Buzz
1. Phân tích 'Thiên nhiên và tâm hồn người trong mùa thu' - mẫu 4
Vẻ đẹp thiên nhiên và tâm hồn con người khi thu đến
(Vũ Nho)
* Tóm tắt nội dung: Bài viết thể hiện cảm xúc sâu sắc của tác giả Vũ Nho về sự giao mùa và tác động của nó đến thiên nhiên và tâm hồn con người qua bài thơ Sang Thu của Hữu Thỉnh.
I. Chuẩn bị đọc.
Câu hỏi: Ghi lại cảm nhận của em khi đọc bài thơ Sang Thu của Hữu Thỉnh (Ngữ Văn 7, tập một, Bộ sách Chân trời sáng tạo) trước khi đọc văn bản này.
Trả lời:
– Cảm nhận của em về bài thơ Sang Thu của Hữu Thỉnh là sự lắng đọng, bâng khuâng của tác giả trước vẻ đẹp và sự chuyển mình của thiên nhiên: từ hương ổi ngào ngạt, sương thu lững lờ, đến sông nước chậm rãi và mây trời vội vã…
II. Trải nghiệm cùng văn bản.
- Theo dõi: Tác dụng của việc đặt ba câu hỏi liên tiếp là gì?
– Việc đặt ba câu hỏi liên tiếp nhằm nhấn mạnh sự bất ngờ và đột ngột của tâm trạng.
- Suy luận: Em hiểu thế nào về nhận xét “khổ thứ ba là cái gốc của câu thơ đó”?
– Nhận xét “khổ thơ thứ ba là cái gốc của cây thơ đó” chỉ ra nguồn gốc của sự ngỡ ngàng và bất ngờ của tác giả trước dấu hiệu giao mùa. Khổ thơ này đem đến cho bài thơ một sắc thái mới, làm nổi bật ý nghĩa sang thu mà hai khổ thơ trước chưa thể hiện rõ.
III. Suy ngẫm và phản hồi.
Câu 1. Xác định hệ thống luận điểm, lý lẽ, bằng chứng của văn bản.
Trả lời:
Luận điểm 1: Mùa thu đến một cách đột ngột và bất ngờ:
– Được mở đầu bằng hương ổi thơm nức.
– Sương thu lững lờ qua ngõ.
– Tác giả không tin mùa thu đã về: “Hình như thu đã về”.
Luận điểm 2: Cảm nhận thực về mùa thu:
– Tác giả quan sát thiên nhiên trên một không gian rộng lớn hơn.
– Nhận thấy sự thay đổi của các sự vật:
+ Dòng sông khác biệt so với thường ngày.
+ Chim chóc bắt đầu vội vã.
+ Đám mây chuyển động.
Luận điểm 3: Những dấu hiệu rõ ràng của mùa thu.
– Mùa thu được cảm nhận qua cả kinh nghiệm và suy ngẫm.
– Tác giả nhận thấy sự khác biệt của mưa, nắng, sấm, chớp…
Luận điểm 4: Cảm nhận, suy nghĩ, tình cảm của tác giả đối với mùa thu.
– Sự thay đổi của con người khi mùa thu đến.
– Nhan đề thấm vào cảnh vật và con người.
Câu 2. Nêu luận đề của văn bản. Dựa trên cơ sở nào em xác định như vậy?
Trả lời:
– Luận đề của văn bản là Sự chuyển mình của con người và thiên nhiên trong thời điểm giao mùa từ hạ sang thu. Em xác định như vậy dựa vào nhan đề của văn bản, đoạn kết và cấu trúc các đoạn văn trong bài viết.
Câu 3. Phân tích mối liên hệ giữa luận đề, luận điểm, lý lẽ và bằng chứng.
Trả lời:
– Mối liên hệ giữa luận đề, luận điểm, lý lẽ và bằng chứng là rất chặt chẽ, không thể tách rời. Nếu thiếu một yếu tố nào thì văn bản sẽ mất đi tính logic và sức thuyết phục. Luận điểm, lý lẽ và bằng chứng giúp làm rõ luận đề.
Câu 4. Tìm câu văn thể hiện bằng chứng khách quan và ý kiến, đánh giá chủ quan của người viết trong đoạn văn sau:
Với các thi nhân, mùa thu lưu dấu ấn của mình trong những vần thơ đượm một vẻ riêng trong trẻo. Nguyễn Du, Nguyễn Khuyến, Xuân Diệu, Huy Cận, Lưu Trọng Lư, Tế Hanh, Nguyễn Đình Thi,… đều có những câu thơ, bài thơ tuyệt đẹp. Đến lượt mình, Hữu Thỉnh lại làm cho mùa thu có thêm hương sắc mới.
