5 điều cần biết về vắc xin phòng phế cầu

1. Vắc xin phòng phế cầu là gì?

Vắc xin là sản phẩm có tính kháng nguyên. Nó có nguồn gốc từ vi sinh vật gây bệnh hoặc vi sinh vật có cấu trúc kháng nguyên tương tự vi sinh vật gây bệnh, được chế tạo đảm bảo độ an toàn, giúp cho cơ thể tự tạo ra tình trạng miễn dịch chống lại các tác nhân gây ra bệnh.

Vắc xin phòng phế cầu có tên Synflorix có nguồn gốc từ Bỉ, có khả năng phòng ngừa được 10 chủng phổ biến của vi khuẩn phế cầu gây nhiễm cho trẻ từ 6 tuần tuổi đến 5 tuổi. Các vi khuẩn phế cầu này có thể xâm nhập vào cơ thể bé, gây viêm phổi, viêm màng não, viêm tai giữa,... Nếu không được điều trị kịp thời có thể để lại di chứng nặng nề và nguy hiểm hơn là đe dọa tính mạng. 

Vắc xin được tiêm vào cơ bắp. Vị trí tiêm thích hợp nhất là phía trước bên đùi của trẻ nhỏ và delta cánh tay ở trẻ lớn.

Vắc xin phòng phế cầu được gọi là Synflorix

2. Các loại vắc xin phòng phế cầu ở Việt Nam

Hiện nay tại Việt Nam có 2 loại vắc xin phòng phế cầu. Đó là: 

• Loại 10 chủng (PCV10): Ngoài công dụng chính, loại vắc xin này còn có công dụng ngừa viêm tai giữa, viêm phổi. Chỉ định tiêm cho trẻ từ 2 tháng tuổi đến 5 tuổi, tiêm từ 2 - 4 mũi tùy số tuổi.

• Loại 23 chủng (PPSV 23): Loại vắc xin này có khả năng ngừa được tất cả 23 chủng, hữu ích đối với trẻ từ 2 - 5 tuổi và cả người lớn tuổi. Vắc xin chỉ cần tiêm một mũi duy nhất, ít khi cần nhắc lại. 

3. Các bệnh dễ mắc khi không tiêm chủng vắc xin phòng phế cầu

• Viêm màng não: Bệnh viêm màng não do nhiều nguyên nhân gây ra như vi khuẩn, virus, nấm, các chất hóa học, thuốc hoặc do khối u. Khi mắc bệnh, người bệnh biểu hiện các triệu chứng như: sốt, buồn nôn, đau đầu dữ dội, cứng cổ,... Để tránh mắc phải căn bệnh nguy hiểm này, ngay từ khi còn bé trẻ cần được tiêm phòng vắc xin phòng phế cầu.

• Viêm tai giữa: bệnh viêm tai giữa có thể tấn công cả người lớn và trẻ em do các loại vi khuẩn, dịch tiết ở họng, mũi dễ lây lan đến tai và gây bệnh. Đây là căn bệnh có biến chứng cực kỳ nguy hiểm, có thể gây thủng màng nhĩ, làm tiêu xương,... ảnh hưởng đến khả năng nghe của trẻ. 

• Viêm phổi: là bệnh nhiễm trùng cấp tính ở một thùy phổi phải hoặc trái hoặc toàn bộ phổi. Bệnh nhân thường biểu hiện các triệu chứng sau khi mắc bệnh: sốt, ho nặng, khó thở, chán ăn, mỏi mệt. 

• Nhiễm trùng huyết: Đây là bệnh nhiễm khuẩn toàn thân nặng do sự xâm nhập liên tiếp vào máu của vi khuẩn gây bệnh và độc tố của vi khuẩn. Các trường hợp nhiễm trùng máu nặng sẽ có biểu hiện sau: sốt cao, khó thở, rối loạn nhịp tim,... Vì thế mà vắc xin phòng phế cầu chính là giải pháp hữu hiệu nếu bạn muốn phòng tránh căn bệnh nguy hiểm này. 

