12 Điều phụ nữ nên tránh trong thời kỳ mang thai

Một nghiên cứu gần đây đăng trên tạp chí Khoa học của Mỹ cho thấy tiếp xúc với thuốc trừ sâu trong thai kỳ không chỉ gây hại cho sức khỏe của mẹ mà còn có thể ảnh hưởng đến sự phát triển não bộ của thai nhi. Nguy cơ này hiện hữu ngay cả khi phơi nhiễm ở mức độ vừa phải, có thể làm thay đổi cấu trúc não và ảnh hưởng đến trí thông minh của trẻ sau này.

Ngoài thuốc trừ sâu, các bà bầu cũng cần tránh tiếp xúc với các hóa chất độc hại khác để bảo vệ sự phát triển của bé, như thuốc xịt côn trùng, thuốc diệt chuột, hay mùi sơn và các chất pha loãng sơn. Những chất này không chỉ có thể gây tổn hại cho não bộ của em bé mà còn làm tăng nguy cơ sinh non cho mẹ. Vì vậy, để có một thai kỳ khỏe mạnh, các mẹ bầu cần hết sức cẩn trọng, loại bỏ thuốc trừ sâu và các hóa chất trong sinh hoạt hàng ngày.

Rượu, bia và tất cả các đồ uống có cồn đều cần tránh trong thai kỳ. Việc sử dụng những loại đồ uống này có thể dẫn đến hiện tượng nhiễm rượu ở bào thai, gây ra các khuyết tật về thể chất hoặc trí tuệ. Bên cạnh đó, bà bầu cũng nên hạn chế tiêu thụ các loại thức uống có chứa cafein như cà phê và trà, vì chúng có thể gây nghiện và không tốt cho sự phát triển của thai nhi.

Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng việc thường xuyên uống rượu có thể dẫn đến sẩy thai. Trong thời kỳ mang thai, rượu sẽ vào máu của mẹ và đến thai nhi, gây ra tình trạng nhiễm độc thai nhi với nồng độ rượu nhất định trong máu. Những bà mẹ nghiện rượu có nguy cơ sinh ra trẻ khuyết tật hoặc dị dạng. Dù nhiều người nghĩ rằng chỉ cần uống một ít cũng không sao, nhưng tốt nhất là nên kiêng hoàn toàn trong thai kỳ.

Thêm vào đó, có không ít nghiên cứu chỉ ra tác hại của cà phê đối với mẹ bầu. Kết quả cho thấy cafein có thể vượt qua nhau thai và tác động đến nhịp tim của em bé. Nguồn cafein phổ biến nhất đến từ cà phê, trà, và nước ngọt có ga. Tuy nhiên, nếu mẹ bầu không thể từ bỏ hoàn toàn, các chuyên gia khuyên chỉ nên tiêu thụ tối đa 200mg cafein mỗi ngày. Ngoài ra, bà bầu cũng nên tránh các loại thức uống như trà sữa, nước ép dứa, nước ép nha đam, sữa tươi chưa tiệt trùng, và nước có ga...

Trong thai kỳ, phụ nữ cần được chăm sóc tỉ mỉ từ những chi tiết nhỏ, vì một sai sót có thể gây nguy hiểm cho cả mẹ và bé. Một trong những vấn đề cần chú ý là việc tắm, đặc biệt là tắm nước nóng. Các chuyên gia cảnh báo rằng phụ nữ mang thai nên cẩn trọng khi tắm, vì nước nóng có thể gây giãn mạch máu và làm giảm lưu thông máu, ảnh hưởng đến lượng máu cung cấp cho thai nhi.

Các nghiên cứu gần đây chỉ ra rằng việc phụ nữ mang thai thường xuyên tắm hơi hoặc ngâm nước nóng có thể dẫn đến di tật thần kinh cho thai nhi. Khi tiếp xúc với nhiệt độ quá cao, cơ thể sẽ bị thay đổi nội tiết và nhiệt độ, từ đó ảnh hưởng trực tiếp đến thai nhi. Nước tắm lý tưởng cho mẹ bầu nên ở khoảng 36 độ C. Mẹ bầu cũng không nên tắm quá lâu, không tắm ngay sau khi ăn no, và tránh tắm muộn sau 21h.