Trả lời:
– Câu văn thể hiện bằng chứng khách quan trong đoạn văn là: “Với các thi nhân, mùa thu lưu dấu ấn của mình trong những vần thơ đượm một vẻ riêng trong trẻo: Nguyễn Du, Nguyễn Khuyến, Xuân Diệu, Huy Cận, Lưu Trọng Lư, Tế Hanh, Nguyễn Đình Thi,… đều có những câu thơ, bài thơ tuyệt đẹp.”
– Ý kiến, đánh giá chủ quan của người viết trong đoạn văn là: “Đến lượt mình, Hữu Thỉnh lại làm cho mùa thu có thêm hương sắc mới.”
Câu 5. Em có đồng ý với nhận định: “Nhan đề Sang thu vừa bao trùm lại vừa thấm vào từng từ ngữ, cảnh vật” hay không? Vì sao?
Trả lời:
– Em đồng ý với nhận định rằng “Nhan đề Sang Thu vừa bao trùm lại vừa thấm vào từng từ ngữ, cảnh vật”. Vì nhan đề bài thơ đã truyền tải chủ đề tác phẩm một cách rõ ràng, thể hiện sự hòa quyện tinh tế giữa sự mơ hồ và cụ thể của khoảnh khắc giao mùa, tạo ra cảm giác đầy đủ của mùa thu trong tâm hồn người đọc. Nhan đề “Sang Thu” còn phản ánh sự chuyển mình của cuộc đời, khi con người trải qua nhiều thăng trầm để trở nên vững chãi hơn trước những thử thách của cuộc sống.
Câu 6. Viết đoạn văn (từ bảy đến chín câu) để trình bày cảm nhận của em về vẻ đẹp của thiên nhiên lúc giao mùa.
Trả lời:
– Vào khoảng thời gian này, khi mùa thu bắt đầu xuất hiện từ cuối tháng sáu, không khí oi ả của mùa hè dần nhường chỗ cho một bầu trời trong xanh, mát mẻ hơn. Những cây phượng già bắt đầu rụng lá, phủ đỏ cả một con đường. Từng tia nắng ấm áp cũng dần nhuộm vàng hàng cây và nền gạch, tạo nên cảnh vật mùa thu như trong thơ ca miêu tả. Cảm giác mát mẻ của mùa thu làm dịu đi sự nóng bức của mùa hè. Dù thu đã đến, nhưng những dấu vết của mùa hè vẫn còn vương lại. Những đám mây trắng lãng đãng như vẫn giữ chút ấm áp của mùa hè. Và màu hoa cúc nở rộ làm không gian thêm tươi sáng, hòa quyện với khung cảnh thơ mộng của mùa thu.
2. Đề cương bài soạn 'Vẻ đẹp thiên nhiên và tâm hồn khi thu đến' - Mẫu 5
Thông tin tác giả và tác phẩm: 'Thiên nhiên và hồn người lúc sang thu' - Ngữ văn 8
I. Tác giả Vũ Nho
- Sinh năm 1948 tại Ninh Bình
- Chuyên gia nghiên cứu và phê bình văn học.
II. Phân tích tác phẩm 'Thiên nhiên và hồn người lúc sang thu'
- Thể loại: Văn bản nghị luận
- Xuất xứ và hoàn cảnh sáng tác
- Văn bản được trích từ 'Đi giữa miền thơ' xuất bản năm 1999.
Phương thức biểu đạt
Văn bản sử dụng phương thức nghị luận.
Tóm tắt văn bản 'Thiên nhiên và hồn người lúc sang thu'
Với các thi nhân, mùa thu thường gắn liền với những vần thơ mang vẻ đẹp riêng. Hữu Thỉnh đã mang đến một sắc thái mới cho mùa thu. Đến với ông, thu hiện ra bất ngờ và không theo cách cổ điển. Thay vì những hình ảnh quen thuộc như trời mây hay sắc vàng, mùa thu đến với hương ổi mới lạ. Hai khổ thơ đầu tạo hình đẹp và cảm xúc tinh tế, còn khổ thơ thứ ba là phần trọng tâm, mang lại chiều sâu cho bài thơ. Thiên nhiên trong 'Sang thu' thể hiện sự lắng đọng, chừng mực, phản ánh cả tâm trạng con người.
Bố cục bài 'Thiên nhiên và hồn người lúc sang thu'
Bài được chia thành 3 phần:
+ Phần 1: Từ đầu đến 'Hình như Thu đã về' - Cảm nhận về thiên nhiên lúc giao mùa và dấu hiệu thu đến.
+ Phần 2: Từ 'ở hai khổ thơ trên' - Cảm nhận về cảnh sắc trời đất khi vào thu.
+ Phần 3: Phần còn lại - Những chuyển biến âm thầm của tạo vật và suy ngẫm về cuộc đời con người lúc chớm thu.
Giá trị nội dung
- Bài văn là sự cảm nhận sâu sắc của Vũ Nho về thiên nhiên và tâm hồn con người qua bài thơ 'Sang thu' của Hữu Thỉnh.
Giá trị nghệ thuật
- Kết hợp tự sự, miêu tả và biểu cảm.
