6 bài soạn tiêu biểu cho 'Củng cố và mở rộng trang 120 tập 2' (Ngữ văn 10 - SGK Kết nối tri thức)

Câu 1. Các văn bản như 'Về chính chúng ta', 'Con đường không chọn', và 'Một đời như kẻ tìm đường' đã khiến tôi suy nghĩ về cuộc sống rằng con người chỉ là một phần của tự nhiên. Dù ta có quyền lựa chọn và quyết định, kết quả cuối cùng lại không hoàn toàn trong tay chúng ta.

Trả lời:

Những văn bản này gợi cho tôi rằng, mặc dù con người có quyền lựa chọn và quyết định, nhưng những lựa chọn và quyết định đó không hoàn toàn kiểm soát được kết quả cuộc sống. Chúng ta vẫn phải đối mặt với những yếu tố ngoài tầm kiểm soát của mình.

Câu 2. So sánh đặc trưng của bài luận về bản thân và văn bản nghị luận thông thường dựa theo gợi ý sau:

Tác phẩmBài luận về bản thânVăn bản nghị luận thông thườngNội dung Cấu trúc Ngôn ngữ

Trả lời:

Tác phẩmBài luận về bản thânVăn bản nghị luận thông thườngNội dung

- Là văn bản nghị luận, thể hiện quan điểm, chủ kiến của người viết.

- Hướng vào việc tự bày tỏ, tự soi xét và chia sẻ những trải nghiệm, suy nghĩ của chính người viết.

- Chỉ ra cho người đọc, người nghe thấy được tư tưởng, quan điểm của tác giả.Cấu trúcĐặt vấn đề, giải quyết vấn đề và kết thúc vấn đề.Đặt vấn đề, giải quyết vấn đề và kết thúc vấn đề.Ngôn ngữĐơn nghĩa, sáng rõ, gần gũi, sắc sảo, mang tính thuyết phục cao.Đơn nghĩa, sáng rõ, sắc sảo, mang tính thuyết phục cao.

Câu 3. Tìm đọc thêm các văn bản về những nhân vật, sự kiện có ảnh hưởng lớn trong cuộc sống đương đại. Tổng hợp lại những thông tin đó dưới dạng biểu đồ, sơ đồ.

Trả lời:

* Chọn đọc thêm văn bản về GS Phan Văn Trường: GS Việt từng đàm phán 60 tỷ USD: 'Tự học ngoại ngữ từ những áp lực'. (https://vietnamnet.vn/gs-viet-tung-dam-phan-60-ty-usd-tu-hoc-ngoai-ngu-t...)

* Tổng hợp lại những thông tin trong văn bản dưới dạng biểu đồ, sơ đồ: Biểu đồ, sơ đồ đảm bảo các nội dung:

- Tự học ngoại ngữ từ những áp lực

• Dẫn chứng tự học tiếng Pháp: xuất phát từ lòng tự ái, luyện tập kể chuyện tiếu lâm trước gương.
• Dẫn chứng tự học tiếng Anh: xuất phát từ việc không muốn người Anh đứng “tay trên” mình.
• Dẫn chứng tự học tiếng Việt: xuất phát từ mong muốn truyền đạt kiến thức cho sinh viên Việt Nam tốt nhất nên học tiếng Việt mọi lúc mọi nơi, vừa viết, vừa đọc, vừa tra từ điển, vừa học từ chính sinh viên của mình.

- Hai phương pháp học ngoại ngữ: lấy áp lực hoặc tình yêu làm động lực.

• Dẫn chứng lấy tình yêu làm động lực: Học từ động lực tình yêu thông qua các bài hát.
• Dẫn chứng lấy áp lực làm động lực: Người Pháp cũng không giỏi hơn người Việt khi học tiếng Anh.

- Tự học chiếm 90% sự học.

• Dẫn chứng: Dẫn chứng từ chính cuộc đời GS Phan Văn Trường.

* Biểu đồ, sơ đồ:

Câu 4. Thuyết trình về một vấn đề xã hội trong các văn bản đã đọc mà bạn thấy hứng thú, trong đó có sử dụng các phương tiện phi ngôn ngữ.

Trả lời:

HS có thể thuyết trình về văn bản từ câu 3 và sử dụng biểu đồ, sơ đồ để minh họa, đồng thời đưa ra ý kiến cá nhân của mình.

Câu 5. Viết bài văn về một sự lựa chọn có ý nghĩa mà bạn đã trải qua.

Trả lời:

Trong cuộc sống, tôi đã đối mặt với nhiều lựa chọn và quyết định quan trọng. Một trong những lựa chọn đáng nhớ nhất là quyết định tham gia đội tuyển học sinh giỏi Quốc gia môn Ngữ văn. Dù áp lực và khó khăn, tôi vẫn cảm thấy hào hứng và tự hào về quyết định này. Việc học đội tuyển đã giúp tôi nâng cao kiến thức và kỹ năng văn học, đồng thời tạo động lực cho tôi vượt qua thử thách.

Cuối cùng, dù kết quả không như mong đợi và tôi phải nỗ lực bù đắp kiến thức, tôi vẫn cảm thấy hạnh phúc và biết ơn vì trải nghiệm này. Lựa chọn học đội tuyển đã cho tôi nhiều bài học quý giá và khẳng định sự trưởng thành của bản thân. Steve Jobs đã nói: 'Hãy cứ khát khao, hãy cứ dại khờ!' - câu nói này hoàn toàn đúng với hành trình học tập của tôi.

Câu 6. Phỏng vấn một người thân hoặc một người bạn về lựa chọn của họ trong cuộc sống (Tình huống họ phải lựa chọn là gì? Họ đã lựa chọn như thế nào? Vì sao họ lại có lựa chọn đó? Lựa chọn đó ảnh hưởng như thế nào đến cuộc đời của họ?...). Ghi chép lại nội dung cuộc phỏng vấn đó.

Trả lời:

Phỏng vấn một người bạn về lựa chọn ngành học đại học của họ:

- Tình huống người bạn phải lựa chọn: Quyết định học âm nhạc hay tiếng Pháp.

- Người bạn ấy chọn học tiếng Pháp vì không đủ điểm vào ngành âm nhạc và bị áp lực từ xã hội. Tuy nhiên, sự lựa chọn này đã giúp bạn hiểu rõ hơn về khát vọng thực sự của mình và tìm cách theo đuổi đam mê âm nhạc qua các hoạt động như học hát và tham gia các chương trình ca nhạc trên truyền hình.

Câu 1 trang 120 SGK Ngữ văn 10 Tập 2:

Đề bài: Các văn bản Về chính chúng ta, Con đường không chọn, Một đời như kẻ tìm đường gợi cho bạn suy nghĩ gì về cuộc sống?

