Cục An toàn thông tin thuộc Bộ Thông tin và Truyền thông vừa công bố 5 điểm nổi bật về lừa đảo trực tuyến trên không gian mạng Việt Nam trong tuần thứ 5 của năm 2024, từ ngày 29/1 đến ngày 4/2.
Một người dân sống tại quận Hoàn Kiếm (Hà Nội) vừa bị kẻ lừa đảo chiếm đoạt 3 tỷ đồng, bằng cách giả mạo cán bộ của phường Hàng Bông, quận Hoàn Kiếm, yêu cầu kích hoạt mã định danh từ xa. Sau khi tải, đăng nhập và quét camera nhận diện khuôn mặt trên phần mềm dịch vụ công giả mạo theo yêu cầu của kẻ lừa đảo, người dân này đã mất quyền kiểm soát tài khoản chứng khoán, bị bán và chuyển hết tiền sang tài khoản khác.

Cục An toàn thông tin cảnh báo người dân cần đề phòng khi nhận cuộc gọi điện thoại từ người lạ, tự xưng là cán bộ cơ quan nhà nước để thông báo, yêu cầu bổ sung, cung cấp thông tin cá nhân qua điện thoại.
Đặc biệt, người dân không nên cài đặt phần mềm, ứng dụng theo yêu cầu của những kẻ lừa đảo. “Vì nếu cài phải phần mềm giả mạo, người dùng có thể bị mất quyền kiểm soát điện thoại, từ đó bị lấy cắp thông tin cá nhân để phục vụ các hành vi phạm tội, chiếm đoạt tài sản của nạn nhân. Tin nhắn, cuộc gọi đến từ điện thoại của nạn nhân sẽ bị ứng dụng kiểm soát, chuyển về máy chủ do kẻ lừa đảo quản lý, không hiển thị trên điện thoại của nạn nhân”, Cục An toàn thông tin giải thích.
Băng nhóm tội phạm 'tín dụng đen' hoạt động mạnh mẽ trong dịp Tết Nguyên đán
Cơ quan Cảnh sát hình sự (Bộ Công an), Công an TP. Đà Nẵng và một số địa phương vừa đột kích mạng lưới cho vay lãi suất cao, chiếm đoạt tài sản tổng cộng trên 9.000 tỷ đồng. Những người vay sống ở nhiều tỉnh thành khắp cả nước, chủ yếu là công nhân, lao động, sinh viên đang cần tiền gấp và sẵn lòng chấp nhận lãi suất cao. Đây là thành quả của chiến dịch chống lại tội phạm 'tín dụng đen' và nỗ lực bảo vệ an ninh trật tự trước Tết Nguyên đán năm 2024.

Kẻ cầm đầu, có quốc tịch nước ngoài, đã điều hành hơn 200 thành viên, mở ra 10 công ty khác nhau thuộc nhiều lĩnh vực, và tạo ra 3 ứng dụng vay tiền 'Ơi vay', 'Yoloan' và 'Vdong' để săn tìm nạn nhân. Nhóm này đã cho vay hơn 1,3 triệu người với lãi suất từ 500 - 1.000%/năm. Khi những người vay không trả lãi đúng hạn, không chỉ họ mà cả người thân, bạn bè trong danh bạ cũng bị khủng bố tinh thần. Toàn bộ dòng tiền trong chuỗi tội phạm này được thực hiện qua dịch vụ thu hộ, chi hộ của một Cổng thanh toán trung gian tại Việt Nam.
Đối mặt với tình trạng trên, Cục An toàn thông tin khuyến khích người dân tìm đến các tổ chức cho vay uy tín như ngân hàng hoặc các công ty tài chính hợp pháp; họ cần tuyệt đối không cung cấp thông tin cá nhân hoặc tài khoản ngân hàng trên các trang web hoặc ứng dụng không đáng tin cậy. Khi cài đặt ứng dụng, đặc biệt là các ứng dụng liên quan đến tài chính, người dân cần xem xét các quyền được yêu cầu và đọc kỹ các điều khoản, chính sách của ứng dụng.
Lừa đảo thông qua tài khoản Facebook giả mạo Học viện Cảnh sát. Trên Facebook, một tài khoản giả mạo Học viện Cảnh sát nhân dân xuất hiện để giúp đỡ các nạn nhân bị lừa đảo qua mạng. Bằng cách tạo niềm tin, kẻ xấu đã sử dụng hình ảnh của Học viện Cảnh sát nhân dân để thực hiện các hành động lừa đảo.
Gần đây, trên Facebook, đã xuất hiện một tài khoản giả mạo Học viện Cảnh sát nhân dân - Cổng thông tin hỗ trợ giúp đỡ các nạn nhân bị lừa đảo qua mạng. Kẻ xấu đã sử dụng hình ảnh của Học viện Cảnh sát nhân dân để gây dựng niềm tin và lừa đảo các nạn nhân. Tại đây, họ hướng dẫn nạn nhân đóng phí để 'hỗ trợ' hoặc thực hiện một nhiệm vụ nhằm rút tiền từ 'hệ thống'. Khi có người chuyển tiền, kẻ lừa đảo thông báo rằng tài khoản ngân hàng có vấn đề và từ chối rút tiền.
Chiêu lừa này đã được cơ quan chức năng cảnh báo nhiều lần. Theo Cục An toàn thông tin, điều quan trọng nhất là người dân không nên cung cấp thông tin cá nhân cho bất kỳ ai, dù là với bất kỳ hình thức nào; việc tiết lộ thông tin có thể dẫn đến nhiều hậu quả đáng lo ngại. Khi nhận cuộc gọi lạ hoặc tiếp xúc với các dịch vụ trên mạng xã hội, người dân không nên thực hiện giao dịch chuyển tiền cho đối tác mà chưa tìm hiểu và xác minh danh tính.