- Sử dụng ngôn từ giàu hình ảnh và cảm xúc.
III. Phân tích chi tiết tác phẩm 'Thiên nhiên và hồn người lúc sang thu'
- Hệ thống luận điểm, lí lẽ và dẫn chứng
- Luận đề: Cảm nhận về thiên nhiên và hồn người lúc sang thu.
- Luận điểm 1: Cảm nhận trong hai khổ thơ đầu về bức tranh thiên nhiên mùa thu qua khứu giác, thị giác và xúc giác.
+ Khởi đầu bằng hương ổi thơm nức, chứ không phải những đặc trưng quen thuộc.
+ Cảm nhận được hương ổi, gió se, sương chùng chình qua ngõ.
+ Thiên nhiên được mở rộng từ những yếu tố vô hình đến những hình ảnh cụ thể như sông, chim.
- Luận điểm 2: Cảm nhận của tác giả về tâm trạng qua khổ thơ thứ ba.
+ Cảm nhận về tâm trạng của tác giả khi nhìn cảnh vật trong những ngày đầu thu.
+ Hình ảnh “Hàng cây đứng tuổi” gợi sự trưởng thành và già cỗi của con người.
- Bằng chứng khách quan và ý kiến chủ quan
- Bằng chứng khách quan: Mùa thu thường được thể hiện qua những vần thơ đặc trưng.
- Ý kiến chủ quan: Hữu Thỉnh đã tạo ra một sắc thái mới cho mùa thu.
THIÊN NHIÊN VÀ HỒN NGƯỜI KHI SANG THU
(Vũ Nho)
Mùa thu thường được các thi nhân thể hiện qua những vần thơ tinh tế. Các nhà thơ như Nguyễn Du, Nguyễn Khuyến, Xuân Diệu, Huy Cận đều có những bài thơ đẹp về mùa thu. Hữu Thỉnh đã mang đến một cái nhìn mới cho mùa thu.
Thu đến bất ngờ, không theo cách cổ điển mà bắt đầu bằng hương ổi thơm lừng. Hương thơm của mùa thu được thể hiện rõ qua gió se. Hương ổi hòa quyện với gió thu, lan tỏa khắp nơi và tạo ấn tượng mạnh mẽ.
Cảm nhận về 'hương ổi', 'gió se' và 'sương chùng chình qua ngõ' cho thấy sự hiện diện của mùa thu, nhưng vẫn còn sự nghi ngờ. Cảm giác 'hình như thu đã về' thể hiện sự bất ngờ và khó tin. Sương và gió mang đến cảm giác lãng đãng và mơ hồ của mùa thu. Tác giả cảm nhận mùa thu qua những dấu hiệu rõ ràng nhưng vẫn chưa dám khẳng định hoàn toàn.
Nhà thơ mở rộng cảm nhận về mùa thu với không gian rộng lớn hơn. Sông trở nên dềnh dàng và chim bắt đầu vội vã, tạo nên sự đối lập thú vị. Đám mây mùa hạ vắt nửa mình sang thu, tạo ra hình ảnh bầu trời đang chuyển giao giữa hai mùa. Hình ảnh này mang đến vẻ đẹp mới cho bài thơ và làm rõ ý nghĩa của mùa thu.
Khổ thơ thứ ba khẳng định mùa thu qua sự đoán nhận và chiêm nghiệm. Mùa thu không chỉ được quan sát từ gần mà còn từ tâm tưởng, tạo ra sự lắng đọng và chừng mực. Mùa thu phản ánh tâm trạng con người khi chớm thu, thể hiện sự sâu lắng và trưởng thành trong cảm xúc.
3. Soạn bài 'Thiên nhiên và hồn người lúc sang thu' - mẫu số 6
Phân tích tác phẩm Thiên nhiên và hồn con người lúc sang thu
Bài giải:
Mùa xuân thường là thời điểm hội tụ tài năng của những nghệ sĩ, còn mùa thu bước vào thơ ca một cách tự nhiên và gần gũi. Nguyễn Khuyến đã nổi tiếng với ba bài thơ về thu, và Xuân Diệu với “Đây mùa thu tới”. Hữu Thỉnh, với sự nhẹ nhàng và khiêm nhường, cũng đã mang đến cho mùa thu một góc nhìn quê hương mới qua tác phẩm “Sang thu”.
Trong “Sang thu”, Hữu Thỉnh khắc họa bức tranh mùa thu bằng những chuyển mình tinh tế của thiên nhiên trong thời khắc giao mùa. Thời gian, với quy luật của nó, luôn đẩy mọi thứ vận động theo nhịp điệu riêng. Các sự vật trong bài thơ cũng vậy, chủ động chuyển mình vào thu. Bài thơ mở đầu với một phát hiện bất ngờ:
“Bỗng nhận ra hương ổi
Phả vào trong gió se
Sương chùng chình qua ngõ
Hình như thu đã về”
“Bỗng nhận ra hương ổi” – cảm giác đến bất ngờ, như thể vô tình hay ngẫu nhiên, là cơ hội để nhà thơ quan sát sự xuất hiện của mùa thu qua mọi giác quan. Từ góc nhìn này, hình ảnh mùa thu được đưa vào thơ một cách rõ nét.
