1. Những nguyên nhân phổ biến của xuất huyết dạ dày
Niêm mạc dạ dày bao gồm nhiều lớp tế bào, phía ngoài được bao phủ bởi lớp màng nhầy đặc biệt để bảo vệ, giữ cho niêm mạc không bị tổn thương do vi khuẩn hoặc môi trường axit trong dạ dày. Tuy nhiên, vì một số bệnh lý hoặc tổn thương, niêm mạc dạ dày bị tổn thương nặng, có thể dẫn đến việc chảy máu. Trong trường hợp này, người ta nói là xuất huyết dạ dày.
Nguyên nhân của việc xuất huyết dạ dày thường gặp do 3 bệnh lý dạ dày chính sau:
1.1. Bệnh viêm dạ dày
Bệnh viêm dạ dày chiếm khoảng 20 - 30% trường hợp viêm dạ dày. Xuất huyết do viêm dạ dày có thể xảy ra đồng thời hoặc riêng lẻ với 2 dạng sau:
-
Dạng phát triển từ từ, còn được gọi là viêm dạ dày mạn tính.
-
Dạng bất ngờ, còn được gọi là viêm dạ dày cấp tính.

Viêm dạ dày là một trong những nguyên nhân dẫn đến việc xuất huyết dạ dày
Viêm dạ dày phổ biến nhất thường xuất phát từ các thói quen sinh hoạt, trong đó có việc sử dụng rượu bia và thuốc giảm đau quá mức. Cần xác định rõ nguyên nhân gây ra viêm dạ dày để có biện pháp can thiệp điều trị phù hợp, chỉ khi kiểm soát được tình trạng viêm và tổn thương niêm mạc trong thời gian dài mới có thể ngăn ngừa được sự xuất huyết từ dạ dày.
Viêm dạ dày tự miễn là một dạng bệnh khó xác định và điều trị. Bác sĩ thường cần dựa vào các triệu chứng kết hợp với việc loại trừ các nguyên nhân khác mới có thể chẩn đoán được bệnh.
1.2. Loét dạ dày
Viêm loét dạ dày là một bệnh lý phổ biến gây nhiều vấn đề về tiêu hóa, cũng là nguyên nhân gây ra khoảng 10 - 20% trường hợp xuất huyết từ dạ dày. Tổn thương niêm mạc dạ dày ban đầu thường không lớn, nhưng trong môi trường axit, nó có thể hình thành thành vết loét. Khi vết loét này mở rộng và sâu dần theo thời gian do không kiểm soát được, nó có thể ăn mòn đến mạch máu và gây ra sự chảy máu.

Viêm loét dạ dày cũng là một trong những nguyên nhân gây ra khoảng 10 - 20% trường hợp xuất huyết từ dạ dày
Nguyên nhân gây ra loét dạ dày có sự đa dạng, phổ biến nhất là do nhiễm khuẩn HP, chế độ ăn uống kém lành mạnh, sử dụng quá mức thuốc NSAIDs hoặc yếu tố di truyền. Viêm loét dạ dày nói chung rất khó điều trị và có khả năng tái phát, nếu không điều trị tích cực kéo dài, bệnh có thể gây ra sự xuất huyết từ dạ dày nguy hiểm.
1.3. Ung thư dạ dày
Mặc dù không phải là nguyên nhân phổ biến nhất gây ra sự xuất huyết từ dạ dày, nhưng bệnh ung thư này có tỉ lệ mắc bệnh cao nhất trên toàn thế giới. Tại Việt Nam, từ năm 2018 đến nay, trung bình mỗi 100 nghìn người dân có khoảng 11,38 người mắc bệnh. Ung thư dạ dày đứng sau ung thư gan và ung thư phổi về mức độ phổ biến, và đang có xu hướng gia tăng nhanh chóng.
Ung thư dạ dày thường không gây ra sự xuất huyết dạ dày trực tiếp, nhưng nó ảnh hưởng đến các yếu tố sau:
Nhiễm khuẩn HP
Vi khuẩn HP có một số biến thể có độc tố có thể gây tổn thương cho niêm mạc dạ dày. Khi nhiễm vi khuẩn này, nguy cơ mắc bệnh ung thư dạ dày tăng lên gấp 6 lần do chúng thường gây tổn thương như viêm loét dạ dày, dị ứng ruột, hoặc teo niêm mạc,…