Vắc xin phòng phế cầu có thể ngừa các bệnh như: viêm phổi, viêm màng não, viêm tai giữa, nhiễm trùng huyết

4. Lịch tiêm chủng vắc xin phòng phế cầu

Đối với trẻ từ 6 tuần đến 6 tháng tuổi

• Liều trình 3+1: Đây là liều trình được khuyến nghị sử dụng để đạt được hiệu quả tốt nhất. Liều đầu tiên có thể tiêm khi trẻ 6 tuần tuổi (thường được sử dụng khi 2 tháng tuổi). Liều thứ 2 cách liều thứ nhất ít nhất 1 tháng. Liều thứ 3 cách liều thứ 2 ít nhất 1 tháng. Liều nhắc lại được chỉ định cách liều thứ 3 ít nhất sau 6 tháng.

• Liều trình 2+1: Liều trình này được sử dụng để thay thế cho liều trình 3+1. Liều đầu tiên có thể tiêm khi trẻ 6 tuần tuổi. Liều thứ 2 cách liều thứ nhất ít nhất 2 tháng. Liều nhắc lại cách liều thứ 2 ít nhất sau 6 tháng.

Trẻ có thể lựa chọn một trong hai phương pháp trên.

Đối với trẻ từ 7 đến 11 tháng tuổi chưa được tiêm phòng trước đó

Trẻ được chỉ định tiêm 2 mũi với liều 0,5ml. Liều thứ 2 tiêm ít nhất 1 tháng sau liều đầu tiên.

Liều nhắc lại được tiêm khi trẻ vượt qua 1 tuổi, cách liều thứ 2 ít nhất 2 tháng.

Đối với trẻ từ 1 đến 5 tuổi chưa được tiêm phòng trước đó

Lịch tiêm 2 mũi. Liều thứ 2 tiêm ít nhất 2 tháng sau liều đầu tiên và không cần tiêm nhắc lại.

Mọi người nên chú ý đến lịch tiêm và phác đồ tiêm cho con cái của mình

5. Lưu ý khi sử dụng vắc xin ngừa phế cầu

• Những người đang bị sốt kéo dài nên hoãn việc tiêm chủng.

• Không nên tiêm vắc xin ngừa phế cầu qua tĩnh mạch hoặc da.

• Người có tiểu cầu thấp hoặc các vấn đề về đông máu cần tiêm cẩn thận.

• Vắc xin ngừa phế cầu không thể bảo vệ hết mọi loại huyết thanh, chỉ bảo vệ những loại nằm trong thành phần của vắc xin.

• Có thể giảm khả năng hình thành kháng thể đối với những người có hệ miễn dịch yếu hoặc đang sử dụng thuốc ức chế miễn dịch.

• Đối với trẻ em có nguy cơ cao mắc các bệnh do phế cầu như sức đề kháng kém, suy gan, nhiễm HIV, hoặc các bệnh mạn tính hoặc suy giảm miễn dịch, việc tiêm phòng phải được thực hiện từ khi còn nhỏ dưới 2 tuổi.

• Giống như các loại vắc xin khác, luôn cần chuẩn bị sẵn các biện pháp y tế để đối phó với phản ứng nặng sau tiêm ở trẻ em.

Lưu ý những phản ứng có thể xảy ra khi sử dụng vắc xin ở trẻ em

Việc tiêm vắc xin ngừa phế cầu là cần thiết đối với trẻ em để ngăn ngừa các bệnh liên quan như viêm phổi, viêm não màng, nhiễm trùng máu hay viêm tai giữa. Mọi người cần lưu ý đến lịch tiêm và phương pháp tiêm cho con cái. Đồng thời, cần chọn lựa một cơ sở y tế đáng tin cậy và chất lượng để tiêm phòng.

Ở Hà Nội, một địa chỉ y tế được gợi ý cho bạn là Bệnh viện Đa khoa Mytour. Đây là nơi có hơn 23 năm kinh nghiệm, đội ngũ y bác sĩ chuyên nghiệp, trang thiết bị hiện đại, và việc tiêm vắc xin ngừa phế cầu luôn được thực hiện hiệu quả và an toàn.