Khởi đầu là mùi hương ổi đặc trưng của mùa thu Việt Nam, lan tỏa trong gió sớm. “Phả” – từ động từ này thể hiện sự chủ động, khẳng định sự hiện diện của hơi thu trong không khí. Mùi hương ổi cùng màn sương buổi sáng làm con người giật mình nhận ra: Hình như thu đã về. Những hình ảnh như hương ổi và sương không còn là hình ảnh quen thuộc mà trở thành những chi tiết mới mẻ và bất ngờ. Hữu Thỉnh đã mang hương ổi quen thuộc của Việt Nam vào thơ một cách tự nhiên, tạo nên bức tranh mùa thu trong sáng và đẹp đẽ:
“Sóng được lúc dềnh dàng
Chim bắt đầu vội vã
Có đám mây mùa hạ
Vắt nửa mình sang thu”
Các sự vật được lựa chọn để miêu tả trạng thái “ngập ngừng” của mùa thu với sự chủ động. “Sông được lúc, chim bắt đầu, đám mây, vắt nửa mình” không chỉ mô tả hiện tại mà còn gợi nhớ về quá khứ mùa hạ, đầy sôi nổi, tạo nên một nỗi tiếc nuối nhẹ nhàng:
“Vẫn còn bao nhiêu nắng
Đã vơi dần cơn mưa
Sấm cũng bớt bất ngờ
Trên hàng cây đứng tuổi”
Nắng của mùa hạ vẫn còn hiện diện, nhưng mưa đã dần trở thành quá khứ. Trạng thái này lại một lần nữa khẳng định sự ngập ngừng trong thời gian, với hàng cây chuyển mình từ xanh tươi thành “hàng cây đứng tuổi”, gợi liên tưởng về tuổi tác của con người. Thời gian trôi qua, mỗi người trở thành chứng nhân của mùa thu. Cảm xúc nuối tiếc vẫn là phần không thể thiếu khi nhìn lại thời gian trôi qua. Nhà thơ đã khắc họa trạng thái của thiên nhiên để phản ánh thời khắc chuyển mình sang thu, làm nổi bật sự chuyển động chủ động của các sự vật.
Truyền thống mùa thu thường gắn với hình ảnh lá vàng rụng, lá khô xào xạc, nhưng trong “Sang thu” của Hữu Thỉnh, người đọc nhận ra rằng hương ổi, màn sương, dòng sông, đám mây, tia nắng cũng tạo nên những đường nét đặc trưng của mùa thu Việt Nam, làm tăng sức hấp dẫn của bài thơ.
“Sang thu” của Hữu Thỉnh không chỉ mang đến những cảm nhận mới về màu thu quê hương mà còn làm sâu sắc thêm tình cảm quê hương trong trái tim mọi người. “Sang thu” là tấm gương phản chiếu hình ảnh quê hương, hình ảnh tâm hồn mỗi người. Hữu Thỉnh đã thể hiện mùa thu qua những chuyển mình của vạn vật, tạo ra một cái nhìn mới mẻ và lối miêu tả riêng biệt, thoát khỏi những hình ảnh ước lệ để khẳng định vị trí của mình trong sáng tạo nghệ thuật.
4. Phân tích bài thơ 'Thiên nhiên và hồn người lúc sang thu' - mẫu 1
* Chuẩn bị đọc
Câu hỏi (trang 62 sách Ngữ văn lớp 8 Tập 1): Ghi lại một số cảm nhận của em về bài thơ Sang thu của Hữu Thỉnh (Ngữ Văn 7, tập một, Bộ sách Chân trời sáng tạo) trước khi đọc văn bản này.
Trả lời:
Cảm nhận của em về bài thơ Sang thu của Hữu Thỉnh: Bài thơ thể hiện sự rung động nhẹ nhàng, bâng khuâng của tác giả trước vẻ đẹp và sự thay đổi của thiên nhiên: từ hương ổi thoang thoảng, sương thu lững lờ, sông trôi chậm rãi đến mây chuyển động vội vã…
* Trải nghiệm cùng văn bản
- Theo dõi: Việc đặt ba câu hỏi liên tiếp có tác dụng gì?
- Việc đặt ba câu hỏi liên tiếp nhằm nhấn mạnh sự bất ngờ và đột ngột của cảm xúc.
- Suy luận: Em hiểu thế nào về nhận xét “khổ thơ thứ ba là cái gốc của bài thơ”?
- “Khổ thơ thứ ba là cái gốc của bài thơ” vì trong khổ này, tác giả bộc lộ đầy đủ tâm tư và cảm xúc của mình, tạo nền tảng để hai khổ thơ trước thể hiện rõ nét hơn.