Cá là một nguồn thực phẩm rất tốt cho mẹ và bé trong thai kỳ. Tuy nhiên, có những loại cá chứa thủy ngân mà mẹ bầu cần tránh để bảo vệ não bộ của thai nhi. Theo các nghiên cứu khoa học, việc tiêu thụ hải sản là có lợi cho quá trình mang thai, nhưng nếu mẹ ăn quá nhiều hải sản (hơn 2-3 bữa/tuần) hoặc lựa chọn không đúng các loại cá nhiễm thủy ngân, sẽ dẫn đến tác dụng phụ không mong muốn. Thủy ngân từ hải sản có thể xâm nhập vào máu của mẹ và ảnh hưởng đến sự phát triển của thai nhi.

Lượng thủy ngân cao trong máu của mẹ có thể làm tăng nguy cơ sảy thai, sinh non hoặc gây dị tật bẩm sinh, như mù lòa, điếc, tổn thương thận và chậm phát triển trí não. Nếu thai nhi tiếp xúc với kim loại độc hại trong tử cung, sẽ dẫn đến sự phát triển chậm chạp và tăng cân kém. Do đó, các mẹ cần hết sức thận trọng khi tiêu thụ hải sản, chọn lựa những loại hải sản có hàm lượng thủy ngân thấp và chế biến một cách hợp lý.

Các bà bầu nên thận trọng khi dùng các loại thuốc bổ, đặc biệt là trong ba tháng đầu của thai kỳ. Những sản phẩm được gọi là thuốc bổ, mặc dù có nguồn gốc từ tự nhiên, không phải lúc nào cũng an toàn cho phụ nữ mang thai. Có nhiều loại thuốc bổ chưa được kiểm định chặt chẽ và không có chứng minh rõ ràng về tác dụng như đã quảng cáo.

DHA và EPA là hai loại axit béo omega-3 rất có lợi cho sự phát triển não bộ và thị lực của em bé. Tầm quan trọng của DHA và EPA trong việc phát triển trí tuệ trẻ em đang ngày càng thu hút sự chú ý của các nhà nghiên cứu. Do đó, nhiều nghiên cứu đã được thực hiện để đánh giá tác động của việc bổ sung DHA và EPA trong thai kỳ và khi cho con bú. Kết quả cho thấy, những bà mẹ bổ sung DHA và EPA trong thai kỳ có xu hướng sinh con với chỉ số IQ cao hơn, cùng với khả năng phản xạ, sự tập trung và kỹ năng giải quyết vấn đề tốt hơn.

Các tổ chức y tế hàng đầu thế giới khuyến cáo rằng phụ nữ mang thai và cho con bú nên bổ sung khoảng 200mg DHA mỗi ngày. Liều lượng khuyến nghị được tính từ tổng lượng DHA có trong thực phẩm như cá, trứng, bơ… Do đó, mẹ có thể chọn thêm viên uống bổ sung khoảng 100-200mg DHA mỗi ngày tùy thuộc vào chế độ ăn. Vì vậy, hãy thận trọng khi sử dụng bất kỳ loại thuốc nào. Tốt nhất, nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng.

Khi mang thai, bạn không nên nghĩ rằng mình miễn dịch với bệnh tật. Vi khuẩn và vi rút có thể xâm nhập vào cơ thể bạn bất cứ lúc nào. Nghiên cứu cho thấy, hệ miễn dịch của phụ nữ mang thai thường yếu hơn người bình thường, vì vậy cần đặc biệt chú ý giữ gìn sức khỏe, tránh để bệnh tật xâm nhập trong thời gian này.

