6 Bài soạn phân tích đặc điểm nhân vật Ngữ văn 7 - SGK Cánh diều nổi bật nhất

Hướng dẫn

Phân tích đặc điểm nhân vật bao gồm việc giới thiệu, miêu tả và đánh giá những nét nổi bật của nhân vật như lai lịch, hình dáng, tâm lý, lời nói và hành động của nhân vật. Ví dụ trong đoạn văn sau:

“Ông Hai bán rắn – tia nuôi An – trốn tù, đón vợ rồi vào rừng U Minh. Một chiếc thuyền nhỏ, vợ chồng ông và con trai cùng chó Luốc sống lang thang, kiếm sống bằng nhiều nghề: câu rắn, lấy mật, săn cá sấu… Gương mặt ông tỏ ra dễ gần. Da mặt như người trẻ tuổi, chỉ có vài nếp nhăn ở khóe mắt và trán. Đôi mắt to và sáng, dưới cặp lông mày rậm… Dù chỉ là vài nét, nhưng thể hiện được sự phóng khoáng và tự tin của một đời sống tự do và trải nghiệm” (Theo Bùi Hồng)

Trong đoạn trích trên, tác giả vừa giới thiệu các đặc điểm của nhân vật (lai lịch, hình dáng, hành động,…) vừa đưa ra những nhận xét về nhân vật (“Gương mặt ông dễ mến.”, “Vẻ phóng khoáng tự tin của một cuộc sống tự do và trải nghiệm”)

Để viết một bài phân tích đặc điểm nhân vật, cần lưu ý:

          - Chọn nhân vật trong tác phẩm văn học để phân tích

          - Đọc kỹ tác phẩm liên quan đến nhân vật đó

          - Ghi chép các chi tiết về nhân vật (lai lịch, hình dáng, suy nghĩ, hành động,…)

          - Đánh giá và nhận xét về nhân vật.

Thực hành

Câu hỏi (trang 94, SGK Ngữ Văn 7 tập 1)

Viết bài phân tích nhân vật Võ Tòng trong đoạn trích “Người đàn ông cô độc giữa rừng” (trích từ tiểu thuyết “Đất rừng phương Nam”) của nhà văn Đoàn Giỏi.

Đề cương:

• Mở bài

- Giới thiệu khái quát về nhân vật Võ Tòng (Nhân vật thuộc tác phẩm nào, của tác giả nào? Nhân vật này như thế nào?...)

• Thân bài

- Phân tích và làm rõ đặc điểm của nhân vật Võ Tòng qua các phương diện:

+ Lai lịch: Chú tên gì, quê ở đâu không rõ. Võ Tòng là tên mọi người gọi theo một sự tích trong truyện Tàu.

+ Ngoại hình: Hai hố mắt sâu, tròng mắt trắng, sắc như dao;…

+ Lời truyền tụng: Ra tù, Võ Tòng không trả thù kẻ phá hoại gia đình, chỉ cười lớn rồi vào rừng làm nghề săn bẫy thú;…

+ Hành động và việc làm:

- Nhận xét về nhân vật Võ Tòng: Trình bày cảm xúc, suy nghĩ của bạn về các đặc điểm đã phân tích về nhân vật này.

• Kết bài

- Đánh giá tổng quát về nhân vật Võ Tòng

- Liên hệ với những con người Nam Bộ bình dị, anh dũng trong hai cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ; từ đó rút ra bài học cho bản thân và thế hệ trẻ hôm nay

* Chú ý: Trong khi viết, bám sát vào các chi tiết (lời nói, hành động, suy nghĩ của nhân vật và nhận xét của người khác về Võ Tòng. Có thể nêu những suy nghĩ, cảm xúc của bạn về nhân vật được phân tích.

Mẫu 1:

Trong tiểu thuyết Đất rừng phương Nam của Đoàn Giỏi, nhân vật Võ Tòng nổi bật với tính cách phóng khoáng, trượng nghĩa, cùng chút ngang tàng. Võ Tòng trong tác phẩm này để lại ấn tượng sâu sắc.

Chú Võ Tòng là người thành thật, tốt bụng, có phần liều lĩnh nhưng mang vẻ ngoài dữ dằn. Chú có hàng sẹo từ thái dương xuống cổ, giống như nhân vật trong Thủy hử của Thi Nại Am. Võ Tòng trong Đất rừng phương Nam thể hiện sức mạnh phi thường và bản lĩnh qua các sẹo dài.