* Suy ngẫm và phản hồi
Nội dung chính: Văn bản là những cảm nhận sâu sắc của tác giả Vũ Nho về thiên nhiên và tâm hồn con người trong bài thơ Sang Thu của Hữu Thỉnh.
Câu 1 (trang 65 sách Ngữ văn lớp 8 Tập 1): Xác định hệ thống luận điểm, lí lẽ và bằng chứng của văn bản.
Trả lời:
- Cảm nhận của tác giả ở khổ thơ thứ nhất và thứ hai: Bức tranh thiên nhiên mùa thu được miêu tả qua các giác quan: khứu giác, thị giác và xúc giác.
+ Không phải là những nét đặc trưng của trời mây hay sắc vàng của hoa cúc mà bắt đầu bằng hương ổi – một từ “phả” đủ để gợi hình ảnh hương thơm.
+ Cảm nhận được “hương ổi”, đã nhận ra “gió se”, mắt thấy sương “chùng chình qua ngõ”.
+ Thiên nhiên được quan sát sâu rộng hơn, từ “sông dềnh dàng” đến “chim vội vã”.
- Cảm nhận của tác giả về suy nghĩ và chiêm nghiệm của nhà thơ qua khổ thơ thứ ba.
+ Cảm nhận và chiêm nghiệm tâm trạng của tác giả khi nhìn cảnh vật đầu thu qua hình ảnh nắng, mưa, sấm.
+ Đọc vị và trả lời chiêm nghiệm của tác giả qua hình ảnh “Hàng cây đứng tuổi”: gợi lên liên tưởng về một đời người trưởng thành rồi già cỗi.
Câu 2 (trang 65 sách Ngữ văn lớp 8 Tập 1): Nêu luận đề của văn bản. Dựa vào đâu em xác định như vậy?
Trả lời:
- Luận đề của văn bản: Cảm nhận về thiên nhiên và tâm hồn con người lúc sang thu. Dựa vào các luận điểm và bằng chứng đã nêu ở câu 1.
Câu 3 (trang 65 sách Ngữ văn lớp 8 Tập 1): Phân tích mối liên hệ giữa luận đề, luận điểm, lí lẽ và bằng chứng.
Trả lời:
- Luận đề được thể hiện ngay trong tiêu đề văn bản, là vấn đề chính được bàn luận.
- Luận điểm là các ý kiến thể hiện quan điểm của người viết về luận đề.
- Luận đề được làm sáng tỏ thông qua hệ thống luận điểm, lí lẽ và bằng chứng.
Câu 4 (trang 65 sách Ngữ văn lớp 8 Tập 1): Tìm câu văn thể hiện bằng chứng khách quan và ý kiến chủ quan của người viết trong đoạn văn sau:
Với các thi nhân, mùa thu hiện diện qua những vần thơ đậm chất riêng biệt. Nguyễn Du, Nguyễn Khuyến, Xuân Diệu, Huy Cận, Lưu Trọng Lư, Tế Hanh, Nguyễn Đình Thi… đều có những câu thơ, bài thơ tuyệt đẹp. Hữu Thỉnh cũng đã làm cho mùa thu thêm phần sắc thái mới.
Trả lời:
- Câu văn thể hiện bằng chứng khách quan trong đoạn văn trên là: Với các thi nhân, mùa thu hiện diện qua những vần thơ đậm chất riêng biệt.
- Câu văn thể hiện ý kiến chủ quan của người viết trong đoạn văn trên là: Hữu Thỉnh cũng đã làm cho mùa thu thêm phần sắc thái mới.
Câu 5 (trang 65 sách Ngữ văn lớp 8 Tập 1): Em có đồng ý với nhận định “Nhan đề Sang thu vừa bao trùm lại vừa thấm vào từng từ ngữ, cảnh vật” không? Vì sao?
Trả lời:
- Em đồng tình với nhận định “Nhan đề Sang thu vừa bao trùm lại vừa thấm vào từng từ ngữ, cảnh vật” vì:
Nhân đề bài thơ Sang thu thể hiện sự chọn lựa khoảnh khắc giao mùa, tạo cầu nối giữa cái không và cái có. Cảm giác mơ hồ, tinh tế của mùa thu được chuyển tải qua từng từ ngữ, khiến tâm hồn cảm nhận sự nhẹ nhàng, quen thuộc nhưng cũng đầy mới mẻ. “Sang thu” cũng phản ánh giai đoạn trưởng thành của con người, khi đã trải qua nhiều thử thách và vững vàng hơn.
Câu 6 (trang 65 sách Ngữ văn lớp 8 Tập 1): Viết đoạn văn (từ bảy đến chín câu) để trình bày cảm nhận của em về vẻ đẹp của thiên nhiên lúc giao mùa.
