
1. Câu 5: Vai trò của giáo viên trong việc xây dựng kế hoạch dạy học và giáo dục môn học là gì?
Trả lời: Giáo viên đóng vai trò quan trọng trong việc thảo luận và đóng góp ý kiến để xây dựng kế hoạch cho tổ chuyên môn. Họ sẽ thực hiện các kế hoạch này sau khi được ban giám hiệu phê duyệt.
2. Câu 6: Những nội dung chính cần có trong kế hoạch dạy học của tổ chuyên môn là gì? Nội dung nào là quan trọng nhất?
Trả lời
Kế hoạch dạy học của tổ chuyên môn bao gồm:
- Thông tin về đội ngũ giáo viên, số lượng học sinh, và phòng học bộ môn
- Phân phối chương trình và kế hoạch kiểm tra định kỳ
- Các nội dung khác
Trong đó, phần phân phối chương trình và kiểm tra định kỳ là quan trọng nhất.
3. Câu 7: Các bước cần thực hiện trong quy trình xây dựng phân phối chương trình cho các khối lớp là gì? Phần công việc nào gặp nhiều khó khăn nhất đối với tổ chuyên môn? Tại sao?
- Bước 1: Phân tích chương trình để xác định các mạch nội dung theo từng khối lớp và thời gian cho mỗi mạch nội dung so với tổng số tiết của chương trình để phân bổ số tiết cho từng mạch.
- Bước 2: Phân tích các mạch nội dung để xác định chủ đề và yêu cầu cần đạt cho mỗi chủ đề, đồng thời phân chia thời gian cho từng chủ đề.
- Bước 3: Xác định thiết bị dạy học cần thiết
- Bước 4: Xác định nội dung kiểm tra và đánh giá định kỳ
- Bước 5: Xây dựng kế hoạch tổ chức các hoạt động giáo dục
- Bước 6: Lập kế hoạch cho các nội dung khác (nếu có)
Bước khó khăn nhất là bước 1 do đặc thù của từng bộ môn khiến tổ chuyên môn gặp khó khăn trong việc tổng hợp, phụ thuộc vào chỉ đạo của phòng giáo dục địa phương.
4. Câu 9: Những yêu cầu nào cần đảm bảo khi xây dựng kế hoạch giáo dục của giáo viên? Yêu cầu nào là quan trọng nhất? Tại sao?
- Đảm bảo tính pháp lý: Kế hoạch giáo dục của giáo viên phải tuân thủ các văn bản hướng dẫn của ngành và các quy định hiện hành, đồng thời phải phù hợp và hỗ trợ thực hiện kế hoạch giáo dục của nhà trường và tổ chuyên môn.
- Đảm bảo tính thực tiễn: Kế hoạch giáo dục cần phù hợp với tình hình cụ thể của từng trường học, bao gồm các yếu tố như kinh tế, tài chính, và nguồn lực, để xác định mục tiêu và phương thức thực hiện hiệu quả, đáp ứng được mục tiêu đề ra.
- Đảm bảo tính cụ thể và rõ ràng: Kế hoạch cần được xây dựng chi tiết với các mục tiêu ngắn hạn, trung hạn, dài hạn, và các nhiệm vụ cụ thể, phù hợp với từng giai đoạn và điều kiện thực tế.
- Đảm bảo tính khả thi: Kế hoạch giáo dục cần phản ánh đúng khả năng của giáo viên, dựa trên điểm mạnh, hạn chế và các yếu tố ảnh hưởng khác, để xác định các nhiệm vụ cần ưu tiên và biện pháp thực hiện hợp lý.
- Đảm bảo tính khoa học: Kế hoạch phải dựa trên các nguyên lý và lý thuyết giáo dục phù hợp với từng độ tuổi và cấp học khác nhau.
- Đảm bảo tính đồng bộ và lịch sử cụ thể: Kế hoạch giáo dục cá nhân cần phù hợp với kế hoạch chung của nhà trường và dựa trên kết quả đánh giá của năm học trước để điều chỉnh và cải thiện cho năm học mới.
Tất cả các yêu cầu đều quan trọng, vì kế hoạch giáo dục cần đáp ứng đầy đủ các yếu tố nêu trên.
