Chế độ ăn uống không lành mạnh có mối liên hệ chặt chẽ với nhiều căn bệnh, trong đó có ung thư.

Mặc dù nguyên nhân của hầu hết các bệnh ung thư vẫn chưa được hiểu rõ ràng, nhưng có một sự đồng thuận chung rằng sự khởi phát của ung thư không chỉ do một yếu tố duy nhất, mà là sự kết hợp của nhiều yếu tố khác nhau. Những yếu tố này bao gồm yếu tố di truyền (nội sinh) và yếu tố môi trường (ngoại sinh - như lối sống, môi trường sống và chế độ ăn uống, v.v.).
Theo Sohu, có 5 kiểu ăn uống mà tế bào ung thư "rất ưa chuộng", bao gồm:
Chế độ ăn chủ yếu chỉ có thịt đỏ.
Thịt đỏ, như thịt bò, thịt cừu, thịt dê, và thịt lợn chưa qua chế biến, được xếp vào nhóm thực phẩm có thể gây ung thư loại 2A. Theo Hiệp hội Ung thư Hoa Kỳ, việc tiêu thụ hơn 510 gram thịt đỏ mỗi tuần làm tăng nguy cơ mắc các loại ung thư, chẳng hạn như ung thư trực tràng và ung thư ruột kết.

Hình minh họa: BBC
Cụ thể, các hợp chất như amin dị vòng (HCA) và amin đa vòng (PCA) hình thành khi thịt đỏ được chế biến và nấu ở nhiệt độ cao, chẳng hạn như nướng hoặc quay. HCA và PCA có thể gây hại cho các tế bào trong ruột. Haem khi tiêu hóa thịt đỏ cũng có thể phân hủy thành các chất hóa học N-nitroso gây ung thư. Sắt hem trong thịt đỏ có thể gây ra stress oxy hóa, dẫn đến quá trình peroxy hóa lipid, làm biến đổi protein và tổn thương ADN, từ đó thúc đẩy sự phát triển của các tế bào bất thường dẫn đến ung thư.
Tuy nhiên, điều này không có nghĩa là bạn phải hoàn toàn từ bỏ thịt đỏ. Thịt đỏ rất giàu khoáng chất, đặc biệt là sắt. Nó cũng cung cấp nhiều protein, vitamin B12, thiamine, riboflavin và phốt pho. Thành phần dinh dưỡng của thịt đỏ và thịt trắng (như cá, thịt gia cầm) khác nhau. Thịt trắng không thể đơn giản thay thế cho thịt đỏ. Bạn có thể tiêu thụ thịt đỏ, nhưng nên kiểm soát lượng ăn vào và không nên ăn quá nhiều.
Tiêu thụ quá nhiều thịt đã qua chế biến.
Thịt đã qua chế biến, hay còn gọi là thịt chế biến sẵn, là loại thịt đã trải qua các quá trình như ướp muối, lên men, hun khói,... và được gia giảm thêm các chất khác để tăng hương vị cũng như bảo quản. Các loại thịt chế biến sẵn phổ biến bao gồm xúc xích, giăm bông, và thịt hun khói.

Hình minh họa: Salon.com
Theo xếp hạng của WHO, thịt chế biến sẵn thuộc nhóm chất gây ung thư loại 1. Nitrat và nitrit thường được thêm vào để giữ cho thịt chế biến tươi lâu hơn. Khi tiêu thụ, nitrat và nitrit có thể chuyển hóa thành các hóa chất N-nitroso (NOC) gây tổn thương các tế bào lót ruột. Những tổn thương này có thể dẫn đến ung thư ruột. Sự hiện diện của nitrat có thể là lý do khiến thịt chế biến làm tăng nguy cơ ung thư ruột nhiều hơn so với thịt đỏ.
Lượng thịt đỏ và thịt chế biến sẵn được khuyến nghị nên hạn chế dưới 70 gram mỗi ngày. Tương đương với khoảng 3 lát giăm bông, 2 lát thịt xông khói hoặc 1 chiếc bánh mì kẹp thịt bò nhỏ. Bạn càng hạn chế thịt chế biến và thịt đỏ thì nguy cơ ung thư càng thấp, vì vậy việc cắt giảm sẽ có lợi cho sức khỏe của bạn, bất kể bạn ăn bao nhiêu.
Thường xuyên tiêu thụ thực phẩm nướng.
Các món nướng được ưa chuộng bởi màu sắc hấp dẫn và hương thơm quyến rũ. Tuy nhiên, chúng chứa các chất gây ung thư như benzopyrene, acrylamide (do carbohydrate bị đốt ở nhiệt độ cao), và hợp chất nitroso,... có thể làm tăng nguy cơ mắc ung thư, đặc biệt là ung thư đường tiêu hóa.

Hình minh họa: Trazy
Tiêu thụ quá nhiều muối.
Việc ăn nhiều muối không chỉ làm tăng nguy cơ huyết áp cao mà còn gây tổn thương niêm mạc dạ dày, từ đó làm tăng nguy cơ mắc ung thư dạ dày và ung thư thực quản do chứa hợp chất nitrosamine. Nó cũng làm tăng nguy cơ ung thư thận, bàng quang và đại tràng.
Tiếc rẻ và tiêu thụ thực phẩm quá hạn.
Do bảo quản không đúng cách hoặc quá hạn, thực phẩm có thể bị mốc và chứa các loại nấm cùng với chất chuyển hóa của chúng, chẳng hạn như aflatoxin, có thể khử nitrat thành nitrit và thúc đẩy quá trình tổng hợp nitrosamine, làm tăng nguy cơ ung thư, bao gồm cả ung thư gan.

Hình minh họa: Prevention
Ngoài những thói quen ăn uống không lành mạnh đã đề cập, cũng cần tránh các "kiểu" ăn uống có hại khác như: tiêu thụ quá nhiều thực phẩm chiên, thực phẩm chứa chất béo bão hòa hoặc chất béo chuyển hóa; ăn quá no hoặc ăn nhiều; và việc sử dụng quá nhiều đường bổ sung cũng làm gia tăng nguy cơ mắc các bệnh mãn tính như tiểu đường type 2, bệnh tim mạch và ung thư.
Nguồn: Sohu, Cancer Research UK, NIH
