
Câu chuyện từ tổng biên tập (TBT) không phải là những câu chuyện thú vị khi thực hiện một bài báo, nhưng là những trải nghiệm phức tạp - hỗn độn - đầy áp lực khi điều hành một tờ báo. Nội dung - TBT phải chịu trách nhiệm. Chiến lược phát triển - TBT phải suy nghĩ kỹ lưỡng. Tài chính - TBT phải quản lý… Gần nửa số lượng câu chuyện tự sự của các TBT là những suy tư, lo lắng, và căng thẳng của họ khi phải đối mặt với việc làm TBT không chỉ là 'bậc thầy của các nhà báo' mà còn là người phải chịu trách nhiệm về cơm áo gạo tiền của toàn bộ đội ngũ.
Lời chia sẻ của các TBT từ lâu sẽ chạm vào trái tim của những TBT ngày nay đang đối mặt với những thách thức khó khăn nhất từ trước đến nay của nghề báo đến từ mọi phương diện: công nghệ, mạng xã hội, kinh tế…
Tuy nhiên, những câu chuyện đã trở thành quá khứ sẽ lại là nguồn động viên. Tổng biên tập của báo Khăn Quàng Đỏ đã tìm ra giải pháp cho vấn đề không có giấy in bằng cách kêu gọi các độc giả nhỏ tuổi góp giấy vụn để sản xuất bột giấy thay thế. TBT của báo Pháp Luật đã lập tức đến xin lỗi vì một sai sót viết bài của phóng viên. TBT VnExpress đã xây dựng trang tin tức điện tử số 1 từ đầu. TBT Thời báo Kinh Tế vẫn hoạt động đến khi đã 93 tuổi. TBT Tuổi Trẻ đã đối mặt với áp lực tuy nhiên vẫn viết những bài bảo vệ quyền lợi của cộng đồng một cách dứt khoát trên trang báo của họ...
Những câu chuyện từ 40 TBT đều có một điểm chung: nếu không có công chúng, báo chí sẽ trở nên vô ích. Để thu hút công chúng, các TBT phải làm việc với tư cách là: đầu đội trời - chân đạp đất, đối mặt với những thách thức và áp lực không ngừng. Họ chia sẻ về những đêm thức trắng, những lúc về nhà muộn, những tài liệu bí mật, những chỉ đạo từ trên cao, những cuộc tranh luận, sự phản đối từ mọi phía, và những vấn đề pháp lý...
Và chắc chắn còn rất nhiều những câu chuyện mà người trong cuộc chưa kể, và nhiều TBT vẫn chưa chia sẻ. Tổng biên tập - Chuyện của người trong cuộc là một khởi đầu tốt đẹp, tạo động lực cho các nhà báo mở cửa trái tim của họ với độc giả. Có thể những câu chuyện này sẽ làm cho mối quan hệ giữa tờ báo và bạn đọc trở nên chặt chẽ hơn giữa mê cung thông tin của thời đại...
Bí quyết làm báo trong thời đại số mới
Cuốn sách Tin tức kiến tạo (Constructive News - của Ulrik Haagerup) chia sẻ các phương pháp làm truyền thông trong thời đại hiện nay, phân tích ưu và nhược điểm của môi trường báo chí hiện nay.
Trong xã hội ngày nay, sự chú ý của công chúng dường như tập trung nhiều vào những tin tức tiêu cực, những cuộc đấu tranh căng thẳng, ai là nạn nhân, ai là kẻ phạm tội… Truyền thông dễ dàng bị tràn ngập bởi 'tin tức tiêu cực' (negative) và sự gia tăng của chủ nghĩa dân túy (populism) đã tạo ra một sự nghi ngờ ngày càng lớn trong dư luận.
Không chỉ đề cập đến những hậu quả của tin tức tiêu cực đối với công chúng, ngành truyền thông và cả dân chủ, tác giả đề xuất giải pháp cải thiện tình hình theo hướng tích cực bằng cách tạo ra một môi trường truyền thông trung thực, đa chiều. Các khái niệm mới như 'tin tức xây dựng', hay 'tin tức kiến tạo' (constructive news) được giới thiệu như một phần quan trọng của môi trường truyền thông mới đang thay đổi nhanh chóng nhờ vào sự hỗ trợ của công nghệ.
Ngoài ra, cuốn sách cũng trình bày nhiều ví dụ cụ thể từ những kinh nghiệm của tác giả khi làm giám đốc điều hành tin tức tại Tập đoàn Phát thanh - truyền hình quốc gia Đan Mạch. Ulrik Haagerup cũng là người sáng lập và CEO của Viện Nghiên cứu tin tức xây dựng (Constructive Institute) với mục tiêu cải thiện văn hóa tin tức toàn cầu.
Trái lại, Cẩm nang báo chí trực tuyến - Kỹ năng sống và phát triển trong thời đại số (The Online Journalism Handbook: Skills to Survive and Thrive in the Digital Age) của tác giả Paul Bradshaw là một hướng dẫn quan trọng cho nền báo chí kỹ thuật số đương đại trong một thế giới đang thay đổi không ngừng.
Paul Bradshaw là giáo sư đào tạo thạc sĩ về báo chí dữ liệu, báo chí di động và đa nền tảng tại Đại học thành phố Birmingham (Anh).
Cả hai tác phẩm đều là tài liệu quý giá dành cho những người làm trong lĩnh vực báo chí, truyền thông và cũng rất thích hợp cho sinh viên đang theo học các ngành này.
Theo LAM ĐIỀN/Tuổi Trẻ