Hãy tạo thói quen rửa tay thường xuyên và tránh tiếp xúc gần gũi với những người bị bệnh, đặc biệt là những người có triệu chứng ho hoặc hắt hơi, vì có thể bạn sẽ bị lây nhiễm. Nếu bạn ở gần ai đó đang nôn mửa, hãy nhịn thở một chút để tránh vi khuẩn xâm nhập qua đường hô hấp. Cúm rubella và thủy đậu là hai bệnh phổ biến có thể ảnh hưởng lớn đến thai nhi. Nhiều phụ nữ thường tiêm phòng trước khi mang thai để phòng ngừa. Nếu không may bạn bị bệnh trong thai kỳ, hãy tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi dùng bất kỳ loại thuốc nào.

Thực tế, việc tập thể dục trong suốt thai kỳ mang lại rất nhiều lợi ích cho sức khỏe của mẹ bầu. Để có một thai kỳ khỏe mạnh và chuẩn bị tốt cho quá trình sinh nở, bà bầu nên lập kế hoạch cho chế độ luyện tập phù hợp, tập với cường độ vừa phải, tránh tập thể dục với cường độ cao.

Tập với cường độ vừa phải có nghĩa là vận động đủ để tăng nhịp tim và làm ra mồ hôi, nhưng vẫn có thể trò chuyện thoải mái mà không cảm thấy mệt mỏi. Một số hoạt động aerobic vừa sức mà phụ nữ mang thai có thể thực hiện như bơi lội, đi bộ nhanh, hay đạp xe trên mặt phẳng. Có thể dành khoảng 30 phút cho việc tập luyện 5 ngày trong tuần, hoặc chia nhỏ thành các bài tập mỗi lần 10 phút. Ví dụ, có thể chia thành 3 lần đi bộ trong ngày, mỗi lần 10 phút.

Việc chăm sóc thai nhi từ trong bụng mẹ là rất quan trọng, nhưng các mẹ bầu cũng cần biết cách ăn uống cân bằng và điều độ để tránh tăng cân quá mức. Cân nặng chuẩn trong thai kỳ được xác định như sau: với các mẹ hơi gầy, nên tăng từ 12 - 18kg; các mẹ có vóc dáng bình thường, nên tăng từ 11 - 15kg; các mẹ hơi thừa cân, chỉ cần tăng từ 6 - 11kg. Cân nặng lý tưởng của bé khi chào đời nên từ 2,8kg - 3,2kg. Mẹ bầu cũng nên thường xuyên vận động để có một thai kỳ năng động và dễ dàng sinh nở hơn.

Bà bầu cần lưu ý rằng, việc chăm sóc thai nhi quá lớn có thể ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe của mẹ, khiến bà bầu cảm thấy mệt mỏi, cổ tử cung giãn rộng, gây khó thở do chèn vào cơ hoành và tĩnh mạch vùng chậu, dẫn đến phù chân. Đây cũng là nguyên nhân chính khiến nhiều phụ nữ mắc bệnh tiểu đường trong thai kỳ. Hơn nữa, sinh con quá lớn có thể khiến mẹ tốn sức hơn, dễ tổn thương như rách âm hộ, âm đạo, cổ tử cung và mất nhiều máu. Vì vậy, mẹ bầu cần duy trì chế độ ăn uống hợp lý trong suốt thai kỳ để bảo vệ sức khỏe cho cả mẹ và bé.

Nếu thai nhi nghe phải âm nhạc quá lớn trong thời gian dài, điều này có thể ảnh hưởng không tốt đến khả năng nghe của bé, khiến bé bị giật mình và căng thẳng. Nhiều mẹ bầu nghĩ rằng âm nhạc phải thật to thì bé mới nghe được, nhưng thực tế là nước ối là một chất dẫn âm tuyệt vời, chỉ cần mở nhạc ở âm lượng vừa phải là bé đã có thể cảm nhận được.

Em bé trong bụng có thể bị giật mình bởi âm thanh lớn, và mẹ có thể cảm nhận điều này qua những cú đạp của bé. Thỉnh thoảng nghe nhạc to một chút sẽ không gây hại cho bé, nhưng nếu thường xuyên tiếp xúc với âm thanh lớn hơn 70 decibel thì có thể gây tác động xấu đến cả mẹ và bé. Điều này có thể dẫn đến tăng huyết áp cho mẹ và ảnh hưởng đến kỹ năng vận động cũng như khả năng học tập của bé.