Lời giải 

Các văn bản Về chính chúng ta, Con đường không chọn, Một đời như kẻ tìm đường gợi cho tôi suy nghĩ con người là một phần của tự nhiên, và đôi khi ta tưởng rằng mình là người quyết định cuộc sống nhưng không hẳn là như vậy. Chúng ta vẫn có quyền được lựa chọn, được quyết định nhưng những lựa chọn, quyết định đó sẽ dẫn đến điều gì lại không nằm trong tay chúng ta.

Câu 2 trang 120 SGK Ngữ văn 10 Tập 2:

Đề bài: So sánh đặc trưng của bài luận về bản thân và văn bản nghị luận thông thường dựa theo gợi ý sau:

Lời giải 

Câu 3 trang 120 SGK Ngữ văn 10 Tập 2:

Đề bài: Tìm đọc thêm các văn bản về những nhân vật, sự kiện có ảnh hưởng lớn trong cuộc sống đương đại. Tổng hợp lại những thông tin có ý nghĩa mà bạn tiếp nhận được dưới dạng biểu đồ, sơ đồ.

Lời giải 

* Chọn đọc thêm văn bản về GS Phan Văn Trường: GS Việt từng đàm phán 60 tỷ USD: 'Tự học ngoại ngữ từ những áp lực'.

* Tổng hợp lại những thông tin trong văn bản dưới dạng biểu đồ, sơ đồ: Biểu đồ, sơ đồ đảm bảo các nội dung:

- Tự học ngoại ngữ từ những áp lực

+ Dẫn chứng tự học tiếng Pháp: xuất phát từ lòng tự ái, luyện tập kể chuyện tiếu lâm trước gương.

+ Dẫn chứng tự học tiếng Anh: xuất phát từ việc không muốn người Anh đứng “tay trên” mình.

+ Dẫn chứng tự học tiếng Việt: xuất phát từ mong muốn truyền đạt kiến thức cho sinh viên Việt Nam tốt nhất nên học tiếng Việt mọi lúc mọi nơi, vừa viết, vừa đọc, vừa tra từ điển, vừa học từ chính sinh viên của mình.

- Hai phương pháp học ngoại ngữ: lấy áp lực hoặc tình yêu làm động lực.

+ Dẫn chứng lấy tình yêu làm động lực: Học từ động lực tình yêu thông qua các bài hát.

+ Dẫn chứng lấy áp lực làm động lực: Người Pháp cũng không giỏi hơn người Việt khi học tiếng Anh.

- Tự học chiếm 90% sự học.

+ Dẫn chứng: Dẫn chứng từ chính cuộc đời GS Phan Văn Trường.

Câu 4 trang 120 SGK Ngữ văn 10 Tập 2:

Đề bài: Thuyết trình về một vấn đề xã hội trong các văn bản bạn đã đọc mà bạn thấy hứng thú, trong đó có sử dụng các phương tiện phi ngôn ngữ.

Lời giải 

Môi trường là không gian, nơi ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống, cung cấp tài nguyên thiên nhiên phục vụ cuộc sống của con người. Hiện nay, những vấn đề liên quan đến việc bảo vệ môi trường là những vấn đề được quan tâm nhiều nhất, đặc biệt là những giải pháp đưa đề ra nhằm giảm thiểu sự ô nhiễm môi trường. Ô nhiễm môi trường là mối nguy hại đe dọa đến sự sống của mọi loài trên Trái đất này và một trong những nguyên nhân tác động đến môi trường là sự gia tăng của rác thải nhựa. Các nhà khoa học, nhà nghiên cứu đã đề xuất rất nhiều các giải pháp nhằm giảm tải rác thải nhựa nhưng trên hết để làm được điều đó thì cần phải có sự nỗ lực của toàn cầu.

Tiến sĩ Dương Thanh Nghị, Viện Tài nguyên và Môi trường Biển đã nhận định: giảm thiểu rác thải nhựa sẽ mang lại lợi ích to lớn trong bảo vệ cảnh quan, phát triển du lịch và bảo vệ được nơi sinh sống của các loài sinh vật biển. Rác thải nhựa là những sản phẩm nhựa sau khi sử dụng sẽ được thải ra môi trường như: túi nhựa, chai nhựa, ống hút nhựa hoặc các loại chất dẻo tổng hợp... đặc điểm của loại rác thải này là thời gian phân hủy cực kì lâu, có thể lên tới hàng trăm, hàng nghìn năm. Rác thải nhựa là một phần “mắt xích” tạo nên sự ô nhiễm môi trường, dẫn đến biến đổi khí hậu toàn cầu; tuy nhiên điều này lại ít được nhắc đến hoặc bị xem nhẹ. Chất thải nhựa hiện nay chủ yếu nằm trong chất thải rắn (CTR), việc quản lý chất thải nhựa không thể tách khỏi việc quản lý CTR và có thể thấy là chất thải nhựa trong chất thải rắn sinh hoạt (CTRSH) là vấn đề nghiêm trọng nhất hiện nay.

Theo thống kê, mỗi năm, có đến 300 triệu tấn rác thải nhựa thải ra môi trường - nặng tương đương trọng lượng của toàn bộ dân số địa cầu và hơn một nửa số đó là những sản phẩm nhựa dùng một lần. Tính từ năm 1969 đến nay, lượng nhựa tiêu dùng đã tăng gấp 20 lần và dự báo còn tăng nhanh theo cấp số nhân trong tương lai. Hiện nay, Trung Quốc và Indonesia đang là 2 quốc gia xả rác thải nhựa nhiều nhất ra đại dương với khối lượng lần lượt là 8,8 triệu tấn và 3,2 triệu tấn mỗi năm, chiếm tới 1/3 tổng lượng rác thải nhựa ở ngoài đại dương. Việt Nam đang là quốc gia đứng thứ tư trong danh sách các quốc gia xả rác nhiều nhất trên thế giới, một con số cực kì đáng báo động. Theo số liệu từ đại diện FAO, mỗi năm Việt Nam thải ra môi trường 1,8 triệu tấn nhựa, trong đó có khoảng 730.000 tấn bị thả ra biển.

Rác thải nhựa có thời gian phân huỷ rất lâu từ 100 - 1000 năm và trong quá trình phân huỷ đó chúng sẽ bị phân rã thành các mảnh nhựa siêu nhỏ. Những hạt vi nhựa (microplastic) này sẽ đi vào nguồn nước, đất, không khí, thức ăn… mà khi con người tiếp xúc, ăn phải những mảnh vi nhựa này thì sẽ ảnh hưởng trực tiếp tới sức khỏe và gây ra nhiều bệnh nguy hiểm như mất cân bằng hoóc-môn, bệnh về hô hấp, bệnh về thần kinh… Do tính chất khó phân hủy nên ngay cả khi được thu gom đưa đi chôn lấp vào đất rác thải nhựa vẫn tồn tại hàng trăm năm làm thay đổi tính chất vật lý của đất đồng thời gây ô nhiễm môi trường đất, làm đất không giữ được nước dẫn đến tình trạng xói mòn, thiếu dinh dưỡng, oxi làm ảnh hưởng đến sự phát triển của cây trồng. Việc xả thải rác thải nhựa tràn lan trên biển đã gây ra hiện tượng "ô nhiễm trắng" và làm ảnh hường nghiêm trọng đến các loài thủy, hải sản. Có đến hơn 260 loài sinh vật biển bị vướng hay ăn phải các mảnh rác thải nhựa trên biển, gây phá hủy tế bào, tác động xấu tới hệ tiêu hóa… hoặc làm tắc khí quản gây ngạt thở.

