Buzz
1. Bài soạn mẫu 4 về 'Những điều bí ẩn trong tập tính di cư của các loài chim'
* Hướng dẫn đọc
Nội dung chính: Văn bản giải thích nguyên nhân chim di cư và lý do chim bay theo đội hình chữ V.
Câu 1 (trang 46 sgk Ngữ văn lớp 8 Tập 1): Xác định các đặc điểm của văn bản giải thích một hiện tượng tự nhiên được thể hiện trong văn bản trên.
Trả lời:
Đặc điểm của văn bản giải thích hiện tượng tự nhiên bao gồm:
- Giới thiệu nguyên nhân chim di cư và lý do di cư theo đội hình chữ V.
- Sử dụng ngôn ngữ sinh học để giải thích và mô tả.
- …
Câu 2 (trang 46 sgk Ngữ văn lớp 8 Tập 1): Văn bản cung cấp những thông tin cơ bản nào? Các chi tiết trong văn bản hỗ trợ thể hiện thông tin đó như thế nào?
Trả lời:
- Các thông tin cơ bản bao gồm:
+ Nguyên nhân chim di cư.
+ Miêu tả chi tiết về loài chim Én-sân mơ-rơ-lít: ngoại hình, khu vực, và quá trình di cư.
+ Giải thích lý do di cư theo đội hình chữ V.
- Các chi tiết hỗ trợ truyền tải thông tin rõ ràng thông qua số liệu và địa điểm cụ thể.
Câu 3 (trang 46 sgk Ngữ văn lớp 8 Tập 1): Xác định thông tin cơ bản và chi tiết của đoạn văn về loài chim Én-sân mơ-rơ-lít. Vai trò của thông tin chi tiết trong văn bản là gì?
Trả lời:
- Thông tin cơ bản: Giới thiệu về loài chim Én-sân mơ-rơ-lít.
- Thông tin chi tiết: Miêu tả ngoại hình, khu vực và quá trình di cư của loài chim này.
= > Vai trò của thông tin chi tiết là giúp người đọc hiểu rõ hơn về loài chim Én-sân mơ-rơ-lít.
Câu 4 (trang 46 sgk Ngữ văn lớp 8 Tập 1): Xác định cách trình bày thông tin của đoạn văn về di cư của chim theo đội hình chữ V và lý do xác định như vậy.
Trả lời:
- Cách trình bày thông tin:
Giải thích lý do di cư theo đội hình chữ V:
+ Mục đích của đội hình chữ V.
+ Lợi ích của đội hình này.
- Dựa vào số liệu và nghiên cứu trong văn bản để xác định.
Câu 5 (trang 46 sgk Ngữ văn lớp 8 Tập 1): Tìm phương tiện phi ngôn ngữ trong văn bản và tác dụng của chúng.
Trả lời:
Phương tiện phi ngôn ngữ sử dụng:
- Hình ảnh: Giúp hình dung đội hình bay chữ V của chim.
- Số liệu: Tăng độ chính xác và tin cậy của văn bản.
2. Mẫu 5 bài soạn về 'Những điều bí ẩn trong tập tính di cư của các loài chim'
Câu 1. Xác định các đặc điểm của văn bản giải thích hiện tượng tự nhiên trong văn bản đã cho.
Trả lời:
Văn bản thông tin giải thích hiện tượng tự nhiên có đặc điểm:
- Cung cấp thông tin khách quan, chính xác về tập tính di cư của chim.
- Trình bày một cách rõ ràng, không hư cấu hay tưởng tượng.
- Sử dụng ngôn ngữ chuyên ngành để giải thích và mô tả.
- Mục tiêu chính là thông báo, không phải giải trí như các hình thức văn học khác.
Câu 2. Phân tích thông tin cơ bản và chi tiết trong đoạn văn: “Én sân mơ-ro-lít là loài chim kỳ lạ với mỏ giống chim sẻ ở Bắc Thái Bình Dương”. Vai trò của thông tin chi tiết là gì?