5. Câu 10: Liệt kê các căn cứ cần thiết để xây dựng kế hoạch giáo dục của giáo viên.
- Căn cứ vào kế hoạch giáo dục tổng thể của nhà trường
- Căn cứ vào nội dung môn học bao gồm: Chủ đề, số tiết, thời gian cụ thể, thiết bị dạy học, và địa điểm giảng dạy
- Căn cứ vào tình hình thực tế của đội ngũ giáo viên, học sinh, và điều kiện trang thiết bị của nhà trường
6. Câu 11: Tóm tắt quy trình lập kế hoạch giáo dục của giáo viên cho năm học như thế nào?
Quy trình lập kế hoạch dạy học bao gồm: Ở giai đoạn này, giáo viên dựa vào nội dung dạy học theo phân công, và kế hoạch chương trình chung đã được tổ chuyên môn phê duyệt để xác định các bài học, số tiết, thời điểm giảng dạy, thiết bị dạy học, và địa điểm dạy học.
(1) Tên gọi, số tiết của các bài học và chuyên đề phải được xác định dựa trên kế hoạch dạy học của tổ chuyên môn.
(2) Để xác định thời điểm dạy học, giáo viên cần dựa vào khung thời gian chương trình môn Sinh học và quy định về thời lượng môn học của nhà trường; đồng thời tránh thời điểm kiểm tra định kỳ đã được quy định trong kế hoạch. Thời điểm dạy các chuyên đề cũng cần phù hợp với logic nội dung các bài học để thuận lợi cho học sinh tiếp thu.
(3) Đối với thiết bị dạy học, giáo viên dựa vào tình trạng thiết bị hiện có, đặc điểm nội dung bài học và khả năng của bản thân để xác định các phương tiện cần thiết.
(4) Địa điểm dạy học cần phù hợp với nội dung bài học và các ý tưởng dạy học của giáo viên, căn cứ vào đặc điểm của phòng học, phòng thí nghiệm, hay các không gian dạy học khác.
★ Xây dựng kế hoạch cho các nhiệm vụ khác (nếu có): Nếu giáo viên có các nhiệm vụ bổ sung như bồi dưỡng học sinh giỏi, phụ đạo học sinh yếu, hoặc tổ chức các hoạt động giáo dục, cần lập kế hoạch chi tiết cho những nhiệm vụ này, thể hiện mục tiêu, nội dung, thời gian, địa điểm, phương tiện, và các nguồn lực hỗ trợ.
7. Câu 12: Kế hoạch bài dạy có vai trò gì trong việc thực hiện chương trình giáo dục môn học?
- Kế hoạch bài dạy là bản thiết kế chi tiết của từng bài học, bao gồm nội dung, thời gian, và không gian lớp học. Đây là giai đoạn chuẩn bị quan trọng để đảm bảo thành công của bài dạy.
- Vai trò của kế hoạch bài dạy đối với giáo viên bao gồm:
+ Tạo dựng môi trường dạy học hiệu quả.
+ Định hướng và cấu trúc quá trình giảng dạy.
+ Xác định các yếu tố quan trọng của chủ đề giảng dạy.
+ Tận dụng tối đa kiến thức sẵn có.
+ Nâng cao kỹ năng giảng dạy.
+ Quản lý thời gian dạy học hiệu quả.
8. Câu 13: Tại sao trong mỗi hoạt động dạy học cụ thể cần trình bày rõ các bước: phân công nhiệm vụ; thực hiện nhiệm vụ học tập; báo cáo và thảo luận kết quả; kết luận về quá trình và kết quả thực hiện nhiệm vụ?
Để đảm bảo hiệu quả trong tổ chức từng hoạt động dạy học, cần rõ ràng các bước như: giao nhiệm vụ, thực hiện nhiệm vụ học tập, báo cáo kết quả và thảo luận, kết luận về quá trình và kết quả thực hiện nhiệm vụ. Đây là các bước cần thiết giúp giáo viên đảm bảo học sinh nắm vững nội dung dạy học và đạt được mục tiêu đề ra.
9. Câu 14: Sự khác biệt giữa cấu trúc kế hoạch bài dạy theo công văn 5512/BGDĐT-GDTrH ngày 18 tháng 12 năm 2020 và công văn 5555 là gì?
Sự khác biệt như sau:
* Cấu trúc kế hoạch bài dạy theo công văn 5512/BGDĐT-GDTrH ngày 18 tháng 12 năm 2020 gồm 4 hoạt động:
Hoạt động 1: Khởi động/mở đầu/xác định vấn đề...
Hoạt động 2: Hình thành kiến thức mới/giải quyết vấn đề...