Việc xử lý triệt để rác thải nhựa có lẽ là bài toán không lời giải. Cách tốt nhất để giải quyết rác thải nhựa đó là mọi người cố gắng hạn chế tối đa việc sử dụng đồ nhựa, đồng thời, nghiêm túc thực hiện việc thu gom, phân loại chất thải nhựa, tuyệt đối không thải bỏ chất thải nhựa ra ngoài môi trường. Nhiều quốc gia cũng đang áp dụng việc thu gom tái chế rác thải nhựa cũng như sử dụng biện pháp đốt chất thải lộ thiên, tuy nhiên, việc đốt chất thải trong các đám cháy lộ thiên dẫn đến việc sản sinh ra chất gây ô nhiễm không khí nghiêm trọng, carbon đen ở các thành phố lớn. Cần thay đổi cách ứng xử với nhựa thông qua việc quản lý một cách khoa học, tăng cường tái chế, tái sử dụng các sản phẩm nhựa để kéo dài vòng đời của nhựa, góp phần giảm thiểu việc khai thác tài nguyên thiên nhiên, giảm thiểu phát thải khí nhà kính.

Chúng ta hoàn toàn có thể thay đổi tình trạng ô nhiễm rác thải nhựa hiện nay bằng ý thức của các cá nhân tổ chức và cộng đồng. Tuy tình trạng xả rác thải nhựa vẫn còn tiếp diễn tại rất nhiều nơi và cũng khiến nhiều người bức xúc, chúng ta không thể phủ nhận rằng, công tác tuyên truyền, các hoạt động vì môi trường, các tổ chức tình nguyện…vẫn ngày một cố gắng và hoạt động năng nổ hơn. Để giải quyết triệt để vấn đề về rác thải nhựa cần có sự nỗ lực toàn cầu, sự hợp tác giữa các nước trong khu vực Biển Đông để chung tay cùng giải quyết vấn đề này không chỉ là nguyên tắc chung mà còn là thực tiễn hết sức cấp thiết hiện nay.

Câu 5 trang 120 SGK Ngữ văn 10 Tập 2:

Đề bài: Viết bài văn về một sự lựa chọn có ý nghĩa mà bạn đã trải qua.

Lời giải 

Trong cuộc sống, con người luôn phải đứng trước những lựa chọn và đưa ra quyết định. Tôi cũng vậy, tôi có một lựa chọn ý nghĩa mà tôi sẽ ghi nhớ cả đời này. Đó là lựa chọn đi học đội tuyển học sinh giỏi Quốc gia môn Ngữ văn.

Trong lớp, tôi thuộc hàng những học sinh giỏi và có tình yêu với môn Văn. Chính điều đó đã giúp tôi được lọt vào vòng trong sau kì thi chọn đội tuyển học sinh giỏi Quốc gia. Thế nhưng, lúc này tôi phải đứng trước hai sự lựa chọn: Một là, tiếp tục học ở lớp, học kiến thức chính khóa để chuẩn bị thi đại học. Hai là, chọn học đội tuyển học sinh giỏi Quốc gia. Tôi sẽ phải chấp nhận việc bù lại kiến thức sau thời gian ôn luyện đội tuyển. Nghĩa là tôi phải học gấp đôi các bạn bình thường, và việc có đạt giải khi đi thi hay không cũng là một áp lực khủng khiếp.

Tôi đã nghĩ rất nhiều, đã hỏi bạn bè và bố mẹ. Bạn tôi đã khuyên tôi hãy lắng nghe trái tim của mình. Trái tim tôi - trái tim với tình yêu môn Văn đã mách bảo tôi đi học đội tuyển. Thế là ba tháng học đội tuyển chính là quãng thời gian đẹp đẽ nhất trong thời học sinh của tôi. Nhờ học đội tuyển Quốc gia môn Văn, tôi đã hiểu thêm nhiều vấn đề lí luận văn học, tôi đã biết cách viết những bài nghị luận thể hiện được quan điểm cá nhân, tôi đã biết để ý đến xã hội, tôi có được những cảm nhận vi tế về các chi tiết trong tác phẩm văn học.

Cuối cùng, kết quả thi học sinh giỏi đã không như tôi mong muốn, và sau đó tôi đã phải ôn luyện, đuổi kịp kiến thức với các bạn trên lớp. Đó lại là một lần áp lực nữa của tôi. Nhưng cho đến bây giờ, tôi vẫn cảm thấy rất vui và biết ơn vì những tháng ngày miệt mài đó. Chính lựa chọn học đội tuyển đã cho tôi có được những kiến thức, kĩ năng mà tôi hằng mong muốn. Chính lựa chọn học đội tuyển đã cho tôi biết khi có áp lực, tôi đã mài giũa bản thân mình, đã vượt qua các kì thi như một kì tích. Người ta nói lửa thử vàng, gian nan thử sức. Tôi không dám nhận mình là một thứ vàng quý hiếm, nhưng tôi biết rằng, bản thân đã được tôi luyện qua những giây phút gắt gao của năm tháng học sinh trên ghế nhà trường.

Steve Jobs đã từng nói: "Hãy cứ khát khao, hãy cứ dại khờ!". Những năm tháng thời học sinh THPT của tôi chính là câu nói đó. Tôi đã khát khao, tôi đã dại khờ. Tôi đã để mình được đi theo tiếng gọi của tình yêu, bất chấp những nỗi lo sợ. Quả thực, tôi thấy mình thật may mắn vì đã chọn nghe theo trái tim. Đó là lựa chọn ý nghĩa nhất đến giờ mà tôi có. Để thay lời kết, tôi chỉ mong khi đứng trước những lựa chọn, bạn sẽ chọn được lựa chọn ý nghĩa cho bản thân mình.

Câu 6 trang 120 SGK Ngữ văn 10 Tập 2:

Đề bài: Phỏng vấn một người thân, một người bạn về lựa chọn của họ trong cuộc sống (Tình huống họ phải lựa chọn là gì? Họ đã lựa chọn như thế nào? Vì sao họ lại có lựa chọn đó? Lựa chọn đó ảnh hưởng như thế nào đến cuộc đời họ? …). Ghi chép lại nội dung cuộc phỏng vấn đó.

Lời giải 

Thuỷ: Bạn đã từng trải qua nhiều lựa chọn trong cuộc sống chưa?