Trả lời:
- Thông tin cơ bản: Én sân mơ-ro-lít là loài chim đặc biệt.
- Thông tin chi tiết:
+ Mỏ giống chim sẻ.
+ Chân gần đuôi và dáng đứng thẳng.
+ Hành vi vụng về và di cư xa hơn 8000 km mỗi năm.
+ Sinh sản ở Canada.
→ Thông tin chi tiết giúp làm rõ và bổ sung thông tin cơ bản, chứng minh cho đặc điểm của loài chim.
Câu 3. Những thông tin cơ bản nào được trình bày trong văn bản? Các chi tiết hỗ trợ thông tin cơ bản như thế nào?
Trả lời:
- Thông tin cơ bản:
+ Nguyên nhân chim di cư.
+ Lý do bay theo đội hình chữ V.
- Chi tiết hỗ trợ:
+ Ví dụ về loài chim như Én sân mơ-ro-lít.
→ Chi tiết giúp minh họa và giải thích thông tin cơ bản, cung cấp bằng chứng và giải thích rõ hơn.
Câu 4. Phân tích cách trình bày thông tin của đoạn văn: “Vào mùa đông, nhiều loài chim bay về phương nam để tránh rét và tìm kiếm thức ăn... Mỗi chiếc bay sau tiết kiệm 18% nhiên liệu”. Dựa vào đâu để xác định cách trình bày?
Trả lời:
Đoạn văn trình bày thông tin theo cách diễn dịch, với các chi tiết và bằng chứng cụ thể hỗ trợ thông tin chính. Các ý được tổ chức hợp lý và có sự hỗ trợ từ các thông tin phụ, với bằng chứng xác thực để chứng minh các luận điểm.
Câu 5. Xác định phương tiện phi ngôn ngữ trong văn bản và tác dụng của chúng.
Trả lời:
Phương tiện phi ngôn ngữ được sử dụng là hình ảnh.
→ Tác dụng:
+ Giúp người đọc tiếp nhận thông tin một cách trực quan và rõ ràng.
+ Hình dung đội hình bay chữ V của chim di cư một cách sinh động.
3. Mẫu 6 bài soạn về 'Những điều bí ẩn trong tập tính di cư của các loài chim'
HƯỚNG DẪN ĐỌC
Câu 1: Xác định các đặc điểm của văn bản giải thích hiện tượng tự nhiên trong văn bản trên.
Trả lời:
Văn bản giải thích hiện tượng tự nhiên có những đặc điểm chính sau:
- Được viết để truyền tải thông tin và kiến thức về tập tính di cư của chim một cách khách quan, không hư cấu.
- Đảm bảo trình bày chính xác và trung thực, sử dụng ngôn ngữ chuyên ngành và không có yếu tố tưởng tượng.
- Mục tiêu chính là cung cấp thông tin rõ ràng về hiện tượng tự nhiên cho người đọc.
Câu 2: Văn bản đã nêu những thông tin cơ bản nào? Các chi tiết trong văn bản hỗ trợ thông tin cơ bản ra sao? Giải thích.
Trả lời:
- Thông tin cơ bản bao gồm:
- Nguyên nhân chim di cư
- Lý do chim bay theo đội hình chữ V
- Các chi tiết cụ thể như loài Én-sân mơ-ro-lít giúp làm rõ rằng chim di cư không phải vì lạnh và giải thích lợi ích của đội hình chữ V. Những chi tiết này chứng minh cho thông tin cơ bản.
Câu 3: Phân tích thông tin cơ bản và chi tiết trong đoạn văn: 'Én-sân mơ-ro-lít là loài chim đặc biệt với mỏ giống chim sẻ trên Bắc Thái Bình Dương.' Vai trò của thông tin chi tiết là gì?
Trả lời:
- Thông tin cơ bản: Én-sân mơ-ro-lít là loài chim kỳ lạ.
- Thông tin chi tiết bao gồm:
+ Mỏ giống chim sẻ.
