Buzz
Tính đặc biệt của kinh tế học - tức là việc xây dựng và kiểm nghiệm các lý thuyết kinh tế chỉ bằng lý trí - khiến cho các tư tưởng kinh tế rất đa dạng và thường xung đột với nhau, mặc dù tất cả các nhà kinh tế đều nhằm mục tiêu tìm kiếm nguyên nhân thực sự của sự thịnh vượng và nghèo đói trong xã hội. Một cách tốt để hiểu được tính đặc biệt này là nghiên cứu xem các nhà kinh tế đã đưa ra tư tưởng của họ trong hoàn cảnh nào và để giải quyết vấn đề gì trong thời đại của họ. Chúng ta sẽ thấy rằng không có tư tưởng kinh tế nào là lỗi thời, ngay cả những lý thuyết đã dẫn đến kết quả tồi tệ khi được áp dụng trong quá khứ. Các nhà kinh tế hiện đại, thông qua trí tuệ của họ, vẫn có thể tìm ra các ý tưởng phù hợp từ lịch sử đa dạng của kinh tế học để xây dựng các lý thuyết mới cho những vấn đề kinh tế mới.
Cuốn sách 50 nhà kinh tế tiêu biểu của S. Pressman đã giới thiệu một cái nhìn tổng quan về lịch sử các tư tưởng kinh tế trong gần 400 năm qua thông qua việc giới thiệu 50 nhà kinh tế được chọn lựa là tiêu biểu nhất. Sách này được viết bằng một ngôn ngữ dễ hiểu, phù hợp với mọi độc giả. Đối với mỗi nhà kinh tế, tác giả đều trình bày theo một cấu trúc nhất định, bao gồm những đóng góp quan trọng của họ, tiểu sử và tóm tắt các ý tưởng chính, cùng với một đánh giá về vị thế của họ từ quan điểm của đa số nhà kinh tế cũng như tác giả. Ở cuối mỗi phần giới thiệu, tác giả cũng đính kèm một danh sách các tác phẩm tiêu biểu của nhân vật cũng như một số tài liệu tham khảo phổ biến.
Trong danh sách 50 nhà kinh tế này, ngoài những tên như A. Smith, Malthus, Ricardo, J.S. Mill, K. Marx, L. Walras, A. Marshall, V. Pareto, J. M. Keynes, P. Samuelson, K.J. Arrow, chúng ta cũng có các nhà kinh tế tiền sử như T. Mun, W. Petty, R. Cantillon, F. Quesnay, và D. Hume, cũng như các nhà kinh tế theo trường phái Áo như C. Menger, von Bohm-Bawerk, và F. von Hayek, cùng với những người đã đóng góp vào việc xây dựng các công cụ lượng hóa vấn đề kinh tế như S. Kurzets, J. Tinbergen, J. Hicks, W. Leontief, và Modigliani, và những người mở ra những hướng đi mới như I. Fisher và M. Friedman về lý thuyết tiền tệ, J. von Neumann về lý thuyết trò chơi, J.M. Buchanan về áp dụng kinh tế vào quyết định chính trị, D.C. North về kinh tế sử lượng và thể chế, G. Becker về phân tích kinh tế phi thị trường, A. Sen về kinh tế phúc lợi và phát triển, và R.E. Lucas về kinh tế vĩ mô.
Xem tiểu sử của các nhân vật, ta thấy họ đến với kinh tế học qua nhiều con đường khác nhau. Khoảng 1/3 số họ không bắt đầu từ kinh tế học, mà từ các lĩnh vực như triết, luật, toán, sử, kỹ thuật, kinh doanh, văn học, tôn giáo, và thậm chí y học. Sự dấn thân vào kinh tế thường đến khi họ gặp các biến cố xã hội như nghèo đói hoặc bất công, hoặc chỉ đơn giản là do đọc một tác phẩm kinh tế nào đó và cảm thấy trách nhiệm với lĩnh vực này. Thành công của họ đến từ sự nỗ lực và kiên nhẫn, thậm chí phải vượt qua rất nhiều khó khăn trong cuộc sống, đặc biệt là đối với những nhà kinh tế thế kỷ 19 và đầu thế kỷ 20.
Việc chọn ra 50 nhân vật đáng chú ý là một công việc khó khăn và có phần chủ quan như tác giả đã nói trong phần Dẫn Nhập. Điều này khiến một số nhà kinh tế kiệt xuất như Ludwig von Mises, người đã có ảnh hưởng lớn trong việc xây dựng nền tảng tư duy kinh tế cho xã hội tự do, hoặc Ronald Coase, người đã đặt nền móng cho trường phái kinh tế thể chế mới, không được đề cập trong cuốn sách này.
Dù thế nào, cuốn sách 50 nhà kinh tế tiêu biểu là một điểm khởi đầu tốt cho những ai quan tâm đến kinh tế học và lịch sử phát triển của nó.
Dịch từ bản gốc tiếng Anh: S. Pressman, 1999, Fifty Major Economists, Routledge, London.
Nhóm dịch: Đặng Tài An Trang, Nguyễn Xuân Nam, Tống Minh Tuấn
