13 điều thú vị về nhiệm vụ đâm tàu vũ trụ vào tiểu hành tinh của NASA

(Tổ Quốc) - Và có những lý do tại sao điều này có thể giúp cứu nhân loại trong tương lai.

Tuần này, NASA đã thực hiện lịch sử khi đâm tàu vũ trụ vào một tiểu hành tinh cách Trái đất khoảng 11 triệu km trong sứ mệnh DART.

Các nhà khoa học hy vọng sẽ thu được thông tin quan trọng từ sứ mệnh này về khả năng sử dụng tàu vũ trụ để thay đổi hướng của tiểu hành tinh có thể đe dọa Trái đất.

Mặc dù không có dấu hiệu nguy hiểm, chúng ta cần chuẩn bị cho tương lai từ bây giờ.

Dưới đây là những điều thú vị từ nhiệm vụ đặc biệt này:

NASA đã ghi lại cảnh va chạm bằng camera trên tàu vũ trụ.

Ảnh gif trên cho thấy cảnh quay thực hiện bởi một camera trên tàu vũ trụ, ghi lại những khoảnh khắc cuối cùng trước khi va chạm với tiểu hành tinh.

Lúc va chạm, màn hình đã chuyển sang màu đỏ.

Các hình ảnh cho thấy tàu vũ trụ bay qua tiểu hành tinh Didymos, rồi tiếp tục đến Dimorphos, một tiểu hành tinh nhỏ hơn trong quỹ đạo của Didymos, mục tiêu cuối cùng của nó. Ngưng cấp dữ liệu trực tiếp khi va chạm xảy ra và màn hình chuyển sang màu đỏ.

Các nhà khoa học đang đợi cảnh quay từ một vệ tinh nhỏ đi kèm tàu vũ trụ, cung cấp thông tin về va chạm với độ phân giải cao trong vài tuần tới.

Vụ va chạm đã làm phát ra các mảnh vụn vào bầu khí quyển.

Khoảnh khắc tàu vũ trụ đâm vào tiểu hành tinh được ghi lại bởi hệ thống ATLAS, một dự án do NASA tài trợ sử dụng bốn kính viễn vọng tự động quét bầu trời ban đêm.

Video cho thấy các mảnh vụn bay ra khỏi tiểu hành tinh sau va chạm. Điều này quan trọng vì trong tương lai có thể xảy ra va chạm tương tự ở gần Trái đất.

Đây là lần đầu tiên thử nghiệm thực tế về cách chúng ta có thể bảo vệ hành tinh khỏi tiểu hành tinh.

Sứ mệnh DART chỉ thử nghiệm một trong ba phương pháp tiềm năng mà NASA đã phát triển để làm thay đổi hướng của các tiểu hành tinh tiến về Trái đất.

Phương pháp đầu tiên là kích nổ một thiết bị gần tiểu hành tinh để làm nó vỡ thành các khối nhỏ hơn và ít nguy hiểm hơn. Thứ hai là sử dụng tia laser mạnh để làm nóng bề mặt của tiểu hành tinh, hy vọng nó sẽ thay đổi quỹ đạo của nó.

Chiến lược thứ ba là điều mà DART đã thử nghiệm: đưa một tàu vũ trụ va vào tiểu hành tinh với đủ lực để làm nó đổi hướng, tránh xa khỏi đường tới Trái đất.

Chúng ta vẫn còn chưa sẵn lòng để nhanh chóng thực hiện phương pháp làm thay đổi hướng tiểu hành tinh.

Kể từ năm 2013, NASA đã thực hiện các mô phỏng với một hội đồng chuyên gia quốc tế nhằm mục tiêu cứu Trái đất khỏi các tiểu hành tinh.

Các mô phỏng được thiết kế phức tạp và thường chỉ mô phỏng ít thời gian trước khi va chạm xảy ra. Trong số bảy mô phỏng, chỉ có một lần được hoàn toàn thành công.

Các chuyên gia trước đây ước lượng rằng cần từ 5 đến 10 năm để chuẩn bị và thực hiện một sứ mệnh tùy chỉnh để ngăn chặn tiểu hành tinh.