+ Chân gần đuôi và dáng đứng thẳng.
+ Di cư xa hơn 8000 km mỗi năm và sinh sản ở Canada.
→ Các thông tin chi tiết giúp minh họa và giải thích thông tin cơ bản, cung cấp chứng cứ cho đặc điểm của loài chim.
Câu 4: Xác định cách trình bày thông tin trong đoạn trích: 'Mỗi mùa đông, nhiều loài chim bay về phương nam để tránh rét và tìm thức ăn... Mỗi chiếc bay sau tiết kiệm tới 18% lượng nhiên liệu.' Căn cứ vào đâu để xác định điều này?
Trả lời:
Đoạn trích sử dụng lối trình bày diễn dịch. Các thông tin được sắp xếp theo một trình tự hợp lý, với các chi tiết và bằng chứng cụ thể hỗ trợ thông tin chính, giúp người đọc dễ dàng theo dõi và hiểu rõ hơn.
Câu 5: Xác định phương tiện phi ngôn ngữ trong văn bản và tác dụng của chúng.
Trả lời:
Phương tiện phi ngôn ngữ trong văn bản là hình ảnh.
→ Tác dụng của hình ảnh là giúp minh họa rõ ràng, giúp người đọc dễ dàng hình dung về hình thức bay chữ V của chim di cư và tiếp nhận thông tin một cách trực quan hơn.
PHẦN THAM KHẢO MỞ RỘNG
Câu 1: Đánh giá giá trị nội dung và nghệ thuật của bài 'Những điều bí ẩn trong tập tính di cư của các loài chim'
Trả lời:
- Giá trị nội dung:
Bài viết cung cấp thông tin bổ ích về tập tính di cư của chim, giúp người đọc hiểu rõ hơn về hiện tượng này.
- Giá trị nghệ thuật:
- Đưa ra dẫn chứng cụ thể tăng tính thuyết phục.
- Bố cục rõ ràng, giúp người đọc dễ theo dõi và nắm bắt nội dung.
Câu 2: Nội dung chính của bài 'Những điều bí ẩn trong tập tính di cư của các loài chim' là gì?
Trả lời:
Nội dung chính: Giải thích nguyên nhân chim di cư và lý do bay theo đội hình chữ V.
4. Mẫu 1 bài soạn về 'Những điều bí ẩn trong tập tính di cư của các loài chim'
Câu 1 (trang 46, SGK Ngữ văn 8, tập 1)
Hãy nêu những đặc điểm của văn bản thông tin giải thích hiện tượng tự nhiên trong đoạn văn trên.
Phương pháp giải:
Áp dụng kiến thức đọc hiểu
Sử dụng hiểu biết về văn bản thông tin
Lời giải chi tiết:
Văn bản thông tin giải thích hiện tượng tự nhiên thường trình bày thông tin một cách chính xác, rõ ràng, và cụ thể, bao gồm số liệu và dẫn chứng về hiện tượng đó. Văn bản chỉ rõ các đặc điểm của hiện tượng tự nhiên và cung cấp thông tin hữu ích để giải thích rõ ràng về hiện tượng cho người đọc.
Câu 2 (trang 46, SGK Ngữ văn 8, tập 1)
Văn bản đã cung cấp những thông tin cơ bản nào? Các chi tiết trong văn bản hỗ trợ những thông tin cơ bản đó như thế nào? Giải thích.
Phương pháp giải:
Áp dụng kiến thức đọc hiểu
Lời giải chi tiết:
- Văn bản trình bày những thông tin cơ bản sau:
+ Nguyên nhân chim di cư
+ Giải thích về việc chim bay theo đội hình chữ V
- Các chi tiết trong văn bản giúp tác giả truyền đạt thông tin một cách đầy đủ và chi tiết, hỗ trợ giải thích các khái niệm và đặc điểm một cách rõ ràng và chính xác.