Trân: Mình đã rất nhiều lần phải đứng trước những lựa chọn

Thuỷ: Đâu là sự lựa chọn khiến bạn cảm thấy đó là quyết định đúng đắn nhất cuộc đời mình?

Trân: Quyết định tham gia câu lạc bộ nghệ thuật của trường

Thuỷ: Hãy chia sẻ lý do lựa chọn của bạn quyết định điều đó

Trân: Lí do vào câu lạc bộ vì theo sở thích, muốn làm quen nhiều bạn mới mở lòng với mọi người, khiến bản thân trở nên năng động hơn

Thuỷ: Lựa chọn đó ảnh hưởng đến cuộc đời bạn như thế nào?

Trân: Nó khiến mình trở nên tự tin hơn vào bản thân. Tham gia câu lạc bộ, bên cạnh việc rèn luyện năng khiếu nghệ thuật, mình còn được trau dồi khả năng ngôn ngữ, giao tiếp, lãnh đạo và rất nhiều kĩ năng mềm khác. 

Thuỷ: Vậy đâu là sự lựa chọn khiến bạn cảm thấy hối tiếc nhất? 

Trân: Mình hối tiếc nhất khi cấp 3 không đặt nguyện vọng thi vào trường chuyên. Mình cảm thấy nếu không vào chuyên, mình sẽ bỏ lỡ khá nhiều thứ. 

Thuỷ: Bạn muốn tương lai bản thân trở thành người như thế nào?

Trân: Mình mong muốn được theo đuổi niềm đam mê, ước mơ của bản thân và sẽ không bao giờ hối tiếc với những sự lựa chọn của mình. 

Thuỷ: Cảm ơn bạn đã tham gia cuộc phỏng vấn. Chúc bạn thành công với những sự lựa chọn của mình. 

Câu 1. Các tác phẩm Về chính chúng ta, Con đường không chọn, Một đời như kẻ tìm đường gợi cho bạn suy nghĩ gì về cuộc sống?

Các tác phẩm này gợi ra rằng con người là một phần của tự nhiên, cần sống hòa hợp và gắn bó. Cuộc sống của con người là một hành trình dài với nhiều lựa chọn, vì vậy cần đưa ra quyết định đúng đắn và hợp lý.

Câu 2. So sánh các đặc điểm của bài luận cá nhân và văn bản nghị luận thông thường theo hướng dẫn dưới đây:

Tác phẩm

Bài luận cá nhân

Văn bản nghị luận thông thường

Nội dung

Thể hiện quan điểm cá nhân, bày tỏ suy nghĩ của tác giả.

Phân tích, đánh giá quan điểm của tác giả.

Cấu trúc

Ba phần: Mở đầu trình bày vấn đề, Thân bài giải quyết vấn đề, Kết bài tổng kết lại vấn đề.

Ba phần: Mở đầu trình bày vấn đề, Thân bài giải quyết vấn đề, Kết bài tổng kết lại vấn đề.

Ngôn ngữ

Phong cách cá nhân, thuyết phục.

Khách quan, thuyết phục.

Câu 3. Tìm hiểu thêm các văn bản về nhân vật và sự kiện quan trọng trong thời đại hiện nay. Tổng hợp thông tin dưới dạng biểu đồ, sơ đồ.

Ví dụ về các nhân vật như: Bill Gates, Steve Jobs…

Câu 4. Thuyết trình về một vấn đề xã hội trong các văn bản đã đọc mà bạn cảm thấy hứng thú, sử dụng cả phương tiện phi ngôn ngữ.

Chẳng hạn như: Bạo lực học đường, Ô nhiễm môi trường…

Câu 5. Viết một bài văn về một sự lựa chọn quan trọng mà bạn đã trải qua.

- Lựa chọn cá nhân: Chọn trường cấp 3, Chọn môn học ngoại khóa (múa, võ, bơi lội…)

- Ý nghĩa của sự lựa chọn: Giúp thay đổi bản thân theo hướng tích cực…

Câu 6. Phỏng vấn một người thân hoặc bạn về lựa chọn của họ trong cuộc sống (Tình huống lựa chọn, cách họ lựa chọn, lý do và ảnh hưởng của lựa chọn đó). Ghi lại nội dung phỏng vấn.

Gợi ý: Phỏng vấn về việc lựa chọn trường Đại học.

- Tình huống lựa chọn: Chọn trường Đại học phù hợp.

- Cách lựa chọn: Dựa trên đam mê.

- Lý do lựa chọn: Đam mê giúp học tập và rèn luyện tích cực để chuẩn bị cho tương lai.

- Ảnh hưởng của lựa chọn: Một bước ngoặt trong cuộc đời, giúp định hình tương lai.

Câu 1 (trang 120 sgk Ngữ văn lớp 10 Tập 2 - Kết nối tri thức):

- Các văn bản “Về chính chúng ta, Con đường không chọn, Một đời như kẻ tìm đường” đã gợi cho chúng ta những suy nghĩ về cuộc sống: con người vô cùng nhỏ bé trước cuộc đời mênh mông, vô tận và chúng ta luôn phải đưa ra những lựa chọn để quyết định số phận của bản thân, để rồi nhận lấy hạnh phúc và thành công ngay trên chính con đường chúng ta đã trải qua. 

Câu 2 (trang 120 sgk Ngữ văn lớp 10 Tập 2 – Kết nối tri thức):

Tác phẩm

Luận về bản thân

Nghị luận về vấn đề xã hội

Nội dung

Thể hiện cá tính, thiên hướng, lựa chọn, niềm tin, quan điểm riêng của bản thân, hướng vào  việc tự bày tỏ, tự soi xét và chia sẻ những trải nghiệm, suy nghĩ,...của chính người viết. 

Bàn luận về các vấn đề con người, xã hội, thể hiện ý kiến của người viết về những tư tưởng trong cuộc sống, bàn luận tính đúng sai của vấn đề và thuyết phục người đọc, người nghe. 

Cấu trúc

Linh hoạt, sáng tạo, người viết có thể triển khai mạch cấu trúc theo những trải nghiệm cá nhân:

- Huy động trải nghiệm

- Suy nghĩ về bản thân và cuộc sống

- Tưởng tượng về tương lai

- Bài học từ những trải nghiệm của bản thân

- Kêu họi hành động, gợi mở suy nghĩ cho người đọc

Cấu trúc logic, chặt chẽ giữa các luận điểm, sử dụng     lý lẽ và dẫn chứng thuyết phục. 

- Thực trạng của vấn đề xã hội

- Bàn luận về tính đúng sai, những mặt tích cực / tiêu cực của vấn đề xã hội

- Phân tích ý nghĩa của vấn đề xã hội

- Bài học nhận thức chung

- Bài học cá nhân

Ngôn ngữ

Ngôn ngữ gần gũi, dễ hiểu, mang cá tính của người viết, thể hiện cảm xúc chân thành

Ngôn ngữ rõ ràng, giàu sắc thái biểu cảm, có điểm nhấn. 

