Buzz
Bắt đầu một mô hình kinh doanh mới luôn là một thách thức lớn, không biết được thành công hay thất bại. Cách tiếp cận truyền thống trong những năm qua thường là: lập kế hoạch kinh doanh, tìm kiếm đầu tư, tạo team làm việc, phát triển sản phẩm, và quảng cáo. Trong quá trình này, thất bại là điều không tránh khỏi. Khởi nghiệp là một cuộc hành trình đầy gian nan: 75% dự án khởi nghiệp thường thất bại.
Những năm gần đây, có một sự đột phá quan trọng đã giúp giảm thiểu rủi ro trong hành trình khởi nghiệp: Lean Startup hay Khởi nghiệp tinh gọn - một phương pháp khởi nghiệp tập trung vào thử nghiệm nhiều hơn là lập kế hoạch kỹ lưỡng, dựa trên phản hồi từ khách hàng thay vì trực giác, và sửa đổi kế hoạch phát triển theo phản hồi. Mặc dù phương pháp này mới chỉ được áp dụng trong vài năm gần đây, nhưng một số ý tưởng như sản phẩm khả thi tối thiểu (minimum viable product) và khả năng điều chỉnh linh hoạt (pivoting) đã trở nên phổ biến trong giới khởi nghiệp và giáo dục kinh doanh.
Tuy nhiên, việc áp dụng Khởi nghiệp tinh gọn vẫn chưa trở thành xu hướng chính thống, và chúng ta vẫn chưa thể hiểu hết tác động của nó. Mặc dù được gọi là Khởi nghiệp tinh gọn, mô hình này có thể mang lại lợi ích lớn không chỉ cho giới khởi nghiệp mà còn cho các công ty lớn đã sẵn sàng chấp nhận nó trong thời gian dài.
Bài viết này được dịch từ một chia sẻ của Steve Blank, giới thiệu về sự phát triển của Khởi nghiệp tinh gọn và các cuốn sách để hiểu sâu hơn về phương pháp này.
Bí mật của Kế hoạch kinh doanh hoàn hảo
Theo quan điểm thông thường, việc đầu tiên mà mọi người sáng lập thường làm là soạn kế hoạch kinh doanh - một tài liệu tĩnh miêu tả tiềm năng kinh doanh, vấn đề cần giải quyết và giải pháp. Quá trình này thường bao gồm một chu trình dài 5 năm dự báo về lợi nhuận, lợi ích và dòng tiền. Kế hoạch kinh doanh thường được viết trên giấy, trước khi bắt đầu xây dựng sản phẩm. Phương pháp này giả định rằng bạn có thể thu thập hầu hết thông tin về thị trường trước khi huy động vốn và bắt đầu thực hiện ý tưởng của mình.
Khi một nhà khởi nghiệp có kế hoạch kinh doanh (có vẻ là) thuyết phục và thu hút đủ vốn từ các nhà đầu tư, họ sẽ bắt đầu phát triển sản phẩm ở mức độ đơn giản nhất. Việc này thường kéo theo hàng nghìn giờ lao động từ nhân viên để chuẩn bị cho việc công bố sản phẩm, với rất ít hoặc không có phản hồi từ khách hàng. Chỉ sau khi sản phẩm được phát triển và giới thiệu, khách hàng mới đưa ra ý kiến phản hồi - thường là khi nhân viên bán hàng và marketing đã cố gắng bán sản phẩm. Và quá nhiều lần, sau vài tháng hoặc năm phát triển, nhà khởi nghiệp nhận ra rằng khách hàng không cần hoặc muốn hầu hết các tính năng của sản phẩm.
Sau vài thập kỷ quan sát hàng nghìn dự án khởi nghiệp sử dụng phương pháp này, chúng ta đã học được ít nhất 3 điều:
1. Kế hoạch kinh doanh thường không tồn tại sau khi gặp gỡ lần đầu với khách hàng. Như Mike Tyson từng nói về việc sẵn sàng trước trận đấu: “Tất cả đều có kế hoạch cho đến khi bị đánh một cú vào miệng”.
2. Ngoại trừ nhà đầu tư mạo hiểm và người viết kế hoạch lão luyện, không ai yêu cầu một kế hoạch dự báo 5 năm đầy những điều mơ hồ. Những kế hoạch này thường chỉ là tưởng tượng, và thường không có ích và lãng phí thời gian của chúng ta.
3. Các dự án khởi nghiệp không giống như các công ty lớn. Chúng không theo đuổi một kế hoạch hoàn hảo. Các dự án thành công thường trải qua nhiều thất bại, điều chỉnh để phù hợp với nhu cầu của khách hàng, và liên tục phát triển ý tưởng ban đầu dựa trên học hỏi từ khách hàng.
Phương pháp Khởi nghiệp tinh gọn có 3 nguyên tắc chính:
Đầu tiên, không nên dành quá nhiều thời gian cho việc lên kế hoạch và nghiên cứu. Thay vào đó, người khởi nghiệp nên sử dụng Business Model Canvas, một công cụ giúp tổng hợp giả thuyết và mô hình kinh doanh của họ một cách rõ ràng.
Trong lĩnh vực khởi nghiệp, việc tiếp cận thị trường để nhận phản hồi là rất quan trọng. Điều này giúp kiểm tra tính đúng đắn của các giả định và điều chỉnh sản phẩm theo phản hồi của khách hàng.
Khởi nghiệp tinh gọn áp dụng Phát triển linh hoạt và Phát triển khách hàng. Phương pháp này giúp loại bỏ sự lãng phí thời gian và nguồn lực bằng cách phát triển sản phẩm từng bước một.
Chế độ tàng hình đang trở nên ít phổ biến hơn.
Phương pháp khởi nghiệp tinh gọn thúc đẩy việc tìm kiếm phản hồi từ khách hàng và thay đổi cách làm việc truyền thống.
Năm 2004, tôi đầu tư vào một dự án khởi nghiệp của Eric Ries và Will Harvey. Họ đã chấp nhận học khóa học của tôi như một phần của hợp đồng. Eric nhận ra rằng phương pháp phát triển linh hoạt cần được ứng dụng thay cho mô hình phát triển truyền thống.
Những công cụ này đã trở nên phổ biến nhờ các cuốn sách về khởi nghiệp. Cuốn Bốn bước chinh phục đỉnh cao (The Four Steps to the Epiphany) năm 2003 đã làm sáng tỏ rằng khởi nghiệp không đơn giản là một phiên bản thu nhỏ của các công ty lớn và đã phân tích chi tiết quá trình phát triển khách hàng.
Phương pháp khởi nghiệp tinh gọn đã được giảng dạy tại hơn 25 trường đại học và trở nên phổ biến trên các khóa học trực tuyến trên Udacity.com.
Các cuốn sách dưới đây sẽ giúp bạn hiểu hơn về Khởi nghiệp tinh gọn:
Bốn bước chinh phục đỉnh cao - Steve Blank
Tạo lập mô hình kinh doanh - Alexander Osterwalder và Yves Pigneur
Khởi nghiệp tinh gọn - Eric Ries
The Startup Owner’s Manual - Chưa có bản dịch
Đinh Hà - Mytour (Read Station) dịch chú thích
Theo Harvard Business Review