Trả lời:
Đoạn văn tham khảo
Nhịp sống trở nên chậm rãi giúp em cảm nhận rõ nét khoảnh khắc chuyển giao từ cuối hạ sang đầu thu. Những ngày hè nắng nóng giờ đây đã nhường chỗ cho ánh nắng dịu nhẹ, len lỏi qua từng con phố, hàng cây. Gió thu heo may thổi qua từng ngõ nhỏ, không khí se lạnh khiến mọi người tìm đến những chiếc áo khoác mỏng, những cái ôm ấm áp. Thiên nhiên và con người hòa quyện, tạo nên vẻ đẹp đặc biệt của những ngày đầu thu mà em cảm thấy vô cùng yêu thích.
5. Phân tích bài thơ 'Thiên nhiên và tâm hồn con người trong mùa thu' - mẫu 2
Chuẩn bị đọc
(trang 62, SGK Ngữ văn 8, tập 1)
Ghi lại vài cảm xúc của em khi đọc bài thơ Sang thu của Hữu Thỉnh (Ngữ văn 7 tập một, bộ sách Chân trời sáng tạo) trước khi nghiên cứu văn bản này.
Phương pháp giải:
Sử dụng kỹ năng đọc hiểu
Lời giải chi tiết:
Bài thơ Sang thu của Hữu Thỉnh là sự cảm nhận tinh tế của tác giả về những dấu hiệu giao mùa từ hè sang thu.
Trải nghiệm cùng VB 1
Câu 1 (trang 63, SGK Ngữ văn 8, tập 1)
Việc đặt ba câu hỏi liên tiếp có tác dụng gì?
Phương pháp giải:
Câu 1 (trang 63, SGK Ngữ văn 8, tập 1)
Việc đặt ba câu hỏi liên tiếp có tác dụng gì?
Lời giải chi tiết:
Việc đặt ba câu hỏi liên tiếp thể hiện sự bất ngờ và ngỡ ngàng trước các dấu hiệu chuyển mùa.
Trải nghiệm cùng VB 2
Câu 2 (trang 64, SGK Ngữ văn 8, tập 1)
Em hiểu thế nào về nhận xét “khổ thơ thứ ba là cái gốc của cây thơ đó”?
Phương pháp giải:
Sử dụng kỹ năng đọc hiểu
Lời giải chi tiết:
Nhận xét “khổ thơ thứ ba là cái gốc của cây thơ đó” chỉ ra nguyên nhân của sự ngỡ ngàng của tác giả trước các dấu hiệu giao mùa. Khổ thơ đó mang đến cho bài thơ một vẻ đẹp mới, làm rõ thêm ý nghĩa sang thu vốn chưa thật rõ ở hai khổ thơ trước.
Suy ngẫm và phản hồi 1
Câu 1 (trang 65, SGK Ngữ văn 8, tập 1)
Xác định hệ thống luận điểm, lý lẽ, bằng chứng của văn bản.
Phương pháp giải:
Sử dụng kỹ năng đọc hiểu
Lời giải chi tiết:
* Luận điểm 1: Mùa thu đến một cách bất ngờ và đột ngột:
- Bắt đầu bằng hương ổi thơm nức.
- Sương lấm tấm qua ngõ.
- Tác giả không tin mùa thu đã đến: “Hình như thu đã về”.
* Luận điểm 2: Cảm nhận thực về mùa thu:
- Tác giả quan sát thiên nhiên trong không gian rộng hơn.
- Nhận thấy sự thay đổi của các sự vật:
+ Dòng sông khác thường.
+ Chim bắt đầu vội vã.
+ Đám mây chuyển mình.
* Luận điểm 3: Những dấu hiệu rõ ràng của mùa thu.
- Mùa thu được cảm nhận qua cả kinh nghiệm và suy ngẫm.
- Tác giả nhận ra sự khác thường của mưa, nắng, sấm, chớp...
* Luận điểm 4: Cảm nhận, suy nghĩ và tình cảm của tác giả về mùa thu.
- Sự thay đổi của con người khi sang thu.
- Nhan đề hòa quyện vào cảnh vật và con người.
Suy ngẫm và phản hồi 2
Câu 2 (trang 65, SGK Ngữ văn 8, tập 1)
Nêu luận đề của văn bản. Dựa trên cơ sở nào em xác định như vậy?
Phương pháp giải:
Sử dụng kỹ năng đọc hiểu
Lời giải chi tiết:
Luận đề của văn bản là Sự thay đổi của con người và thiên nhiên trong thời điểm giao mùa từ hạ sang thu. Em xác định như vậy dựa vào nhan đề, đoạn kết và cách trình bày các đoạn văn trong văn bản.
Suy ngẫm và phản hồi 3
Câu 3 (trang 65, SGK Ngữ văn 8, tập 1)
Phân tích mối liên hệ giữa luận đề, luận điểm, lý lẽ và bằng chứng.