Câu 3 (trang 120 sgk Ngữ văn lớp 10 Tập 2 - Kết nối tri thức):

- Văn bản về những nhân vật, sự kiện trong cuộc sống đương đại

+ “Người hùng” lao vào nhà cháy cứu bé gái: “Mạng quan trọng nhất”.

https://thanhnien.vn/nguoi-hung-lao-vao-nha-chay-cuu-be-gai-mang-song-be-quan-trong-nhat-post1420568.html

+ Phía sau chương trình “Xuân ấm áp – Tết bình an”: Hạnh phúc khi được cho đi

https://thanhnien.vn/phia-sau-chuong-trinh-xuan-am-ap-tet-binh-an-hanh-phuc-khi-duoc-cho-di-post1424308.html

+ Nick Vujicic – Từ “người ngoài hành tinh” đến “người truyền cảm hứng”

https://baophapluat.vn/nick-vujicic-tu-nguoi-ngoai-hanh-tinh-den-nguoi-truyen-cam-hung-post350558.html

+ Cảm ơn những “chiến binh áo trắng”

https://dangcongsan.vn/cung-ban-luan/cam-on-nhung-chien-binh-ao-trang-575421.html

+ Sáng mãi đôi mắt Hải An

https://tienphong.vn/sang-mai-doi-mat-hai-an-post1022041.tpo

+ Ca sĩ Hà Anh Tuấn nối dài dự án trồng rừng Việt Nam

https://www.anninhthudo.vn/ca-si-ha-anh-tuan-noi-dai-du-an-trong-rung-viet-nam-post492763.antd

+ Sinh viên Bách Khoa Hà Nội sáng chế áo làm mát cho y bác sĩ

https://vnexpress.net/sinh-vien-bach-khoa-ha-noi-sang-che-ao-lam-mat-cho-y-bac-si-4291122.html

+ Hành trình ý nghĩa của CLB Máu nóng – Tay yêu thương

https://vtv.vn/chuyen-dong-24h/hanh-trinh-y-nghia-cua-clb-mau-nong-tay-yeu-thuong-20191117150007835.htm

Biểu đồ: Hạnh phúc và sẻ chia

Câu 4 (trang 120 sgk Ngữ văn lớp 10 Tập 2 - Kết nối tri thức):

Thuyết trình về một vấn đề xã hội trong các văn bản đã học mà bạn thấy hứng thú, trong đó sử dụng các phương tiện phi ngôn ngữ.

Bài văn tham khảo:

Nhà thơ Ra-xun Gam-da-tốp với bài thơ “Trái đất” đã gửi gắm những thông điệp ý nghĩa về con người và sự sống trên hành tinh thân yêu:

“Trải đất! Có bọn xem người là quả dưa 

Họ bổ, cắn người thành muôn mảnh nhỏ 

Lũ khác nhìn người như quả bóng trên sân 

Để giành giật, họ lao vào, đá, đá.

Trải Đất với tôi – chẳng là dưa là bóng 

Với tôi, người - khuôn mặt thân thương 

Nước mắt người tôi lau - xin đừng khóc nữa 

Rửa sạch máu cho người đây, tôi hát, dịu dàng”

Bài thơ đã gợi lên trong bạn đọc những suy nghĩ về cách hành xử của con người với trái đất và những ảnh hưởng tiêu cực mà trái đất đang phải chịu đựng.

Ô nhiễm môi trường, biến đổi khí hậu đang trở thành một vấn nạn đáng lo ngại trong cuộc sống. Cuộc sống càng hiện đại phát triển, con người với thiên nhiên dần trở nên xa cách. Không còn lối sống hòa hợp với tự nhiên mà con người sẽ lợi dụng tự nhiên để phục vụ lợi ích của mình. Nhu cầu của con người càng lớn thì mức độ ô nhiễm môi trường càng tăng. Vì vậy, thiếu ý thức bảo vệ môi trường sẽ gây ra những hậu quả nghiêm trọng. 

Một trong những ảnh hưởng đầu tiên đó là chất lượng không khí. Không khí là nguồn cung cấp hơi thở, duy trì sự sống cho con người. Tuy nhiên, việc hít thở không khí đang trở nên khó khăn với loài người vì lượng khí thải xả ra bầu trời hằng ngày. Đó là khói bụi từ các ô tô, xe máy, khí hóa chất từ các nhà máy, khí đốt từ người dân,… Ô nhiễm không khí có thể gây ra các bệnh về phổi, thậm chí gây ra ung thư, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khoẻ con người.  WHO cũng ước tính, năm 2016, Việt Nam có hơn 60.000 người chết vì bệnh tim, đột quỵ, ung thư phổi, tắc nghẽn phổi mãn tính do ô nhiễm không khí gây ra. Chỉ số ô nhiễm của Hà Nội trong năm 2019 có những thời điểm ngang bằng với chỉ số Bắc Kinh-vùng có không khí ô nhiễm nhất trên thế giới. 

Môi trường đất cũng bị ô nhiễm gây hại đến cả đời sống của con người, các loài động vật, thực vật. Ô nhiễm xuất phát từ hóa chất từ các nhà máy thải xuống lòng đất, rác thải con người chôn, ... khiến cây cối không thể phát triển, động vật phải di chuyển nơi sinh sống. Nghiêm trọng nhất đó là hiện tượng xói mòn đất, sạt nở rừng, gây nguy hiểm cho người dân.  Năm2020 , Xâm nhập mặn ở đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) đang ở mức độ gay gắt và khốc liệt. Tình trạng thiếu nước ngọt xảy ra trên diện rộng, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sản xuất và đời sống dân sinh.

Ngoài ra, môi trường nước trở nên ô nhiễm, bốc mùi, đổi màu. Xuất phát từ chất thải sinh hoạt từ các gia đình, chất thải hóa học, rác thải,…gây ảnh hưởng đến nguồn nước sinh hoạt của người dân. Năm 2016 đã xảy ra hiện tượng cá chết hàng loạt ở Hồ Tây. Nguồn nước ô nhiễm, đổi màu, bốc mùi ở sông Tô Lịch cũng là một trong những hậu quả của việc thiếu ý thức bảo vệ môi trường. Do thiếu ý thức về bảo vệ môi trường, hàng nghìn ha rừng của Việt Nam đã bị thiêu rụi. Lũ lụt thường xuyên xảy ra tại miền Trung cũng là một trong những hậu quả mà ô nhiễm môi trường gây ra với loài người.