Hoạt động 3: Luyện tập
Hoạt động 4: Vận dụng
* Cấu trúc kế hoạch bài dạy theo công văn 5555 có 5 hoạt động:
Hoạt động 1: Khởi động/mở đầu/xác định vấn đề...
Hoạt động 2: Hình thành kiến thức mới/giải quyết vấn đề...
Hoạt động 3: Luyện tập
Hoạt động 4: Vận dụng
Hoạt động 5: Tìm tòi và mở rộng
Hai cấu trúc có sự liên hệ chặt chẽ và thống nhất:
Modul 1: Nội dung tổng quan về chương trình GDPT 2018 và yêu cầu đối với môn GDCD, từ đó xác định nhiệm vụ học tập.
Modul 2: Sử dụng phương pháp dạy học và giáo dục nhằm phát triển phẩm chất, năng lực học sinh, từ đó xác định các bước xây dựng chuỗi bài dạy và các phẩm chất, năng lực cụ thể cho từng chủ đề.
Modul 3: “Kiểm tra, đánh giá học sinh THCS theo hướng phát triển phẩm chất, năng lực” từ đó xây dựng hình thức kiểm tra phù hợp qua hoạt động luyện tập và vận dụng. Chuỗi hoạt động dạy học cần thể hiện tiến trình tổ chức gồm: (i) Mở đầu/xác định vấn đề/nhiệm vụ học tập – (ii) Hình thành kiến thức mới/giải quyết vấn đề/thực thi nhiệm vụ – (iii) Luyện tập – (iv) Vận dụng (tham khảo phụ lục 4 – công văn 5512). Tùy thuộc vào từng kiểu bài dạy, giáo viên có thể linh hoạt trong việc xác định chuỗi hoạt động. Tuy nhiên, không phải tất cả các bài học đều yêu cầu hoạt động vận dụng, hoặc hoạt động vận dụng có thể được giao cho học sinh thực hiện ở nhà.
10. Câu 15: Nghiên cứu kế hoạch bài dạy mẫu (đính kèm) và phân tích, đánh giá theo các tiêu chí trong công văn 5555/BGDĐT-GDTrH (theo bảng tiêu chí phân tích đính kèm), sau đó nộp bản phân tích và đánh giá lên hệ thống LMS
Kế hoạch bài dạy: Chủ đề Yêu thương con người (Thời gian: 3 tiết). Nội dung kế hoạch và tài liệu dạy học được thiết kế để phù hợp với mục tiêu và nội dung chủ đề. Ví dụ, hoạt động mở đầu sử dụng trò chơi quan sát tranh và tìm câu ca dao tục ngữ về yêu thương con người để tạo hứng thú cho học sinh. Phương pháp dạy học chủ yếu là trò chơi, hỏi đáp, thảo luận nhóm và thuyết trình. Mục tiêu, nội dung, kỹ thuật và sản phẩm cần đạt được đều rõ ràng. Ví dụ, với chủ đề yêu thương con người, mục tiêu bài học và nhiệm vụ cụ thể đã được xác định rõ ràng, sản phẩm là câu trả lời của học sinh. Thiết bị dạy học phù hợp, hiện đại và gần gũi như video bài hát, tranh ảnh, và tình huống thời sự liên quan đến công tác phòng dịch COVID-19. Phương án kiểm tra đánh giá hợp lý, kết hợp đánh giá tại chỗ và giao về nhà. Tổ chức hoạt động học cho học sinh sinh động và hấp dẫn, với nhiều cơ hội để học sinh làm việc.
Hoạt động của học sinh: Khả năng tiếp nhận và sẵn sàng thực hiện nhiệm vụ được thể hiện qua dự kiến sản phẩm trả lời của học sinh. Mức độ tích cực, chủ động và sáng tạo thể hiện qua tiến trình dạy học có liên hệ thực tế gần gũi. Mức độ đúng đắn và chính xác các kết quả thực hiện nhiệm vụ được thể hiện qua dự kiến kết quả trả lời của học sinh. Đánh giá các hoạt động phù hợp với nội dung mở đầu, hình thành kiến thức, luyện tập và vận dụng. Tuy nhiên, thời gian phân bố chưa hợp lý.
11. Câu 16: Các ý kiến góp ý của các thành viên tổ chuyên môn trong video tập trung vào những vấn đề nào?
- Xây dựng kế hoạch dạy học dự án theo chủ đề về sự siêng năng và kiên trì, nhằm phát triển phẩm chất và năng lực học sinh.
- Thời gian hoàn thành cần kéo dài thêm.