Vẻ ngoài dữ dằn của Võ Tòng lại che giấu một tâm hồn tốt bụng và gần gũi. Chú ăn mặc dân dã, nói vui vẻ và có hành động hào phóng như đưa miếng khô nai to nhất cho An. Sự thành thật của Võ Tòng thể hiện qua việc chú tự đi đầu thú và nhận được sự quý mến của dân làng.

Chú Võ Tòng còn là người suy nghĩ thấu đáo, như khi chuẩn bị mũi tên tẩm thuốc độc để chiến đấu với giặc mà không nói với má An để tránh gây sợ hãi. Chú thể hiện lòng yêu nước và sự căm thù giặc xâm lược.

Võ Tòng trong Đất rừng phương Nam đại diện cho con người Nam Bộ với sự chân thành, tốt bụng, và lòng yêu nước. Đọc tác phẩm này, người đọc không chỉ thấy vẻ đẹp thiên nhiên Nam Bộ mà còn vẻ đẹp con người qua lối viết của Đoàn Giỏi.

Mẫu 2:

Võ Tòng là nhân vật chính trong tác phẩm Đất rừng phương Nam của Đoàn Giỏi, một con người với tâm hồn đẹp đẽ nhưng ngoại hình kỳ dị. Dù gặp nhiều bất hạnh, Võ Tòng vẫn giữ được nét phóng khoáng và tâm hồn thiện lương của người Nam Bộ.

Theo tác giả, Võ Tòng không có lai lịch rõ ràng, chỉ là tên gọi theo sự tích trong truyện Tàu. Ngoại hình của chú kỳ dị với mắt sâu, tròng mắt trắng, sắc như dao, và tóc dài. Những người chưa quen có thể cảm thấy sợ hãi.

Chú Võ Tòng trải qua nhiều bất hạnh, từ việc bị bóc lột, mất vợ đến sống ẩn dật trong rừng. Dù sống đơn độc, chú vẫn giữ được sự hiền lành và chất phác. Người dân xung quanh quý mến chú vì sự hiền hòa và lòng tốt.

Võ Tòng đại diện cho người nông dân Nam Bộ, bình dị nhưng anh dũng. Những người như chú không ngại chiến đấu để bảo vệ quê hương. Họ là tấm gương lớn, nhắc nhở chúng ta trân trọng cuộc sống hòa bình và nỗ lực cống hiến cho quê hương.

Hướng dẫn

- Lựa chọn nhân vật cần phân tích trong tác phẩm văn học

- Đọc kỹ tác phẩm và ghi chép các thông tin liên quan đến nhân vật (lai lịch, xuất thân, hình dáng, suy nghĩ, lời nói, hành động, việc làm,…)

- Đưa ra nhận xét và đánh giá về nhân vật.

Thực hành viết bài văn phân tích đặc điểm nhân vật

Bài tập: Viết bài văn phân tích nhân vật Võ Tòng trong đoạn trích “Người đàn ông cô độc giữa rừng” (trích tiểu thuyết “Đất rừng phương Nam”) của nhà văn Đoàn Giỏi.

Chuẩn bị

- Đọc kỹ lại đoạn trích và xem lại nội dung đọc hiểu văn bản (Bài 1)

- Xem mục Hướng dẫn để nắm rõ các yêu cầu viết bài phân tích nhân vật

- Ghi chép thông tin về nhân vật Võ Tòng theo yêu cầu.

+ Hoàn cảnh: Không có đất, quanh năm làm thuê cho địa chủ, bị cướp công, cướp người yêu, cướp vợ, đánh trả và bị tù

+ Ngoại hình: Cởi trần, mặc quần kaki cũ, đeo lưỡi lê bên hông, thắt đai xanh.

+ Tính cách: Gan dạ, dũng cảm, mạnh mẽ, có tinh thần yêu nước, căm thù giặc sâu sắc.

• Tìm ý và lập dàn ý

- Tìm ý cho bài viết bằng cách trả lời các câu hỏi sau:

Trả lời câu hỏi trang 95 SGK Ngữ Văn 7 tập 1 Cánh Diều

Đặc điểm nhân vật Võ Tòng được khắc họa từ những khía cạnh nào:

+ Nguồn gốc: 'Chú tên gì, quê ở đâu cũng không rõ. Võ Tòng là tên mọi người gọi chú từ một sự tích trong truyện Tàu'

+ Hình dáng bên ngoài:

• Cởi trần, mặc quần kaki cũ, đeo lưỡi lê bên hông, thắt đai xanh.