Tàn phá môi trường gây ra những hậu quả   vô cùng nghiêm trọng, vậy nếu chúng ta có ý thức bảo vệ, cuộc sống sẽ ra sao? Trước hết, nó sẽ đem lại một nguồn không khí trong lành, tăng cường sức khỏe cho con người và nâng cao thẩm mĩ đô thị. Nếu mỗi người chúng ta đều có ý thức tự giác thì môi trường sống xung quanh trở nên xanh, sạch đẹp khi không có rác thải. Con người sẽ có được nguồn nước sạch, trong lành để sinh hoạt, nuôi trồng, phát triển kinh tế. Đời sống nhân dân được cải thiện, kinh tế xã hội phát triển. Từ đó, chúng ta sẽ tạo nên hình ảnh một đất nước xanh sạch đẹp, được bạn bè quốc tế biết đến tham quan và du lịch.

Qua đó, chúng ta có thể thấy rằng: Trái Đất đang “chảy máu” bởi chính những hành động thiếu ý thức của con người. Vậy chúng ta cần làm gì để bảo vệ môi trường, cũng là bảo vệ cuộc sống của chính chúng ta? Trước hết, hãy biết trân trọng môi trường sống xung quanh mình, tự cung cấp cho bản thân những hiểu biết nhằm bảo vệ môi trường. Thay vì sử dụng túi ni lông dùng một lần, chúng ta hãy sử dụng túi vải có thể tái chế. Hãy vưt rác đúng quy định và học cách phân loại rác phù hợp. Hãy tham gia những hoạt động cộng đồng bảo vệ môi trường, vừa nâng cao kĩ năng sống cho bản thân vừa cống hiến có ích cho xã hội. Với tôi, là một người trẻ, tôi mong muốn có thể đóng góp trí tuệ và năng lực của bản thân đem đến những việc làm có ý nghĩa với cộng đồng. 

Câu 5 (trang 121 sgk Ngữ văn lớp 10 Tập 2 - Kết nối tri thức):

Viết bài văn về một sự lựa chọn có ý nghĩa mà bạn đã trải qua

Bài văn tham khảo:

Trong cuộc sống, chúng ta luôn phải đứng trước những sự lựa chọn với niềm băn khoăn, trăn trở và cả sự hối tiếc. Chúng ta không biết rằng đâu là con đường lựa chọn đúng đắn cũng không biết rằng con đường đó sẽ đưa chúng ta đến nơi nào. Nhưng dù lựa chọn bất kỳ điều gì chúng ta hãy cứ tin vào bản thân mình. Với tôi, là một người khá thiếu chính kiến, tôi luôn băn khoăn giữa rất nhiều lựa chọn của bản thân. Cho đến bây giờ, tôi vẫn nhớ về ngày lựa chọn điền nguyện vọng thi đại học của bản thân.

Có lẽ không chỉ tôi, mỗi học sinh trong đời đều trải qua cảm giác căng thẳng như vậy. Khi cầm trên tay tờ giấy điền nguyện vọng, chắc hẳn các bạn cũng rất hồi hộp, băn khoăn, lo lắng. Bởi từng dòng chữ chúng ta viết ra đều sẽ ảnh hưởng rất lớn đến cuộc đời sau này. Khi lựa chọn nguyện vọng trường đại học, chúng ta sẽ băn khoăn về những vấn đề: năng lực của bản thân, nhu cầu của bản thân, mong muốn của gia đình và nhu cầu của xã hội. Không phải ai cũng có thể kết hợp hài hòa tất cả những yếu tố đó vào trong một nguyện vọng duy nhất. Vì vậy, khi lựa chọn nguyện vọng nào là nguyện vọng đầu tiên là một nhiệm vụ vô cùng khó khăn. Vậy khi đó bạn sẽ ưu tiên điều gì? Với tôi, trong các môn học, tôi nhận thấy mình có khả năng ở môn Toán, Văn và Anh, trong đó môn văn vượt trội nhất. Chính vì vậy tôi quyết định lựa chọn các nhóm ngành nghề như: giáo viên, biên tập viên, nhà báo, phóng viên, chuyên viên nghiên cứu,.... Trong công việc đó, tôi thực sự vẫn chưa có một định hướng rõ ràng về những việc mà mình sẽ làm trong tương lai. Tôi muốn trở thành một giáo viên nhưng sợ rằng sẽ không đáp ứng được nhu cầu của xã hội, tôi muốn là một nhà báo nhưng sợ rằng mình không phù hợp, tôi cũng muốn trở thành một chuyên viên nghiên cứu nhưng lại sợ bản thân lại không đủ khả năng. Trước những sự lựa chọn khó khăn đó, tôi đã hỏi thăm ý kiến từ rất nhiều người bao gồm cả thầy cô, gia đình và bạn bè. Họ đã cho tôi rất nhiều lời khuyên. Thầy cô khuyên tôi nên đi theo hướng sư phạm trở thành một giáo viên. Bố mẹ khuyên tôi có thể làm những công việc liên quan đến kinh tế hoặc giáo viên để ổn định lâu dài. Bạn bè khuyên tôi hãy thử dấn thân làm biên tập viên, phóng viên để có nhiều trải nghiệm cuộc sống. Mỗi người đều có những lý lẽ riêng nhưng quyết định là ở tôi. Bố mẹ rất tôn trọng sự lựa chọn của tôi bởi họ cho rằng tôi chỉ có thể hạnh phúc khi được làm những điều mình muốn.

Sau khi tham khảo ý kiến từ mọi người, tôi đã suy nghĩ rất nhiều. Tôi suy nghĩ rằng bản thân đang cần gì, bản thân muốn làm gì, và bản thân có thể làm công việc đó hay không. Tôi nhận ra với khả năng của mình, vào học sư phạm là môi trường phù hợp nhất. Tuy nhiên để trở thành một giáo viên dạy văn tôi cần phải trao dồi thêm rất nhiều yếu tố. Hơn nữa, điểm chuẩn vào trường đại học Sư phạm Hà Nội rất cao nhưng tỉ lệ ra trường có công việc ổn định lại rất thấp. Điều đó khiến tôi lo lắng, liệu rằng mình có hối hận khi đưa ra quyết định này? 

Cho đến một ngày khi tôi đang lang thang, bơ vơ giữa vô vàn những lựa chọn chưa thể quyết định, tôi vô tình xem được một đoạn video của chương trình Việc tử tế với tiêu đề: Việc tử tế “Ngày mai cho em”: Sống để gieo mầm yêu thương. Tôi muốn chia sẻ đến các bạn thông điệp ý nghĩa này.

Đoạn video ngắn ngủi đã giúp tôi nhận ra nghề giáo là một nghề cao quý không chỉ giúp tôi châu rồi năng lực học tập của bản thân mà còn có thể đem kiến thức truyền dạy cho những người khác. Người giáo viên không chỉ gieo mầm trí thức mà còn gieo mầm yêu thương. Tôi muốn trở thành một người giáo viên thực thụ như vậy!