Không chỉ là lý thuyết

Gần đây đã có hai trường hợp tiểu hành tinh nguy hiểm tiếp cận Trái đất mà không được phát hiện kịp thời.

Năm 2013, một tiểu hành tinh kích thước nhà đã phát nổ trên bầu trời, gây ra thiệt hại đáng kể ở Chelyabinsk, Nga, làm hơn 1.000 người bị thương.

Vào năm 2019, một tiểu hành tinh rộng 130 mét, đủ lớn để phá hủy một thành phố, đã tiến gần Trái đất ở khoảng cách 72.000 km mà chỉ được phát hiện vài ngày trước đó.

Các chuyên gia chỉ có khả năng theo dõi khoảng 40% các tiểu hành tinh bay qua Trái đất vì hạn chế về nguồn lực, năng lực và công nghệ.

Nếu tiến gần Trái đất, tiểu hành tinh này đủ lớn để xóa sạch một thành phố

Đường kính của Dimorphos khoảng 160 mét.

Điều đó có nghĩa là nó đủ lớn để làm tan biến một thành phố như New York nếu nó va vào Trái đất.

Dimorphos đang ở rất xa

Ở khoảng cách 11 triệu km, Dimorphos đã được chọn vì nó đủ xa để không gây ra nguy hiểm cho hành tinh của chúng ta.

Con tàu vũ trụ của NASA đã được phóng vào ngày 24/11/2021 và mất 316 ngày để đến gần tiểu hành tinh này.

Dimorphos cũng quay quanh một tiểu hành tinh khác

Một lý do khác khiến Dimorphos được chọn là nó quay quanh một tiểu hành tinh lớn hơn, điều này giúp NASA đo lường tác động của vụ va chạm dễ dàng hơn.

Nếu tính toán của NASA đúng, quỹ đạo của Dimorphos xung quanh Didymos sẽ ngắn hơn vài phút sau vụ va chạm.

Con tàu vũ trụ rất nhỏ so với các tiểu hành tinh

Dimorphos có khối lượng khoảng 5 triệu tấn, trong khi tàu vũ trụ DART chỉ nặng khoảng 600 kg.

Trên hình, con tàu vũ trụ chỉ lớn hơn một chút so với chiếc xe buýt ở phía bên trái ngoài cùng.

Con tàu vũ trụ đủ nhỏ để chứa trong một chiếc hộp trên một chiếc xe tải

Khi không mở ra hệ thống cánh năng lượng mặt trời, con tàu vũ trụ có thể nằm gọn trên một chiếc xe tải để vận chuyển. Mặc dù nhỏ gọn, tác động của nó có thể làm thay đổi quỹ đạo của tiểu hành tinh một phần trăm. Nếu tính toán chính xác, điều này có thể làm thay đổi đáng kể quỹ đạo của nó.

NASA sẽ tiếp tục theo dõi tiểu hành tinh này trong những tuần tới để xem liệu thử nghiệm có thành công hay không.

DART là một sứ mệnh khá tiết kiệm chi phí

Theo Space.com, ngân sách của DART cho đến nay vẫn khá rẻ, chỉ khoảng 313 triệu USD .

So với đó, sứ mệnh Artemis của NASA để đưa con người trở lại mặt trăng - nơi mà một tên lửa siêu lớn mới sẽ được phóng trong vài tuần hoặc vài tháng tới - dự kiến sẽ tiêu tốn khoảng 93 tỷ USD.

Sẽ có nhiều cuộc giám sát không gian hơn để phát hiện các tiểu hành tinh

NASA cho biết họ sẽ theo dõi chặt chẽ các tác động của sứ mệnh DART để xác định xem chiến lược này có khả thi để bảo vệ Trái đất hay không.

Trong khi đó, các cơ quan không gian khác cũng đang nỗ lực để cải thiện việc giám sát các tiểu hành tinh lớn xung quanh Trái đất.

NASA đang làm việc để phóng một kính viễn vọng không gian mới vào năm 2026, mặc dù tiến độ của dự án này rất chậm và nó còn vừa bị cắt giảm ngân sách.

Tham khảo BI và Space