+ Lời nói, hành động:

• Sống một mình trong rừng, hành động đánh hổ
• Chống trả địa chủ bóc lột: Lưỡi dao chém trả vào mặt, địa chủ gục xuống vũng máu
• Không bỏ chạy mà vào nhà, chịu tội

+ Nhận xét của các nhân vật khác: Võ Tòng không trả thù kẻ phá hoại gia đình, chỉ cười lớn rồi vào rừng làm nghề săn bẫy thú

Nhận xét của em về nhân vật Võ Tòng qua các phương diện nêu trên? Võ Tòng là người gan dạ, dũng cảm, mạnh mẽ. Có tinh thần yêu nước, căm thù giặc sâu sắc. Nhân vật Võ Tòng để lại ấn tượng và suy nghĩ gì về con người Nam Bộ? Con người ở Nam Bộ mạnh mẽ, gan dạ, phóng khoáng, sống hòa mình với thiên nhiên, sông nước.

- Lập dàn ý cho bài viết với ba phần:

Mở bài:

+ Giới thiệu về nhân vật Võ Tòng (Nhân vật trong tác phẩm nào, của ai? Nhân vật ấy như thế nào?...)

• Võ Tòng là nhân vật chính trong tác phẩm 'Đất rừng phương Nam' của Đoàn Giỏi. Võ Tòng là người gan dạ, dũng cảm, mạnh mẽ, có tinh thần yêu nước, căm thù giặc. Đây là đại diện cho con người Nam Bộ.

Thân bài:

+ Phân tích đặc điểm nhân vật Võ Tòng qua các phương diện:

• Lai lịch: Chú tên gì, quê ở đâu không rõ. Võ Tòng là tên gọi từ sự tích trong truyện Tàu.
• Ngoại hình: Hai hố mắt sâu, tròng mắt trắng, sắc lẹm như dao;…
• Lời truyền tụng: Ra tù, Võ Tòng không trả thù, chỉ cười lớn rồi vào rừng làm nghề săn bẫy thú;…
• Hành động và việc làm:

+ Nhận xét về nhân vật Võ Tòng: Trình bày suy nghĩ và cảm xúc về các đặc điểm đã phân tích về Võ Tòng.

Kết bài

+ Đánh giá khái quát về nhân vật Võ Tòng (Người đó như thế nào?)

+ Liên hệ với con người Nam Bộ anh dũng trong các cuộc kháng chiến và rút ra bài học cho thế hệ trẻ hôm nay

• Viết

Bài tham khảo viết bài văn phân tích nhân vật

Võ Tòng là nhân vật chính trong tác phẩm 'Đất rừng phương Nam' của Đoàn Giỏi. Võ Tòng là người gan dạ, dũng cảm, mạnh mẽ, có tinh thần yêu nước, căm thù giặc. Đây là đại diện cho con người Nam Bộ.

Võ Tòng không có lai lịch rõ ràng, tên thật không ai biết, quê quán không rõ. Võ Tòng chỉ là tên gọi từ một sự tích trong truyện Tàu. Ngoại hình của chú kỳ lạ với hai hố mắt sâu, tròng mắt trắng, sắc lẹm như dao, mái tóc dài, gò má có sẹo. Sự kỳ dị bên ngoài trái ngược với tính cách phóng khoáng, hiền lành.

Cuộc đời của Võ Tòng đầy bất hạnh, chịu oan ức, bị tù tội và mất cả vợ lẫn con. Dù bị áp bức, Võ Tòng không trả thù mà vào rừng sống ẩn dật, không để ý đến người đàn bà nào nữa. Người dân xung quanh cảm mến vì sự hiền lành và chất phác của chú.

Võ Tòng là đại diện tiêu biểu cho con người Nam Bộ: cần cù, chất phác, phóng khoáng, mạnh mẽ, có tinh thần yêu nước sâu sắc.

• Kiểm tra và chỉnh sửa

- Kiểm tra lại nội dung và hình thức của bài văn, phát hiện lỗi và cách sửa chữa.