Cuối cùng, tôi đã lựa chọn điền nguyện vọng đầu tiên là trường đại học Sư phạm, chuyên ngành Ngữ văn với mong muốn trở thành một giáo viên truyền cảm hứng và lẽ sống tới biết bao thế hệ. Thật hạnh phúc làm sao khi đang viết những dòng này, ước muốn của tôi đã trở thành hiện thực. Tôi mong rằng những học sinh tương lai của tôi cũng có thể chọn được hướng đi đúng đắn của bản thân. Và tôi cũng muốn gửi lời nhắn nhủ tới các bạn: khi đứng trước những sự lựa chọn, hãy suy nghĩ thật kĩ và đặt mức ưu tiên cho thứ tự những câu hỏi sau: Bạn muốn làm gì? Bạn có khả năng làm việc đó không? Công việc đó có thực sự có ý nghĩa với bạn, gia đình và xã hội hay không? Dù lựa chọn bất kì con đường nào, hãy nhớ rằng, thành công luôn đồng hành trên mỗi bước chân chúng ta đi. 

Câu 6 (trang 121 sgk Ngữ văn lớp 10 Tập 2 - Kết nối tri thức):

Phỏng vấn một người thân hoặc một người bạn về lựa chọn của họ trong cuộc sống (Tình huống họ phải lựa chọn là gì? Họ đã lựa chọn như thế nào? Vì sao họ có sự lựa chọn đó? Lựa chọn đó có ảnh hưởng như thế nào đến cuộc đời của họ?...) Ghi lại và chép nội dung cuộc phỏng vấn đó.

Bài văn tham khảo:

Thanh: Bạn đã từng trải qua nhiều lựa chọn trong cuộc sống chưa?

Bảo: Mình đã rất nhiều lần phải đứng trước những lựa chọn

Thanh: Đâu là sự lựa chọn khiến bạn cảm thấy đó là quyết định đúng đắn nhất cuộc đời mình?

Bảo: Quyết định tham gia câu lạc bộ nghệ thuật của trường

Thanh: Hãy chia sẻ lý do lựa chọn của bạn quyết định điều đó

Bảo: Lí do vào câu lạc bộ vì theo sở thích, muốn làm quen nhiều bạn mới mở lòng với mọi người, khiến bản thân trở nên năng động hơn

Thanh: Lựa chọn đó ảnh hưởng đến cuộc đời bạn như thế nào?

Bảo: Nó khiến mình trở nên tự tin hơn vào bản thân. Tham gia câu lạc bộ, bên cạnh việc rèn luyện năng khiếu nghệ thuật, mình còn được trau dồi khả năng ngôn ngữ, giao tiếp, lãnh đạo và rất nhiều kĩ năng mềm khác. 

Thanh: Vậy đâu là sự lựa chọn khiến bạn cảm thấy hối tiếc nhất? 

Bảo: Mình hối tiếc nhất khi cấp 3 không đặt nguyện vọng thi vào trường chuyên. Mình cảm thấy nếu không vào chuyên, mình sẽ bỏ lỡ khá nhiều thứ. 

Thanh: Bạn muốn tương lai bản thân trở thành người như thế nào?

Bảo: Mình mong muốn được theo đuổi niềm đam mê, ước mơ của bản thân và sẽ không bao giờ hối tiếc với những sự lựa chọn của mình. 

Thanh: Cảm ơn bạn đã tham gia cuộc phỏng vấn. Chúc bạn thành công với những sự lựa chọn của mình. 

Câu 1

Ba văn bản Về chính chúng ta, Con đường không chọn, Một đời như kẻ tìm khơi gợi suy nghĩ gì về cuộc sống của bạn?

Phương pháp giải:

- Đọc kỹ ba văn bản Về chính chúng ta, Con đường không chọn, Một đời như kẻ tìm.

- Dựa vào thông điệp của các văn bản để chia sẻ quan điểm cá nhân về cuộc sống.

Lời giải chi tiết:

Cuộc sống giống như một con đường dài với nhiều ngã rẽ, mỗi lối đi đều có những bất ngờ. Chúng ta phải liên tục đưa ra lựa chọn để tiến bước, dù là lựa chọn khó khăn. Dù gặp khó khăn, hãy kiên trì vì thành công có thể ở ngay gần bạn.

Câu 2

So sánh đặc điểm giữa bài luận về bản thân và văn bản nghị luận thông thường dựa trên các yếu tố sau:

Tác phẩm

Luận về bản thân

Nghị luận về vấn đề xã hội

Nội dung

Cấu trúc

Ngôn ngữ

Phương pháp giải:

Đọc lại bài luận về bản thân và bài nghị luận về vấn đề xã hội để so sánh theo các tiêu chí trên.

Lời giải chi tiết:

Tác phẩm

Luận về bản thân

Nghị luận về vấn đề xã hội

Nội dung

Sống để tận hưởng, làm những gì mình thích và tìm hạnh phúc. Cuộc sống không như mong đợi, nhưng sự hài lòng là thành công.

Thành công và hạnh phúc là mục tiêu lớn nhất. Nó nằm trong suy nghĩ và sự lựa chọn của bản thân. Đích đến hoàn hảo là thành công và hạnh phúc.

Cấu trúc

- Quan điểm sống.

- Trải nghiệm đáng nhớ.

- Thông điệp truyền tải.

- Quan điểm về thành công và hạnh phúc.

- Để thành công và hạnh phúc cần tập trung, kiên trì và nỗ lực.

Ngôn ngữ

Ngôn ngữ đơn giản, giàu hình ảnh, kết hợp tự sự, miêu tả và biểu cảm.

Ngôn ngữ nghị luận thuyết phục, kết hợp tự sự và biểu cảm.

Câu 3

Tìm đọc thêm các văn bản về nhân vật và sự kiện quan trọng trong cuộc sống hiện đại. Tổng hợp thông tin dưới dạng biểu đồ hoặc sơ đồ.

Phương pháp giải:

Tìm đọc các văn bản về nhân vật và sự kiện hiện đại trên sách báo hoặc mạng xã hội.

Lời giải chi tiết:

Học sinh tự tìm kiếm và đọc các văn bản về nhân vật và sự kiện hiện đại, tổng hợp thông tin hữu ích.

Câu 4

Thuyết trình về một vấn đề xã hội từ các văn bản đã đọc, sử dụng phương tiện phi ngôn ngữ.

Phương pháp giải:

- Nhớ lại các vấn đề xã hội trong các văn bản đã học.

- Dựa vào hiểu biết và nội dung đã học để hoàn thành thuyết trình.

Lời giải chi tiết:

Môi trường là không gian sống và nguồn tài nguyên thiên nhiên. Các vấn đề bảo vệ môi trường đang được quan tâm, đặc biệt là giảm ô nhiễm từ rác thải nhựa. Rác thải nhựa có thời gian phân hủy lâu và gây hại cho sức khỏe và môi trường. Giải pháp bao gồm giảm sử dụng nhựa và tăng cường tái chế. Cần sự nỗ lực toàn cầu để giải quyết vấn đề ô nhiễm nhựa.