- Bám sát quy trình dạy học và công văn 5555.
- Lên kế hoạch trước để giáo viên bộ môn có thể tham khảo.
- Lập nhóm Zalo để trao đổi và thảo luận.
- Góp ý cho kế hoạch dạy học dự án: Các bước xây dựng dự án cần phù hợp, xác định được phẩm chất và năng lực của chủ đề, thiết bị dạy học còn cần chi tiết hơn. Chuẩn bị đầy đủ công cụ đánh giá.
12. Câu 17: Thầy (cô) có đề xuất gì để cải tiến quy trình tổ chức buổi sinh hoạt tổ chuyên môn và kế hoạch bài dạy trong video?
- Để sinh hoạt tổ chuyên môn hiệu quả, phòng GD cần cung cấp công văn hướng dẫn cụ thể về nội dung chương trình môn học trước khi tổ chức dạy học.
- Giáo viên bộ môn có trách nhiệm nghiên cứu trước nội dung bộ môn và xây dựng kế hoạch.
- Tổ bộ môn cần hỗ trợ giáo viên trong việc xây dựng chuyên đề, và giáo viên bộ môn cần góp ý thẳng thắn.
13. Câu 1: Mục tiêu của việc xây dựng kế hoạch giáo dục tại trường là gì?
Trả lời
- Thiết lập và triển khai kế hoạch giáo dục của trường để đáp ứng yêu cầu chương trình giáo dục phổ thông một cách linh hoạt, phù hợp với điều kiện cụ thể của địa phương và cơ sở giáo dục.
- Kích thích tính sáng tạo và chủ động của tổ chuyên môn và giáo viên trong thực hiện chương trình; sử dụng hiệu quả cơ sở vật chất và thiết bị dạy học để đáp ứng yêu cầu của phương pháp dạy học và đánh giá sự phát triển phẩm chất, năng lực của học sinh.
- Tăng cường hiệu quả quản lý hoạt động dạy học và giáo dục của trường; đảm bảo tính dân chủ và sự phối hợp giữa các tổ chuyên môn, các tổ chức đoàn thể, cùng với sự hợp tác giữa nhà trường, phụ huynh và các cơ quan địa phương trong việc thực hiện kế hoạch giáo dục của trường.
14. Câu 2: Phân tích và đưa ra ví dụ minh họa về việc thực hiện yêu cầu “Khai thác hiệu quả, phù hợp cơ sở vật chất, thiết bị dạy học của trường; phù hợp năng lực nhận thức của học sinh và đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên” trong xây dựng và thực hiện kế hoạch giáo dục của nhà trường?
Trả lời
Việc khai thác hiệu quả và phù hợp cơ sở vật chất, thiết bị dạy học của trường, cũng như năng lực nhận thức của học sinh và đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên trong kế hoạch giáo dục đòi hỏi sự điều chỉnh dựa trên đặc điểm tâm sinh lý và khả năng nhận thức của học sinh, cũng như tình hình cụ thể của địa phương. Kế hoạch giáo dục cần được thiết kế sao cho phù hợp với các hoạt động giáo dục và mục tiêu phát triển năng lực của học sinh, đồng thời tận dụng tối đa cơ sở vật chất và thiết bị của trường.
Ví dụ: Tại trường ở vùng ven, học sinh chủ yếu là nông dân. Khi xây dựng kế hoạch giáo dục, nhà trường căn cứ vào điều kiện địa phương, chủ yếu tổ chức hoạt động trên lớp kết hợp với việc xem video giới thiệu. Mặc dù chưa có điều kiện tham quan thực tế, nhà trường đã trang bị đầy đủ TV và máy chiếu để hỗ trợ giảng dạy.
15. Câu 4: Chương trình giáo dục phổ thông 2018 đã tạo ra những khó khăn gì cho tổ bộ môn trong việc xây dựng kế hoạch giáo dục của tổ chuyên môn?
Trả lời
- Chương trình chỉ quy định số tiết dạy trong năm học, khiến việc phân bổ giáo viên để dạy theo kiểu cuốn chiếu hoặc dạy song song gặp khó khăn.
- Chương trình không dành thời gian cho các tiết ôn tập trước kỳ kiểm tra. Đối với học sinh lớp 6 ở khu vực trung du miền núi, việc không có thời gian ôn tập sẽ khiến các em gặp khó khăn trong việc tổng hợp kiến thức và hoàn thành tốt bài kiểm tra.