Hướng dẫn

- Phân tích đặc điểm nhân vật bao gồm việc giới thiệu, mô tả và nhận xét về các đặc điểm nổi bật của nhân vật trong tác phẩm như lai lịch, hình dáng, suy nghĩ, lời nói, hành động…

- Những điểm cần lưu ý khi viết bài phân tích nhân vật:

+ Chọn nhân vật để phân tích trong tác phẩm văn học

+ Đọc kỹ tác phẩm và ghi chép các chi tiết về nhân vật

+ Đánh giá và nhận xét về nhân vật

+ Lập dàn ý và viết bài phân tích dựa trên dàn ý đã lập.

Thực hành

Đề bài: Viết bài phân tích nhân vật Võ Tòng trong đoạn trích 'Người đàn ông cô độc giữa rừng' (trích tiểu thuyết 'Đất rừng phương Nam') của nhà văn Đoàn Giỏi.

Bài viết tham khảo

Tiểu thuyết “Đất rừng phương Nam” là một tác phẩm nổi bật về thiên nhiên và con người miền Tây Nam Bộ. Đặc biệt, đoạn trích “Người đàn ông cô độc giữa rừng” làm nổi bật hình ảnh những con người giản dị, chân thành nhưng dũng cảm. Trong đó, nhân vật Võ Tòng gây ấn tượng mạnh với ngoại hình đặc biệt. “Chú cởi trần, mặc chiếc quần kaki mới, nhưng trông đã lâu không giặt. Chú đeo lưỡi lê bên hông, thắt đai xanh-tuya-rông.” Qua lời kể của cậu bé An, Võ Tòng hiện lên là người thẳng thắn, xuề xòa và không cầu kỳ, biểu hiện sự chân chất của người miền Tây.

Chú Võ Tòng sống trong hoàn cảnh bất hạnh, không ai biết tên tuổi hay quê quán của chú, chỉ biết rằng chú đơn độc giữa rừng, sống một mình với tinh thần can đảm, đối diện với thú dữ. Chú từng có gia đình, nhưng vì mâu thuẫn với địa chủ mà bị tù tội. Sau khi ra tù, vợ chú trở thành vợ lẽ của địa chủ, và chú bỏ vào rừng sống, làm nghề săn bẫy thú. Tình cảnh của chú gợi cảm giác đồng cảm với một con người cô đơn nhưng mạnh mẽ, không sợ hãi và luôn sống trung thực.

Võ Tòng còn là người tốt bụng và có nghĩa. Chú sẵn sàng giúp đỡ mọi người mà không đòi hỏi sự đền đáp. Chú quý mến cha nuôi của An và thường gọi bằng “anh Hai”. Chi tiết trao dao găm và cánh nỏ cho anh Hai thể hiện lòng tốt và sự giúp đỡ của Võ Tòng. Trong thời kỳ loạn lạc, chú sẵn sàng trao vũ khí để bảo vệ người khác, thể hiện tinh thần dũng cảm và tấm lòng nhân ái.

Như vậy, Võ Tòng là nhân vật bất hạnh nhưng vẫn giữ được bản tính lương thiện và tinh thần quả cảm của một người đàn ông lớn giữa thời buổi khó khăn. Nhân vật này khiến em càng cảm phục và ngưỡng mộ hơn về tính cách của mình.

Hướng dẫn

(trang 13, SGK Ngữ văn 7 tập 2)

a) Các em đã được học về phân tích đặc điểm nhân vật và yêu cầu viết theo kiểu văn bản này trong Bài 4 (Ngữ văn 7, tập một); tại đây, chủ yếu thực hành viết bài phân tích nhân vật trong các văn bản ngụ ngôn.

b) Để viết bài phân tích nhân vật trong truyện ngụ ngôn, cần chú ý:

- Nhân vật trong truyện ngụ ngôn có thể là sự vật hoặc động vật được nhân hóa, có đặc điểm như người. Cũng có thể nhân vật là con người như anh thợ mộc trong truyện Đẽo cày giữa đường.

- Nhận xét về đặc điểm nhân vật và phân tích, làm rõ những đặc điểm đó qua các chi tiết tiêu biểu, chứ không chỉ kể lại câu chuyện về nhân vật.

- Lập dàn ý cho bài viết.

- Viết bài văn phân tích nhân vật theo dàn ý đã lập.

Thực hành

(trang 13, SGK Ngữ văn 7 tập 2)

Viết bài văn phân tích đặc điểm nhân vật người thợ mộc trong truyện ngụ ngôn “Đẽo cày giữa đường”.