Câu 3 (trang 46, SGK Ngữ văn 8, tập 1)
Tìm thông tin cơ bản và thông tin chi tiết của đoạn văn sau: “Én-sân mơ-rơ-lít là một loài chim rất đặc biệt. Mỏ của chúng giống như chim sẻ ... phân bố rộng khắp Bắc Thái Bình Dương”. Vai trò của các thông tin chi tiết trong đoạn văn trên là gì?
Phương pháp giải:
Áp dụng kiến thức đọc hiểu
Lời giải chi tiết:
Thông tin cơ bản: Én-sân mơ-rơ-lít (Ancient murrelet) là một loài chim rất đặc biệt
Các chi tiết về đặc điểm, hình dạng của loài chim này giúp làm rõ thông tin cơ bản, giúp người đọc dễ dàng hình dung và hiểu rõ hơn về đặc tính và hình dáng của loài chim này.
Câu 4 (trang 46, SGK Ngữ văn 8, tập 1)
Xác định phương pháp trình bày thông tin của đoạn văn: “Mỗi mùa đông, nhiều loài chim di cư về phương nam để tránh rét và tìm kiếm thức ăn ... mỗi chiếc bay sau có thể tiết kiệm đến 18% lượng nhiên liệu”. Dựa vào đâu bạn có thể xác định điều đó?
Phương pháp giải:
Áp dụng kiến thức đọc hiểu
Lời giải chi tiết:
Đoạn văn sử dụng phương pháp trình bày thông tin rõ ràng, khoa học và logic, chia nhỏ thông tin thành các phần chính và phụ, với dẫn chứng và số liệu cụ thể. Điều này giúp người đọc dễ tiếp thu và ghi nhớ thông tin hiệu quả hơn, đồng thời cung cấp một cái nhìn sâu sắc và chính xác về đặc tính di cư của các loài chim.
Câu 5 (trang 46, SGK Ngữ văn 8, tập 1)
Tìm phương tiện phi ngôn ngữ trong văn bản và cho biết tác dụng của chúng.
Phương pháp giải:
Áp dụng khả năng quan sát
Lời giải chi tiết:
Văn bản sử dụng hình ảnh minh họa. Tác dụng của hình ảnh là làm cho thông tin và số liệu trở nên sinh động và dễ hiểu hơn, giúp người đọc dễ dàng hình dung và tưởng tượng về đối tượng được mô tả.
5. Bài soạn 'Những điều bí ẩn trong tập tính di cư của các loài chim' - mẫu 2
I. Khám phá tác phẩm 'Những điều bí ẩn trong tập tính di cư của các loài chim'
- Thể loại: Văn bản thông tin
- Xuất xứ và hoàn cảnh sáng tác
- Dựa trên 1001 thắc mắc: Có phải chim di cư vì sợ lạnh?
https://tienphong.vn/, ngày 17/3/2022
- Phương thức biểu đạt
Văn bản này sử dụng phương thức tự sự để truyền đạt nội dung.
- Tóm tắt nội dung
- Hàng trăm tỷ con chim di cư hàng năm từ Bắc xuống Nam giữa nơi sinh sản và nơi trú đông, cách nhau hàng ngàn đến hàng chục ngàn ki-lô-mét. Sự di cư của các loài chim chứa đựng nhiều bí ẩn và thách thức cho sự hiểu biết của con người. Đàn chim di cư thường bay theo đội hình chữ V.
- Bố cục
Gồm 2 phần:
+ Phần 1: Từ đầu đến “phong phú hơn”: Giải thích nguyên nhân chim có tập tính di cư.
+ Phần 2: Phần còn lại: Giải thích lý do chim di cư theo đội hình.
- Giá trị nội dung
- Giải thích lý do các loài chim có tập tính di cư và lý do tại sao chúng bay theo đội hình khi di cư.
- Giá trị nghệ thuật
- Văn bản sử dụng ngôn ngữ phi vật thể để làm cho nội dung trở nên sinh động, dễ hiểu.