Phương pháp giải:
Sử dụng kỹ năng đọc hiểu
Lời giải chi tiết:
Mối liên hệ giữa luận đề, luận điểm, lý lẽ và bằng chứng là chặt chẽ và không thể tách rời. Thiếu một trong ba yếu tố này, văn bản sẽ mất đi tính logic, mạch lạc và giảm tính thuyết phục. Luận điểm, lý lẽ và bằng chứng làm rõ luận đề.
Suy ngẫm và phản hồi 4
Câu 4 (trang 65, SGK Ngữ văn 8, tập 1)
Tìm câu văn thể hiện bằng chứng khách quan và ý kiến, đánh giá chủ quan của người viết trong đoạn văn sau:
Đối với các thi nhân, mùa thu lưu dấu ấn của mình trong những vần thơ với vẻ riêng trong trẻo. Nguyễn Du, Nguyễn Khuyến, Xuân Diệu, Huy Cận, Lưu Trọng Lư, Tế Hanh, Nguyễn Đình Thi… đều có những câu thơ, bài thơ tuyệt đẹp. Đến lượt mình, Hữu Thỉnh đã mang lại cho mùa thu thêm sắc thái mới.
Phương pháp giải:
Sử dụng kỹ năng đọc hiểu
Lời giải chi tiết:
Câu văn thể hiện bằng chứng khách quan: “Đối với các thi nhân, mùa thu lưu dấu ấn của mình trong những vần thơ với vẻ riêng trong trẻo: Nguyễn Du, Nguyễn Khuyến, Xuân Diệu, Huy Cận, Lưu Trọng Lư, Tế Hanh, Nguyễn Đình Thi… đều có những câu thơ, bài thơ tuyệt đẹp.”
Ý kiến, đánh giá chủ quan của người viết: “Đến lượt mình, Hữu Thỉnh đã mang lại cho mùa thu thêm sắc thái mới.”
Suy ngẫm và phản hồi 5
Câu 5 (trang 65, SGK Ngữ văn 8, tập 1)
Em có đồng ý với nhận định: “Nhan đề Sang thu vừa bao trùm lại vừa thấm vào từng từ ngữ, cảnh vật” hay không? Vì sao?
Phương pháp giải:
Sử dụng kỹ năng đọc hiểu
Lời giải chi tiết:
Em đồng ý với nhận định rằng “Nhan đề Sang thu vừa bao trùm lại vừa thấm vào từng từ ngữ, cảnh vật”. Vì nhan đề bài thơ giúp tác giả truyền tải chủ đề tác phẩm, thể hiện sự tinh tế trong việc chọn khoảnh khắc thời gian, tạo nên sự kết hợp hoàn hảo giữa sự mơ hồ và thực tại, gợi cảm giác đầy đặn của mùa thu trong tâm hồn người đọc. Nó thể hiện sự chuyển mình của cuộc đời, khi đời người bước vào mùa thu, đã trải qua nhiều thăng trầm và vững chắc hơn trước thử thách của cuộc sống.
Suy ngẫm và phản hồi 6
Câu 6 (trang 65, SGK Ngữ văn 8, tập 1)
Viết đoạn văn (từ bảy đến chín câu) để trình bày cảm nhận của em về vẻ đẹp của thiên nhiên lúc giao mùa.
Phương pháp giải:
Sử dụng kỹ năng tạo lập văn bản
Lời giải chi tiết:
Vào thời điểm giao mùa, tiết trời dần chuyển mình từ cuối tháng sáu. Cái oi ả của mùa hè bắt đầu nhường chỗ cho bầu trời xanh trong và gió thu mát rượi. Cây phượng rụng lá đỏ rực trên con đường, từng tia nắng ấm nhuộm vàng hàng cây và nền gạch, tạo nên khung cảnh mùa thu như trong thơ ca. Sự chuyển mùa mang đến cảm giác mát mẻ, làm xua tan cái nóng bức của mùa hè. Mùa thu đã đến, nhưng vẫn còn dư âm của mùa hè với những đám mây trắng lãng đãng và màu hoa cúc nở rộ, hòa quyện vào khung cảnh thơ mộng và yên bình của mùa thu.
6. Phân tích bài thơ 'Thiên nhiên và tâm hồn khi thu đến' - mẫu 3
Câu 1. Xác định các luận điểm, lý lẽ và bằng chứng trong văn bản.
Trả lời:
* Luận điểm 1: Mùa thu đến một cách bất ngờ:
- Khởi đầu với hương ổi ngọt ngào.
- Sương mù nhẹ nhàng qua ngõ.
- Tác giả nghi ngờ mùa thu đã đến: “Có vẻ thu đã về”.
* Luận điểm 2: Cảm nhận thực về mùa thu:
- Tác giả quan sát thiên nhiên ở không gian rộng lớn hơn.
- Nhận thấy sự thay đổi của các sự vật:
+ Dòng sông khác thường ngày.
+ Chim bắt đầu vội vã.