Phương pháp giải:

Đọc lại nội dung câu chuyện và xác định đặc điểm nhân vật.

Lời giải chi tiết:

Nhân vật người thợ mộc trong truyện ngụ ngôn “Đẽo cày giữa đường” cho thấy rằng khi không có tự tin vào chính mình và chỉ làm theo ý kiến của người khác, sẽ dẫn đến thất bại. Câu chuyện kể về một nông dân có khúc gỗ to để làm cày bán, nhưng vì không tự tin, anh đã nghe theo nhiều ý kiến trái ngược và làm một cái cày vô dụng. Anh ta không nghiên cứu kỹ yêu cầu của sản phẩm mình định làm và vì vậy mà bị người khác châm chọc. Sự thiếu chính kiến và hiểu biết về công việc dẫn đến kết quả không tốt. Câu chuyện nhấn mạnh việc cần có chủ kiến, tự tin vào khả năng của bản thân và biết kết hợp ý kiến của mình với ý kiến khác để đạt được kết quả tốt nhất.

Trong cuộc sống hiện đại, chúng ta cần có chính kiến riêng và không để ý kiến của người khác lấn át. Trong công việc tập thể, cần lắng nghe ý kiến nhưng cũng phải tự tin và biết chọn lọc. Cuộc đời chỉ có một lần, vì vậy chúng ta phải học hỏi từ sai lầm và không hối tiếc về quyết định của mình.

Hướng dẫn

Phân tích đặc điểm nhân vật bao gồm việc giới thiệu, mô tả và đánh giá những đặc điểm nổi bật của nhân vật như: lai lịch, nguồn gốc, ngoại hình, suy nghĩ, lời nói và hành động của nhân vật. Ví dụ như đoạn văn sau:

“Ông Hai bán rắn – tia nuôi An – bỏ trốn khỏi tù, đón vợ rồi vào rừng U Minh. Một chiếc thuyền nhỏ, cùng vợ, con trai và con chó Luốc, họ sống lang thang bằng nhiều nghề như câu rắn, lấy mật, săn cá sấu,… Khuôn mặt ông phóng khoáng, dễ mến. Da mặt như người trẻ, chỉ có vài nếp nhăn ở khóe mắt và trán… Đôi mắt to, sáng, nằm dưới chân mày rậm đen… Chỉ vài chi tiết, nhưng thể hiện sự phóng khoáng và tự tin của cuộc sống tự do và trải nghiệm.” (Theo Bùi Hồng)

Trong đoạn trích này, người viết vừa giới thiệu các đặc điểm của nhân vật (lai lịch, nguồn gốc, ngoại hình, hành động, việc làm,…) vừa đưa ra những nhận xét về nhân vật (“Gương mặt ông phóng khoáng, dễ mến.”, “Vài nét thôi, nhưng thể hiện vẻ phóng khoáng tự tin của một cuộc sống tự do và trải nghiệm.”)

Để viết bài phân tích đặc điểm nhân vật, cần lưu ý:

          - Chọn nhân vật để phân tích trong tác phẩm văn học

          - Đọc kỹ tác phẩm liên quan đến nhân vật đó

          - Ghi chép các chi tiết về nhân vật (lai lịch, nguồn gốc, ngoại hình, suy nghĩ, lời nói, hành động, việc làm,…)

          - Nhận xét và đánh giá về nhân vật.

Thực hành

Bài tập (trang 94 sách Ngữ văn lớp 7 Tập 1): Viết bài phân tích nhân vật Võ Tòng trong đoạn trích “Người đàn ông cô đơn giữa rừng” (trích tiểu thuyết “Đất rừng phương Nam”) của nhà văn Đoàn Giỏi.

Chuẩn bị

- Đọc kỹ lại đoạn trích “Người đàn ông cô đơn giữa rừng” và xem lại nội dung đọc hiểu văn bản này (Bài 1)

- Xem mục Hướng dẫn trên để nắm rõ các yêu cầu về viết bài phân tích đặc điểm nhân vật

- Ghi chép về nhân vật Võ Tòng theo yêu cầu bài viết phân tích đặc điểm nhân vật.

Tìm ý và lập dàn ý:

- Tìm ý cho bài viết bằng cách trả lời các câu hỏi sau:

- Lập dàn ý cho bài viết theo cấu trúc ba phần:

Mở bài:

- Giới thiệu tổng quan về nhân vật Võ Tòng (nhân vật từ tác phẩm nào, của ai? Nhân vật đó là người như thế nào?...)