- Thông tin được trình bày theo cấu trúc so sánh và đối chiếu các đối tượng.
II. Phân tích chi tiết tác phẩm 'Những điều bí ẩn trong tập tính di cư của các loài chim'
- Giải thích lý do chim có tập tính di cư
- Chim di cư vào mùa đông hàng năm, bay từ Bắc xuống Nam giữa nơi sinh sản và nơi trú đông, khoảng cách lên đến hàng ngàn hoặc hàng chục ngàn ki-lô-mét.
- Nguyên nhân di cư của chim không phải chỉ để tránh lạnh mà còn vì thiếu lương thực trong thời tiết lạnh, buộc chúng phải di chuyển đến nơi có nhiệt độ ấm hơn và nguồn thức ăn phong phú hơn.
- Giải thích lý do chim bay theo đội hình
- Chim di cư bay theo đội hình chữ V.
- Nguyên nhân:
+ Đội hình chữ V là tối ưu về mặt khí động lực học; chim ở đầu đội hình thường là chim đầu đàn và khỏe hơn các chim khác.
+ Khi bay theo đội hình chữ V, chim tận dụng luồng không khí từ cánh, giúp giảm sức lực cần thiết để bay.
+ Chim đầu đàn vỗ cánh tạo luồng khí giúp các chim phía sau tiết kiệm sức lực, đồng thời giữ liên lạc dễ dàng hơn nhờ vị trí rõ ràng trong đội hình.
6. Bài soạn 'Những điều bí ẩn trong tập tính di cư của các loài chim' - mẫu 3
Câu 1. Xác định đặc điểm của văn bản thông tin giải thích hiện tượng tự nhiên trong văn bản trên.
- Nội dung: Giải thích về tập tính di cư của các loài chim.
- Hình thức: Các nội dung chính được làm nổi bật, sử dụng thuật ngữ khoa học như di cư, khí hậu ôn đới, thời kỳ băng hà…
Câu 2. Văn bản trình bày những thông tin cơ bản nào? Các chi tiết trong văn bản hỗ trợ những thông tin cơ bản ra sao? Giải thích.
- Văn bản trình bày các thông tin cơ bản:
- Nguyên nhân di cư của chim
- Lý do chim bay theo đội hình chữ V
- Các chi tiết trong văn bản hỗ trợ thông tin cơ bản một cách cụ thể, rõ ràng với dẫn chứng và số liệu.
Câu 3. Tìm thông tin cơ bản và thông tin chi tiết trong đoạn văn sau: “Én-sân mơ-rơ-lít là một loài chim rất đặc biệt. Mỏ của chúng giống như chim sẻ ... trên khắp Bắc Thái Bình Dương”. Vai trò của thông tin chi tiết trong đoạn văn trên là gì?
- Thông tin cơ bản: Giới thiệu về loài chim Én-sân-mơ-rơ-lít
- Thông tin chi tiết: Miêu tả về ngoại hình, khu vực, và quá trình di cư của loài chim Én-sân mơ-rơ-lít.
- Vai trò: Dẫn chứng phản bác quan điểm chim di cư chỉ để tránh lạnh.
Câu 4. Xác định cách trình bày thông tin trong đoạn trích: “Hằng năm vào mùa đông, nhiều loài chim bay về phương nam để tránh lạnh và tìm kiếm thức ăn thêm .... mỗi chiếc bay sau có thể tiết kiệm đến 18% lượng nhiên liệu”. Dựa vào đâu để xác định như vậy?
- Cách trình bày thông tin theo quan hệ nhân quả.
- Dựa vào việc tác giả giải thích nguyên nhân và lợi ích của việc chim di cư theo đội hình chữ V.
Câu 5. Tìm phương tiện phi ngôn ngữ trong văn bản và cho biết tác dụng của chúng.
- Phương tiện phi ngôn ngữ: Hình ảnh.
- Tác dụng: Giúp văn bản sinh động, hấp dẫn hơn và giúp người đọc hình dung rõ hơn về đối tượng.
