AI, hay trí tuệ nhân tạo, đã được nhà xuất bản từ điển danh tiếng Collins (Anh) chọn là từ khóa của năm nay.
Trí tuệ nhân tạo trở thành một vấn đề toàn cầu với tiềm năng ứng dụng rộng lớn trong đời sống kinh tế - xã hội của các quốc gia. Tuy nhiên, cũng có những rủi ro cao về an ninh và an toàn, buộc các quốc gia và tổ chức quốc tế phải tìm kiếm biện pháp kiểm soát.
Sự ra đời của ChatGPT - phần mềm tạo sinh trí tuệ nhân tạo từ OpenAI, được xem là một bước tiến lớn trong nhận thức về AI. Không chỉ đơn thuần là công nghệ phục vụ mà đã có 'tư duy sơ cấp' chủ động, khả năng tự phát triển nhận thức và tiến hóa thông qua tương tác với người dùng.
Ngoài những lợi ích, AI cũng gây ra lo ngại. Các chuyên gia cảnh báo về nguy cơ lạm dụng công nghệ này và khó khăn trong xác định nội dung độc hại.
Ông Andrew Patel, nhà nghiên cứu AI, Công ty Withsecure, nói: 'Công nghệ này sẽ bị lạm dụng cũng nhiều như nó được sử dụng, và việc xác định nội dung độc hại sẽ trở nên khó khăn hơn'.

(Ảnh: Getty Images)
Trước những thách thức của việc AI có thể phát triển ngoài tầm kiểm soát và ảnh hưởng tiêu cực đến con người, cộng đồng quốc tế đã tăng cường kiểm soát việc phát triển và sử dụng trí tuệ nhân tạo.
Giáo sư Arjan Durresi, chuyên gia nghiên cứu về khoa học máy tính, nhấn mạnh: 'Chúng ta cần giáo dục trí tuệ nhân tạo giống như việc dạy trẻ con trở thành người lớn, phải dạy nó trách nhiệm và tránh làm hại con người. Chúng ta phải đặt ra các tiêu chuẩn và huấn luyện trí tuệ nhân tạo để nó trở nên an toàn và đáng tin cậy'.
Vào cuối tháng 10, Liên Hợp Quốc thông báo việc thành lập Ban Cố vấn về trí tuệ nhân tạo, gồm 39 thành viên là các CEO, quan chức chính phủ và các nhà nghiên cứu, với nhiệm vụ đề xuất các chiến lược quản lý trí tuệ nhân tạo ở cấp quốc tế.
Ngay sau đó, diễn ra Hội nghị toàn cầu đầu tiên về an toàn trí tuệ nhân tạo tại Anh, thông qua Tuyên bố Bletchley... cam kết thúc đẩy trách nhiệm và hợp tác quốc tế trong việc sử dụng và nghiên cứu trí tuệ nhân tạo an toàn.
Tại Hội nghị này, các quốc gia đã đề ra nguyên tắc kiểm soát AI 'an toàn từ thiết kế', cam kết cho phép chính phủ kiểm tra tính an toàn của công nghệ AI trước khi công bố cho công chúng.
Vào cuối năm 2023, Liên minh châu Âu đã đạt được thỏa thuận chính trị về các điều khoản trong dự thảo Đạo luật về trí tuệ nhân tạo. Đây là đạo luật đầu tiên và hoàn chỉnh nhất về trí tuệ nhân tạo được áp dụng trên toàn thế giới.