+ Đám mây chuyển động.
* Luận điểm 3: Mùa thu đã thực sự đến.
- Mùa thu được cảm nhận qua cả trải nghiệm và suy ngẫm.
- Tác giả nhận thấy sự khác biệt trong mưa, nắng, sấm, chớp...
* Luận điểm 4: Cảm nhận, suy nghĩ và tình cảm của tác giả đối với mùa thu.
- Sự thay đổi của con người khi thu đến.
- Nhan đề hòa quyện vào cảnh vật và con người.
Câu 2. Nêu luận đề của văn bản và cơ sở xác định.
Trả lời:
Luận đề của văn bản là Sự thay đổi của con người và thiên nhiên khi thu đến. Cơ sở xác định dựa vào nhan đề, đoạn kết và cấu trúc các đoạn văn.
Câu 3. Tìm câu văn thể hiện bằng chứng khách quan và ý kiến của người viết trong đoạn văn sau:
Với các thi nhân, mùa thu để lại dấu ấn trong những vần thơ với vẻ đẹp trong trẻo. Nguyễn Du, Nguyễn Khuyến, Xuân Diệu, Huy Cận, Lưu Trọng Lư, Tế Hanh, Nguyễn Đình Thi,... đều có những câu thơ tuyệt vời. Hữu Thỉnh cũng đã mang đến cho mùa thu một sắc thái mới.
Trả lời:
Bằng chứng khách quan: Với các thi nhân, mùa thu để lại dấu ấn trong những vần thơ với vẻ đẹp trong trẻo: Nguyễn Du, Nguyễn Khuyến, Xuân Diệu, Huy Cận, Lưu Trọng Lư, Tế Hanh, Nguyễn Đình Thi,... Ý kiến chủ quan: Hữu Thỉnh cũng đã mang đến cho mùa thu một sắc thái mới.
Câu 4. Em có đồng ý với nhận định “Nhan đề Sang thu vừa bao trùm vừa thấm vào từng từ ngữ, cảnh vật” không? Vì sao?
Trả lời:
Em hoàn toàn đồng ý với nhận định rằng 'Nhan đề Sang thu vừa bao trùm vừa thấm vào từng từ ngữ, cảnh vật'. Bởi vì, nhan đề bài thơ đã rất thành công trong việc chọn khoảnh khắc thời gian, tạo nên sự kết hợp tinh tế giữa mơ hồ và cụ thể, mang lại cảm giác đầy đặn của mùa thu. Nó thể hiện sự nhạy cảm, nhẹ nhàng, vừa lạ vừa quen, đánh thức cảm xúc sâu thẳm trong ta, và cũng phản ánh sự chuyển mình của cuộc đời.
Câu 5. Viết từ bốn đến năm câu cảm nhận về vẻ đẹp của thiên nhiên lúc giao mùa.
Đoạn văn mẫu số 1:
Có người đã nói “Những điều đẹp nhất thường chóng tàn” quả đúng. Trong bốn mùa của năm, thời điểm giao mùa luôn là khoảng khắc đẹp nhất đối với em. Khi mùa hè nhường chỗ cho thu, lá cây chuyển màu vàng và bắt đầu rụng xuống, tạo nên cảnh đẹp thơ mộng. Thiên nhiên trở nên đẹp hơn với không khí thu trong lành và se lạnh, lý do nhiều nhà thơ yêu thích khoảnh khắc này.
Đoạn văn mẫu số 2:
Thời khắc giao mùa là khi thiên nhiên rũ bỏ cái cũ và đón nhận cái mới, chính là khoảnh khắc đẹp nhất. Vào mùa xuân, cây cối đâm chồi nảy lộc sau mùa đông lạnh giá, thời tiết trở nên ấm áp. Mùa hè xanh tốt, tỏa bóng mát. Thu đến, lá cây chuyển màu vàng, thời tiết nhẹ nhàng hơn. Đông tới, cây cối rụng lá, chuẩn bị cho sự tái sinh vào mùa xuân. Mỗi khoảnh khắc giao mùa đều đẹp và dễ dàng trở thành nguồn cảm hứng cho thơ ca vì sự thay đổi rõ rệt và sự độc đáo riêng biệt.
Đoạn văn mẫu số 3:
Những ngày giao mùa, khi mặt trời mới lên và lớp sương mỏng còn phủ, em cảm thấy như đang sống trong một bức tranh thiên nhiên tuyệt đẹp. Cây cối bên đường khoác lên mình bộ áo mới với lá màu sắc rực rỡ, tạo nên cảnh tượng đa dạng. Những cơn gió nhẹ làm cánh hoa bay khắp nơi, cảm giác như bước đi giữa đại dương màu sắc. Em thường dừng lại để thưởng thức cảnh vật và nhận ra vẻ đẹp của thiên nhiên, mong rằng ta hãy trân trọng và tận hưởng những khoảnh khắc quý giá này.