Vi khuẩn HP có một số biến thể độc hại có thể gây tổn thương niêm mạc dạ dày
Yếu tố di truyền
Ung thư dạ dày có mối liên kết với yếu tố di truyền, rất khó điều trị và thường gây ra nhiều vấn đề sức khỏe khác cho hệ tiêu hóa, trong đó có xuất huyết từ dạ dày.
Chế độ ăn uống không lành mạnh
Thói quen sinh hoạt không lành mạnh là một tình trạng phổ biến ở bệnh nhân ung thư dạ dày, cũng có thể gây tổn thương và viêm loét niêm mạc dạ dày. Khi tình trạng bệnh trở nên nghiêm trọng, các mạch máu nhỏ xung quanh có thể bị ảnh hưởng dẫn đến vỡ và chảy máu.
Ngoài ra, xuất huyết từ dạ dày cũng có thể xuất hiện ở những bệnh nhân bị chấn thương nặng ở vùng bụng như tai nạn giao thông, va chạm mạnh,… Những trường hợp này ngoài tổn thương dạ dày, còn có thể gây tổn thương cho nhiều cơ quan nội tạng khác nên biến chứng và tiên lượng thường không tốt.
2. Xuất huyết từ dạ dày có nguy hiểm như thế nào?
Xuất huyết dạ dày có thể gây ra mất máu nhanh và lớn. Tuy nhiên không ít người bệnh bị xuất huyết dạ dày một cách âm thầm, máu chảy rỉ rả với lượng nhỏ, sau đó tăng dần.
Khi lượng máu mất đi nhiều, người bệnh có thể cảm thấy chóng mặt, thiếu máu, tay chân lạnh, hoa mắt,… Trường hợp nghiêm trọng hơn là ngất xỉu, mạch yếu, huyết áp giảm đe dọa tính mạng nếu không can thiệp kịp thời.

Người bệnh có thể cảm thấy chóng mặt, thiếu máu, tay chân lạnh, hoa mắt
Dựa vào tình trạng chảy máu dạ dày và các vấn đề sức khỏe khác, bác sĩ sẽ kiểm tra để đưa ra phác đồ điều trị phù hợp nhất. Đầu tiên, cần xử lý tình trạng xuất huyết này, tìm nguyên nhân và điều trị. Nếu xuất huyết nhẹ, bệnh nhân sẽ được theo dõi triệu chứng, sau đó tiến hành nội soi dạ dày kiểm tra. Khi không còn biểu hiện xuất huyết, bệnh nhân sẽ được xuất viện.

Xuất huyết từ dạ dày có thể dẫn đến cảm giác đau bụng nặng nề
Để giảm nguy cơ biến chứng và tác động của xuất huyết từ dạ dày đến sức khỏe, người bệnh cần nhận biết sớm các dấu hiệu bao gồm:
-
Đi ngoài phân đen như bã cà phê, có mùi thối khắm.
-
Cảm giác đau dạ dày dữ dội, đặc biệt ở vùng thượng vị gây cho bệnh nhân cảm giác xanh tái, bụng cứng, và ra mồ hôi nhiều.
-
Nôn máu: Bệnh nhân có thể nôn ra máu tươi hoặc máu đen nếu máu trong dạ dày đã lưu trữ trong một khoảng thời gian dài.
-
Thiếu máu: Xuất huyết từ dạ dày có thể gây ra tình trạng thiếu máu với các triệu chứng như chóng mặt, hoa mắt, giảm huyết áp,…
-
Thay đổi màu da: Thiếu hụt dinh dưỡng làm cho bệnh nhân thường xuyên cảm thấy mệt mỏi, da trở nên nhợt nhạt.
Để xác định nguyên nhân chính xác xuất huyết từ dạ dày, bệnh nhân cần đến các cơ sở y tế đáng tin cậy để được khám và kiểm tra. Bệnh viện Đa khoa Mytour cũng tiếp nhận, chẩn đoán nguyên nhân và điều trị hiệu quả cho nhiều bệnh nhân mắc bệnh xuất huyết từ dạ dày, bao gồm cả các trường hợp nghiêm trọng với biến chứng xuất hiện.
