệm đó, ta có thể hoàn toàn thay đổi cách nhìn của mình về thế giới.
Tác giả đã kể một câu chuyện hấp dẫn về một sinh viên khoa Hóa nghĩ rằng “cách giải quyết mọi vấn đề trong cuộc sống” giống như một ẩn dụ, muốn nói rằng mọi vấn đề trong cuộc sống của ta đều có thể thay đổi như chất hóa học, chỉ cần thêm vào hoặc bớt đi một vài yếu tố nhưng không bao giờ biến mất hoàn toàn. Vì vậy, ta không nên lo lắng khi gặp phải những vấn đề.
Điều này giúp tôi nhận ra rằng bằng cách thay đổi những ẩn dụ, tôi có thể thay đổi cuộc sống của mình.
Sapiens – Yuval Noah Harari
Một cuộc thám hiểm đặt ra câu hỏi: Nếu người ngoài hành tinh đến Trái Đất vào ngày mai, họ sẽ nghĩ gì về loài homo sapiens?
Trong vòng 70,000 năm qua, cuộc đời của loài người đã trải qua biết bao biến đổi. Câu trả lời của Harari thật sự sâu sắc, đầy ý nghĩa và chỉ có thể thấy trong cuốn sách này.
Sách này đã khiến tôi suy ngẫm về vai trò của loài người trong lịch sử cũng như vai trò của bản thân mình trong xã hội và vũ trụ này, là một phần của loài Homo sapiens.
'Nhìn Xa Như Một Nhà Nước - James C. Scott'
Tại sao các kế hoạch cải thiện chất lượng cuộc sống thường không thành công như kỳ vọng?
Bằng cách nghiên cứu về sự tập trung quá mức ở Nga, quy hoạch nông thôn ở Brazil, Bước Tiến Lớn ở Trung Quốc và sự hiện đại hóa nông nghiệp, Scott giải thích lý do tại sao thế kỷ 20 lại chứng kiến sự thất bại của những kế hoạch không thực tế - những kế hoạch đó đã gây ra hàng ngàn cái chết không cần thiết.
Đọc quyển sách này khiến tôi băn khoăn về những “tiến bộ” được tạo ra bởi những con người nghĩ rằng kế hoạch của họ sẽ mang lại ý nghĩa cho loài người.
Theo Medium
Lan Anh (dịch)