Đối với những mẹ bầu yêu thích âm nhạc, hãy giữ âm lượng không vượt quá 65 decibel (dB) để mẹ con có thể thưởng thức những giai điệu êm ái một cách an toàn. Nếu nghe nhạc trong thời gian dài, tốt nhất là điều chỉnh âm lượng xuống dưới 50 decibel.

Vitamin A là một vi chất dinh dưỡng cực kỳ quan trọng đối với sức khỏe của bà bầu và thai nhi. Nó không chỉ hỗ trợ sự phát triển của mắt mà còn đóng vai trò quan trọng cho sự phát triển toàn diện của các cơ quan và xương của thai nhi. Chính vì vậy, việc bổ sung vitamin A trong thai kỳ là rất cần thiết. Thiếu hụt vitamin A có thể dẫn đến tổn thương giác mạc cho thai nhi và nguy cơ mù vĩnh viễn nếu không được can thiệp kịp thời. Thực tế, nhiều bà bầu ở các quốc gia đang phát triển thường rơi vào tình trạng thiếu vitamin A khi mang thai.

Tuy nhiên, việc bổ sung vitamin A quá mức trong thai kỳ lại là một vấn đề nghiêm trọng. Sử dụng quá liều vitamin A có thể gây ra dị tật cho thai nhi, đặc biệt trong 60 ngày đầu sau khi thụ thai. Do đó, phụ nữ mang thai không nên bổ sung vitamin A một cách thường xuyên mà thay vào đó, nên duy trì chế độ ăn uống cân bằng và lành mạnh để đảm bảo đủ dinh dưỡng.

Căng thẳng trong thai kỳ có thể ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe của trẻ... Nghiên cứu cho thấy trẻ em có nguy cơ cao mắc phải các bệnh nhiễm trùng sớm và rối loạn tâm lý khi phải chịu đựng sự căng thẳng từ trong bụng mẹ. Bên cạnh đó, trẻ cũng có thể gặp phải các vấn đề về mắt, tai, tiêu hóa, hô hấp, da, xương khớp, tuần hoàn, bệnh về cơ quan sinh dục, cũng như dị ứng và hen suyễn.

Sự lo âu và căng thẳng của phụ nữ trong thời gian mang thai có thể dẫn đến những hệ lụy nghiêm trọng. Các mẹ bầu có thể gặp phải táo bón, đau lưng, mất ngủ, và đứa trẻ sinh ra có khả năng bị sinh non hoặc thiếu cân. Do đó, trong thời gian mang thai, hãy giữ cho tâm trạng thoải mái, sống lành mạnh, thư giãn, tham gia các câu lạc bộ cho bà mẹ, nghe nhạc hoặc xem những bộ phim yêu thích.

Hút thuốc lá thụ động là việc tiếp xúc với khói thuốc từ những người khác, như khi họ hút thuốc lá, xì gà hoặc tẩu thuốc. Khói thuốc này chứa nicotine và khoảng 4.000 chất độc hại, nhiều trong số đó có khả năng gây ung thư, bám lại trên bề mặt và quần áo, và có thể tồn tại trong nhiều tháng. Phụ nữ mang thai có thể tiếp xúc với những chất độc này khi chạm vào đồ nội thất, thảm, rèm cửa, tường, sàn nhà, hoặc hít phải không khí ô nhiễm.

Những chất độc này có thể phản ứng với các tạp chất khác trong cơ thể, tạo ra các hợp chất nguy hiểm. Các độc tố này sẽ đi vào máu của phụ nữ mang thai và được truyền cho thai nhi. Thực tế, việc hít phải khói thuốc lá thụ động có thể khiến phụ nữ mang thai có nguy cơ mắc nhiều bệnh giống như những người hút thuốc, bao gồm cả ung thư phổi. Nghiên cứu cho thấy, phụ nữ mang thai tiếp xúc thường xuyên với khói thuốc lá có thể sinh ra trẻ em với cân nặng thấp hơn bình thường, điều này có thể ảnh hưởng xấu đến sức khỏe của trẻ.