Câu 5

Viết về một sự lựa chọn có ý nghĩa trong cuộc đời bạn.

Phương pháp giải:

Dựa vào kiến thức và kinh nghiệm cá nhân để viết bài văn theo yêu cầu.

Lời giải chi tiết:

Trong cuộc sống, sự lựa chọn là điều tất yếu. Lựa chọn học tiếng Anh của tôi là một quyết định quan trọng, phản ánh sở thích và sự khuyến khích từ gia đình. Tôi đã chọn học tiếng Anh vì niềm đam mê với ngoại ngữ và hy vọng sẽ học thêm các ngôn ngữ khác trong tương lai. Đây là lựa chọn quan trọng, đánh dấu sự trưởng thành và hướng tới tương lai.

Câu 6

Phỏng vấn một người thân hoặc bạn về sự lựa chọn trong cuộc sống của họ. Ghi chép nội dung cuộc phỏng vấn.

Phương pháp giải:

Tham khảo nội dung các văn bản và gợi ý để phỏng vấn một người thân hoặc bạn về lựa chọn trong cuộc sống.

Lời giải chi tiết:

Học sinh tự lựa chọn đối tượng phỏng vấn, thực hiện cuộc phỏng vấn và ghi chép lại nội dung.

Câu 1 (trang 120 SGK Ngữ văn lớp 10 Tập 2): Các văn bản Về chính chúng ta, Con đường không chọn, Một đời như kẻ tìm đường đã gợi cho bạn suy nghĩ gì về cuộc sống?

Trả lời:

- Cuộc sống là một chuỗi các lựa chọn. Mỗi quyết định yêu cầu sự sáng suốt và hiểu biết sâu sắc về bản thân và thế giới xung quanh. Chỉ khi nắm rõ bản ngã và tiềm thức, bạn mới có thể chọn được con đường đúng đắn và đối diện với mọi hậu quả từ lựa chọn đó.

Câu 2 (trang 120 SGK Ngữ văn lớp 10 Tập 2):

Tác phẩm

Bài luận về bản thân

Văn bản nghị luận thông thường

Trả lời:

Tác phẩm

Bài luận về bản thân

Văn bản nghị luận thông thường

Nội dung

- Bài luận về bản thân thường thể hiện những trải nghiệm, suy nghĩ và tự đánh giá cá nhân của người viết.

- Sử dụng lý lẽ và dẫn chứng để chỉ ra các điểm nhấn và tư tưởng chính của tác giả.

Cấu trúc

Mở bài: Nêu mục đích hoặc thông điệp chính của bài luận.

Thân bài:

- Trình bày suy nghĩ về cuộc sống dựa trên các sự kiện thực tế đã trải qua (sắp xếp theo thời gian hoặc theo mạch suy ngẫm).

- Phân tích điểm mạnh, điểm yếu của bản thân dựa trên chứng cứ xác thực (trình bày theo trình tự logic và dạng sơ đồ).

Kết bài: Tóm tắt các điểm chính, chia sẻ bài học từ trải nghiệm và mở ra những suy nghĩ cho người đọc.

Mở bài: Phải ngắn gọn nhưng rõ ràng vấn đề cần nghị luận, tạo sự liên kết vào phần thân bài.

Thân bài

- Đưa ra lập luận và dẫn chứng cần thiết để làm rõ vấn đề nghị luận. Kết cấu càng chặt chẽ càng tốt, tránh lạc đề.

Kết bài

Chốt lại vấn đề và khẳng định quan điểm để lại ấn tượng cho người đọc trước khi kết thúc bài viết.

Ngôn ngữ

- Sử dụng ngôn ngữ chân thành và sâu sắc.

- Phải ngắn gọn và súc tích.

Câu 3 (trang 120 SGK Ngữ văn lớp 10 Tập 2): Tìm đọc thêm các văn bản về nhân vật, sự kiện có ảnh hưởng lớn trong cuộc sống đương đại và tổng hợp thông tin dưới dạng biểu đồ hoặc sơ đồ.

Trả lời:

- Có thể tìm các văn bản về những nhân vật như Bill Gates, Bác Hồ,… và các sự kiện quan trọng như: Sài Gòn Chọn Nhớ Những Điều Thương, Cách Chúng Ta Cùng Nhau Đi Qua Đại Dịch,…

Câu 4 (trang 120 SGK Ngữ văn lớp 10 Tập 2): Thuyết trình về một vấn đề xã hội từ các văn bản đã học, sử dụng các phương tiện phi ngôn ngữ.

Trả lời:

Khoan dung là phẩm chất quý giá, bao gồm việc tha thứ và chấp nhận những sai lầm của người khác cũng như chính mình. Khoan dung là khi bạn bỏ qua lỗi của người khác trên xe buýt, khi bạn đón nhận lời xin lỗi của bạn bè, và khi bạn ôm con trai sau những ngày lạc lối. Khoan dung thể hiện qua việc chúng ta đối xử nhân ái và mở lòng với mọi người, giúp họ đứng dậy và tiếp tục sống tốt hơn. Ví dụ, trong “Bình Ngô đại cáo” và “Tuyên ngôn độc lập”, dân tộc Việt Nam đã thể hiện lòng khoan dung với kẻ thù thất thế. Khoan dung không chỉ là phẩm chất của nhân ái mà còn là cách chúng ta tự tha thứ cho mình và người khác, mở rộng tấm lòng và tạo cơ hội cho sự thay đổi tích cực.

Câu 5 (trang 121 SGK Ngữ văn lớp 10 Tập 2): Phỏng vấn một người thân hoặc bạn về sự lựa chọn trong cuộc sống của họ. Ghi lại nội dung cuộc phỏng vấn.

Trả lời:

A: Bạn đã bao giờ phải đưa ra lựa chọn quan trọng trong đời chưa?

B: Có, tôi đã phải đưa ra nhiều lựa chọn quan trọng.

A: Bạn có thể chia sẻ một tình huống khó khăn khi quyết định không?

B: Một tình huống khó khăn nhất là chọn nghề nghiệp. Tôi đã mất nhiều thời gian để quyết định. Dù cha mẹ và thầy cô có nhiều gợi ý, cuối cùng tôi quyết định theo ngành sư phạm, và giờ đây tôi cảm thấy yêu thích công việc này.

A: Lựa chọn đó đã ảnh hưởng thế nào đến cuộc đời bạn?

B: Sau khi học, tôi dần yêu thích nghề giáo. Mặc dù ban đầu chỉ làm cho có nghĩa vụ, nhưng giờ tôi đã tìm thấy niềm vui và sự hào hứng trong công việc. Nếu có cơ hội chọn lại, tôi vẫn chọn ngành sư phạm.

A: Cảm ơn bạn đã chia sẻ. Hy vọng bạn sẽ luôn hạnh phúc với sự lựa chọn của mình.