Chiêu lừa trên đã được cơ quan chức năng cảnh báo nhiều lần. Theo Cục An toàn thông tin, điều quan trọng nhất là người dân không nên cung cấp thông tin cá nhân cho bất kỳ ai, dù là với bất kỳ hình thức nào; việc tiết lộ thông tin có thể dẫn đến nhiều hậu quả đáng lo ngại. Khi nhận cuộc gọi lạ hoặc tiếp xúc với các dịch vụ trên mạng xã hội, người dân không nên thực hiện giao dịch chuyển tiền cho đối tác mà chưa tìm hiểu và xác minh danh tính.
Nếu phát hiện dấu hiệu của lừa đảo, người dân cần báo cáo cho cơ quan Công an để giải quyết theo quy định; không nên tìm đến các trang mạng xã hội hứa hẹn khả năng hoàn trả tiền bị lừa, tránh rơi vào bẫy lừa đảo.
Lợi dụng việc hack tài khoản Facebook để chiếm đoạt hơn 8 tỷ đồng.
Cuối tháng 1/2024, một nhóm 7 kẻ chuyên hack tài khoản mạng xã hội để lừa đảo và chiếm đoạt tài sản người dùng đã bị Công an Quảng Bình bắt giữ. Bắt đầu từ đầu năm 2023, nhóm này hoạt động trên mạng, nắm bắt cách chiếm đoạt trái phép tài khoản Facebook của nhiều người trên khắp cả nước. Sau đó, đổi mật khẩu, xâm nhập và sử dụng tài khoản Facebook để nhắn tin hỏi mượn, chiếm đoạt tiền.

Để chuẩn bị cho hành vi phạm tội, nhóm đối tượng đã tạo ra khoảng 20 tài khoản ngân hàng khác nhau và mua thêm nhiều tài khoản ngân hàng 'rác' từ các đối tác trên mạng để che giấu việc nhận tiền lừa đảo từ các nạn nhân. Tổng số giao dịch trong các tài khoản ngân hàng mà nhóm sử dụng được ước tính là khoảng 8 tỷ đồng.
Cục An toàn thông tin khuyến nghị, để giảm nguy cơ lừa đảo theo cách này, người dân cần hạn chế chia sẻ thông tin cá nhân trên mạng xã hội. Đồng thời, không chia sẻ thông tin đăng nhập của tài khoản Facebook với bất kỳ ai hoặc bất kỳ dịch vụ nào; cẩn trọng với các tin nhắn hoặc email lạ; không truy cập vào các đường dẫn, liên kết lạ để tránh bị cài mã độc và tiết lộ thông tin.
Khi truy cập vào các trang web, người dùng cần kiểm tra kỹ đường dẫn. Đồng thời, họ cũng cần sử dụng mật khẩu mạnh, thường xuyên thay đổi mật khẩu, không sử dụng mật khẩu giống nhau cho nhiều tài khoản; kích hoạt xác minh hai yếu tố để tăng cường bảo mật và giảm nguy cơ lừa đảo.
Chiếm đoạt hàng tỷ đồng với chiêu lừa đổi tiền ngoại tệ.
Gần đây, cá nhân P.C.L ở quận Liên Chiểu, TP. Đà Nẵng đã bị tạm giữ để điều tra về hành vi 'Lừa đảo chiếm đoạt tài sản'. Trước đó, cảnh sát hình sự phát hiện tài khoản Facebook có tên 'Quốc Khang' và 'Audrey Trương' có dấu hiệu lừa đảo bằng cách đổi tiền ngoại tệ cho du khách nước ngoài.

Để thực hiện hành vi phạm tội, P.C.L đã sử dụng mạng xã hội để mua tài khoản Telegram với tên 'Khanh' và sử dụng nó trong các nhóm đổi tiền ngoại tệ để tìm kiếm nạn nhân. Sau khi thỏa thuận số tiền cần đổi với du khách, P.C.L sử dụng tài khoản Facebook 'Audrey Trương' và 'Quốc Khang' để đăng bài vào nhóm 'Shipper Đà Nẵng' và nhóm giao dịch khác để shipper tiến hành giao dịch với du khách.
Mức phí mà P.C.L hứa trả cho shipper mỗi lần giao dịch dao động từ 80.000 - 300.000 đồng, với điều kiện là shipper phải đặt cọc trước số tiền cần đổi ngoại tệ cho du khách. Khi shipper mang tiền Việt Nam đến giao cho du khách, P.C.L yêu cầu du khách chuyển tiền qua tài khoản ngân hàng. Sau khi giao dịch thành công, P.C.L cắt đứt liên lạc và không trả tiền cho shipper.
Để tránh bị lừa đảo, khi cần đổi tiền, người dân nên đến các ngân hàng hoặc công ty tài chính uy tín, không nên sử dụng trung gian để đổi tiền.