Thân bài:

- Phân tích và làm rõ đặc điểm nhân vật Võ Tòng qua các phương diện:

+ Lai lịch: Tên thật và quê quán của chú không rõ. Võ Tòng là tên được gọi từ một câu chuyện trong truyện Tàu.

+ Ngoại hình: Hai hố mắt sâu hoắm với cặp tròng mắt trắng dã, sắc như dao;…

+ Lời truyền tụng: Sau khi ra tù, Võ Tòng không trả thù kẻ phá hoại gia đình mình, chỉ cười lớn rồi vào rừng làm nghề săn bẫy thú;…

+ Hành động và việc làm:

- Nhận xét về nhân vật Võ Tòng: Trình bày suy nghĩ, cảm xúc của bạn về các đặc điểm đã phân tích về Võ Tòng.

Kết bài

- Đánh giá tổng quát về nhân vật Võ Tòng (Đó là một người như thế nào?)

- Liên hệ với những người dân Nam Bộ giản dị, anh dũng trong các cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ; từ đó rút ra bài học cho bản thân và thế hệ trẻ hôm nay

Viết

- Dựa vào dàn ý đã làm, thực hành viết với các yêu cầu khác nhau:

+ Luyện tập viết đoạn mở bài và kết bài

+ Viết đoạn văn phân tích một đặc điểm của nhân vật Võ Tòng

+ Viết đoạn văn phân tích toàn bộ các đặc điểm của nhân vật Võ Tòng

- Chú ý: Trong khi viết, bám sát vào các chi tiết (lời nói, hành động, suy nghĩ của nhân vật và nhận xét của nhân vật khác về Võ Tòng. Người viết có thể nêu cảm xúc và suy nghĩ của mình về nhân vật được phân tích.

Bài viết tham khảo

Trong chương trình Ngữ Văn 7, em đã được tìm hiểu nhiều tác phẩm văn học đặc sắc và những nhân vật ấn tượng. Trong đó, nhân vật Võ Tòng trong đoạn trích Người đàn ông cô đơn giữa rừng để lại ấn tượng đặc biệt.

Không ai biết tên thật và quê quán của Võ Tòng. Người ta chỉ biết chú qua tên gọi Võ Tòng từ khi chú giết một con hổ hung bạo. Khuôn mặt chú cởi trần, mặc chiếc quần kaki cũ với lưỡi lê bên hông, thể hiện sự gan dạ và mạnh mẽ.

Cuộc đời Võ Tòng thật đầy bất hạnh, khi phải chịu sự oan ức, bị đẩy vào tù. Trước khi bị tù, chú có gia đình hạnh phúc, vợ xinh xắn. Vì thèm ăn măng, chú đã cắt măng ở bụi tre gần nhà tên địa chủ và bị vu oan. Sau khi ra tù, vợ chú đã trở thành vợ lẽ của địa chủ. Chú rời bỏ làng quê, vào rừng để săn bắt thú.

Võ Tòng là người mạnh mẽ, dũng cảm và có tinh thần yêu nước sâu sắc, thể hiện qua việc chiến đấu với hổ chúa, dũng cảm nhận tội và giúp đỡ ông Hai trong chiến đấu.

Như vậy, Võ Tòng là nhân vật tiêu biểu cho người dân Nam Bộ: phóng khoáng, mạnh mẽ, gan dạ và đầy lòng yêu nước.

Kiểm tra và chỉnh sửa

- Kiểm tra lại bài viết để phát hiện lỗi về nội dung (thiếu ý, trùng lặp ý,…) và hình thức (chính tả, ngữ pháp, liên kết câu,…)

- Xác định lỗi và cách sửa chữa.

Hướng dẫn

- Phân tích đặc điểm nhân vật gồm việc giới thiệu, mô tả và đánh giá các nét đặc trưng của nhân vật trong tác phẩm như: nguồn gốc, ngoại hình, suy nghĩ, lời nói, hành động, việc làm,...

- Để viết bài phân tích nhân vật, các em cần lưu ý:

+ Chọn nhân vật để phân tích trong tác phẩm văn học.

+ Đọc kỹ tác phẩm liên quan đến nhân vật đó.

+ Ghi chép chi tiết về nhân vật.

