24 năm sau, Trung Quốc sẽ phải đối mặt với một thảm họa không lường trước: Đặc biệt là Bắc Kinh và Thiên Tân

Khu vực trọng điểm trong trồng trọt lương thực của Trung Quốc sẽ đối mặt với thảm họa gì?

Một nghiên cứu mới đã cảnh báo rằng, thủ đô Bắc Kinh, Thiên Tân và năm tỉnh lân cận của Trung Quốc có thể phải đối mặt với 22 ngày nắng nóng khắc nghiệt và ô nhiễm ozone hàng năm từ năm 2046-2050, theo bản tin của SCMP.

Ảnh hưởng kết hợp về môi trường đã làm tăng tỷ lệ tử vong sớm ở khu vực rộng lớn được gọi là Đồng bằng Hoa Bắc - bao gồm Bắc Kinh, thành phố cảng Thiên Tân và năm tỉnh lân cận. Theo nghiên cứu được công bố trên tạp chí Hóa học và Vật lý Khí quyển, vào năm 2050, đây sẽ là khu vực Trung Quốc chịu ảnh hưởng nặng nề nhất từ ô nhiễm ozone và nhiệt độ cực cao.

Giáo sư Wang Pinya tại Đại học Thông tin và Công nghệ Nam Kinh, tác giả chính của nghiên cứu và đồng tác giả cho biết: 'Kết quả nghiên cứu cho thấy, với sự nóng lên toàn cầu và các đợt nắng ngày càng gia tăng, dự kiến sự xuất hiện của nhiệt độ cực cao và ô nhiễm ozone sẽ trở nên phổ biến hơn vào giai đoạn 2046-2050 so với hiện tại ở Trung Quốc'.

Bà lưu ý rằng, chính phủ cần tăng cường nỗ lực gấp đôi để giảm thiểu biến đổi khí hậu và giảm lượng khí thải gây ô nhiễm không khí, điều này rất quan trọng để giảm mức ô nhiễm ozone vào cuối thế kỷ này.

Trái ngược với tầng ozone ở tầng bình lưu (O3 tự nhiên) hấp thụ nhiều tia UV nguy hiểm của Mặt Trời để bảo vệ sự sống, ozone ở tầng đối lưu là chất nhà kính và chất ô nhiễm độc hại, có khả năng gây hại cho sức khỏe con người cũng như cây trồng và năng suất hệ sinh thái.

Kể từ năm 1990, một phần lớn khí thải từ hoạt động của con người đã góp phần tạo ra tầng ozone mặt đất gây hại. Ozone mặt đất gây hại được hình thành khi ánh sáng Mặt Trời tương tác với các nitơ oxit (N2O) và các hợp chất hữu cơ dễ bay hơi từ các nhà máy điện, nhà máy, xe cộ và các nguồn khác thải ra.

Ozone mặt đất là chất gây ô nhiễm không khí có hại ở mặt đất, và tiếp xúc lâu dài với nồng độ ozone cao có thể gây tổn hại nghiêm trọng không chỉ đối với sức khỏe con người (gây tổn thương phổi...) mà còn đến thảm hại cho thực vật và hệ sinh thái.

Ô nhiễm ozone thường đi kèm với nhiệt độ cao, độ ẩm thấp và gió yếu. Trong khi hầu hết các nghiên cứu trước đây đều xem xét tác động riêng lẻ của nhiệt độ cực cao hoặc ô nhiễm ozone, thì các nhà nghiên cứu Mỹ và Trung Quốc do Giáo sư Wang Pinya dẫn đầu đã nghiên cứu tác động tích lũy của cả hai yếu tố [nhiệt độ cực cao và ô nhiễm ozone].

Nghiên cứu chỉ ra tác động kết hợp của chúng sẽ dẫn đến tỷ lệ tử vong cao hơn so với ô nhiễm ozone hoặc nhiệt độ cực cao.

100 ca tử vong hàng ngày từ 2017-2019 & hơn thế

Khoảng 100 ca tử vong hàng ngày trong giai đoạn 2017-2019 ở Đồng bằng Hoa Bắc - khu vực trọng điểm trong trồng trọt và nơi cư trú của khoảng 400 triệu người - có thể là do nhiệt độ và mức độ ô nhiễm ozone bề mặt quá cao cùng tác động đồng thời, theo ước lượng của Giáo sư Wang và các nhà nghiên cứu.

Vấn đề ô nhiễm ôzôn đã trở nên nghiêm trọng tại các thành phố lớn của Trung Quốc trong thập kỷ qua.

Kế hoạch hành động năm 2013 của Trung Quốc nhằm giảm lượng khí thải đã làm giảm nhiều chất gây ô nhiễm không khí như sulfur dioxide (SO2), nitơ oxit, carbon đen và bụi mịn PM2.5. Tuy nhiên, nồng độ ozone bề mặt vẫn tăng trong giai đoạn 2013-2017, theo nghiên cứu.

Theo nghiên cứu, trong mùa ấm từ tháng 4 đến tháng 9 năm 2013-2017, tốc độ tăng nồng độ ozone hàng năm ở Đồng bằng Hoa Bắc đã vượt xa so với các nước láng giềng như Nhật Bản hoặc Hàn Quốc.

Nhà nghiên cứu Trung Quốc và Mỹ cho biết, Đồng bằng Hoa Bắc, rộng 14 triệu ha, đang phải đối mặt với nhiệt độ khắc nghiệt và ô nhiễm ozone nặng ở Trung Quốc.

Từ năm 2014 đến năm 2019, khu vực này đã ghi nhận khoảng 40 ngày nắng nóng gay gắt và ô nhiễm ôzôn, gần 7 ngày mỗi năm.

Mối lo ngại là tác động kép có thể tăng lên đến 110 ngày trong giai đoạn 2046-2050 - trung bình hàng năm là 22 ngày (tăng thêm 15 ngày so với giai đoạn 2014-2019), theo một trong bốn dự báo của nhà nghiên cứu.

Nhà khoa học cảnh báo rằng, trong năm 2050, tác động kép như vậy sẽ tăng mạnh trong cả bốn kịch bản, không kể đến các biện pháp giảm ô nhiễm. Do đó, số ca tử vong do nhiệt độ cao và ô nhiễm ozone có thể tăng cao hơn nữa.

Kết luận của nghiên cứu: 'Kết quả của chúng tôi làm mạnh thêm quan điểm rằng các biện pháp về khí hậu là rất cần thiết để giảm thiểu tổn thương cho cộng đồng chúng ta từ các tác động của biến đổi khí hậu và nóng lên toàn cầu'.

Nguồn: SCMP