+ Đưa ra nhận xét và đánh giá về nhân vật.

Thực hành

Bài tập: Viết bài phân tích nhân vật Võ Tòng trong đoạn trích “Người đàn ông cô đơn giữa rừng” (trích tiểu thuyết “Đất rừng phương Nam”) của nhà văn Đoàn Giỏi.

a) Chuẩn bị

- Đọc kỹ đoạn trích “Người đàn ông cô đơn giữa rừng” và xem lại nội dung đọc hiểu văn bản.

- Tham khảo mục Hướng dẫn để nắm rõ các yêu cầu viết bài phân tích nhân vật.

- Ghi chép các chi tiết về nhân vật Võ Tòng theo yêu cầu của bài viết.

b) Tìm ý và lập dàn ý

- Tìm ý cho bài viết bằng cách trả lời các câu hỏi:

+ Đặc điểm của nhân vật Võ Tòng được khắc họa qua những phương diện nào?

+ Võ Tòng là người như thế nào?

+ Võ Tòng để lại ấn tượng gì về con người Nam Bộ đối với em?

- Lập dàn ý bài viết theo cấu trúc ba phần:

+ Mở bài: Giới thiệu khái quát về nhân vật Võ Tòng.

+ Thân bài:

* Phân tích và làm rõ nhân vật Võ Tòng qua các phương diện: Lai lịch, ngoại hình, lời truyền tụng, hành động và việc làm…

* Nhận xét về nhân vật Võ Tòng: Trình bày suy nghĩ và cảm xúc của em về các đặc điểm đã phân tích.

+ Kết bài: Đánh giá khái quát về nhân vật Võ Tòng.

Liên hệ với con người Nam Bộ bình dị, anh dũng trong các cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ; từ đó, rút ra bài học cho bản thân và thế hệ trẻ hôm nay.

c) Viết

- Dựa vào dàn ý, thực hành viết theo các yêu cầu khác nhau:

+ Luyện viết mở bài và kết bài.

+ Viết đoạn văn phân tích một đặc điểm của nhân vật Võ Tòng.

+ Viết bài phân tích toàn bộ đặc điểm của nhân vật Võ Tòng.

- Chú ý: Khi viết, bám sát chi tiết và nhận xét của nhân vật khác về Võ Tòng. Có thể nêu suy nghĩ, cảm xúc của mình về nhân vật.

d) Kiểm tra và chỉnh sửa

- Kiểm tra bài viết để phát hiện lỗi về nội dung và hình thức.

- Xác định lỗi và cách sửa chữa.

Bài viết tham khảo

Võ Tòng là nhân vật chính trong tác phẩm Đất rừng phương Nam của Đoàn Giỏi. Ông là một con người đặc biệt với tâm hồn rắn rỏi ẩn sau ngoại hình kỳ dị. Cuộc đời Võ Tòng trải qua nhiều bất hạnh và oan ức, nhưng ông vẫn giữ nét phóng khoáng và tâm thiện lương đậm chất Nam Bộ.

Theo tác giả, lai lịch của Võ Tòng không rõ ràng. Không ai biết tên thật và quê quán của ông. Võ Tòng là tên gọi theo một sự tích trong truyện Tàu. Ngoại hình của ông rất khác thường: hai hố mắt sâu, tròng mắt trắng dã sắc như dao, tóc giống bờm ngựa và gò má có năm vết sẹo dài. Những đặc điểm này tạo ấn tượng sợ hãi cho những ai chưa quen biết ông.

Võ Tòng đã trải qua nhiều khó khăn: bị bóc lột và mất vợ vào tay địa chủ. Khi ra tù, ông không trả thù mà chọn cuộc sống ẩn dật trong rừng, sống bằng nghề săn bẫy thú.

Dù sống đơn độc và gặp nhiều bất hạnh, Võ Tòng vẫn giữ được tinh thần hào sảng và phẩm chất hiền lành của người nông dân. Ông là hình mẫu của người dân Nam Bộ giản dị và bất khuất, luôn sẵn sàng bảo vệ quê hương dù phải hi sinh mạng sống.

Võ Tòng là hình ảnh đẹp của người nông dân Nam Bộ: cần cù, anh dũng và đầy lòng yêu nước. Ông nhắc nhở chúng ta về giá trị của hòa bình và sự cần cù trong cuộc sống, đồng thời khuyến khích chúng ta trân trọng và cống hiến cho xã hội.