1. Bài soạn mẫu 4 của 'Sống hay không sống – Đó là vấn đề'
TRƯỚC KHI ĐỌC
Câu hỏi: Bạn nghĩ sao về sự khác biệt trong cách giao tiếp giữa một người bị rối loạn tâm lý và một người bình thường? Hãy chia sẻ quan điểm của bạn với các bạn trong lớp.
Trả lời:
Ngôn ngữ và cách nói của người bị rối loạn tâm lý thường khó hiểu hơn đối với người bình thường vì cách diễn đạt và tư duy của họ có sự khác biệt rõ rệt.
ĐỌC VĂN BẢN
Câu 1: Vì lý do gì mà vua Clo-đi-ut quan tâm đến tình trạng tâm lý của Hăm-lét?
Trả lời:
Vua Clo-đi-ut quan tâm vì Hăm-lét là thái tử, người sẽ kế thừa ngai vàng. Ông mong Hăm-lét có sức khỏe tốt để thực hiện vai trò của mình.
Câu 2: Đây là lời đối thoại hay độc thoại? Có sự liên hệ gì giữa lời thoại của Pô-lô-ni-út và lời thoại của nhà vua?
Trả lời:
Đây là lời đối thoại thể hiện quan điểm của nhà vua về những gì Pô-lô-ni-út nói với Ô-phê-li-a.
Câu 3: Đây là lời đối thoại hay độc thoại? Lời thoại này phản ánh gì về Hăm-lét?
Trả lời:
Đây là lời đối thoại. Lời thoại cho thấy Hăm-lét đang suy tư sâu sắc về vấn đề sống và chết.
Câu 4: Trong cuộc trò chuyện với Ô-phê-li-a, Hăm-lét sử dụng ngôn từ như thế nào để đánh lừa những người theo dõi?
Trả lời:
Hăm-lét đặt câu hỏi để làm cho người khác nghi ngờ lời nói của mình, từ đó che mắt những kẻ theo dõi.
Câu 5: Lời thoại của vua và Pô-lô-ni-út có giúp xác định sự suy đoán của bạn đúng hay sai? Giải thích lý do.
Trả lời:
Lời thoại cho thấy sự suy đoán ban đầu chưa chính xác. Vua lo lắng không phải vì bệnh của Hăm-lét mà vì môi trường sống của chàng ảnh hưởng đến tâm lý của chàng.
SAU KHI ĐỌC
Câu 1: Dựa vào nội dung tóm tắt ở phần đầu văn bản, giải thích tình trạng của Hăm-lét và mục đích giả điên của chàng.
Trả lời:
Hăm-lét giả điên để bảo vệ mình trong khi tìm kiếm sự thật về cái chết của cha, đồng thời che mắt kẻ thù và điều tra âm mưu của chúng.
Câu 2: Xác định xung đột trong văn bản và ảnh hưởng của các giằng xé nội tâm của Hăm-lét đối với sự phát triển của xung đột trong các lớp kịch.
Trả lời:
Hăm-lét đối diện với xung đột giữa lý tưởng và thực tại xã hội. Nội tâm chàng thể hiện sự mâu thuẫn giữa lý tưởng cao đẹp và hiện thực tàn nhẫn, điều này làm sâu sắc thêm xung đột trong kịch bản.
Câu 3: Phân tích độc thoại và đối thoại của Hăm-lét với Ô-phê-li-a để làm rõ:
a. Nguyên nhân xung đột giữa Hăm-lét và các nhân vật khác cũng như xã hội Đan Mạch.
b. Thái độ và cảm xúc của Hăm-lét đối với Ô-phê-li-a.
Trả lời:
a. Xung đột bắt nguồn từ sự phản bội và cái chết của cha Hăm-lét, và sự cần thiết phải giả điên để chống lại kẻ thù.
b. Hăm-lét thể hiện sự coi thường và châm biếm xã hội thông qua các lời nói với Ô-phê-li-a, đồng thời bộc lộ sự đau khổ và mâu thuẫn nội tâm của mình.
Câu 4: Tạo bảng phân tích hành động bên ngoài và bên trong của vua Clo-đi-ut và Hăm-lét:
Nhân vậtHành động bên ngoàiHành động bên trongVua Clo-đi-ut Hăm-lét
Trả lời:
Vua Clo-đi-ut: Bên ngoài tỏ ra quan tâm sức khỏe của Hăm-lét, bên trong âm thầm lập kế hoạch hại chàng.
Hăm-lét: Bên ngoài giả điên, bên trong đầy căm ghét và quyết tâm trả thù.
Câu 5: Nhận xét về nghệ thuật xây dựng ngôn ngữ đối thoại và độc thoại trong văn bản.
Trả lời:
Nghệ thuật xây dựng ngôn ngữ trong văn bản đã làm nổi bật xung đột và mâu thuẫn trong tâm lý nhân vật, thể hiện sự tương phản giữa hiện thực xấu xa và lý tưởng nhân văn.
Câu 6: Xác định chủ đề và thông điệp của tác giả qua văn bản.
Trả lời:
Chủ đề: Sự phản ánh chế độ tàn bạo thời trung cổ qua nhân vật Hăm-lét.
Thông điệp: Con người cần giữ lý trí và niềm tin của mình dù trong hoàn cảnh khó khăn, và bản chất của con người được hình thành bởi hoàn cảnh.
Câu 7: Lưu ý khi đọc văn bản bi kịch như Sống hay không sống - Đó là vấn đề và Vĩnh biệt Cửu Trùng Đài.
Trả lời:
Đọc kỹ nhiều lần, chú ý từ ngữ đặc biệt, xác định đề tài và thông điệp của văn bản.
*Bài tập sáng tạo: Thực hiện sân khấu hóa một phần hoặc toàn bộ văn bản, chọn vai và giải thích lý do.
Trả lời: Học sinh tự thực hiện.
PHẦN THAM KHẢO MỞ RỘNG
Câu 1: Nêu giá trị nội dung và nghệ thuật của bài Sống hay không sống - Đó là vấn đề.
Trả lời:
- Giá trị nội dung: Phản ánh chế độ dã man thời trung cổ và giữ lý trí trong hoàn cảnh khắc nghiệt.
- Giá trị nghệ thuật: Xây dựng nhân vật chân thật và ý nghĩa vượt thời gian qua tình huống truyện.
Câu 2: Nội dung chính của văn bản Sống hay không sống - Đó là vấn đề.
Trả lời:
Đoạn trích từ Hồi III của vở kịch Hamlet, nói về sức chịu đựng và quyết tâm của nhân vật để tìm tự do.
Câu 3: Tác giả, tác phẩm, bố cục của văn bản Sống hay không sống - Đó là vấn đề.
Trả lời:
Tác giả: William Shakespeare. Tác phẩm: Hamlet, Hồi III. Thể loại: Kịch.

2. Tài liệu tham khảo 'Sống hay không sống – Vấn đề đáng suy ngẫm' - mẫu số 5
I. Tác giả, tác phẩm và nội dung chính
- Tác giả: William Shakespeare, một cái tên quen thuộc đối với những người yêu văn học, là nhà văn và nhà viết kịch lừng danh người Anh. Ông được xem là biểu tượng vĩ đại nhất của văn học Anh, với những tác phẩm có sức ảnh hưởng sâu rộng, mang trong mình những tư tưởng lớn về con người và xã hội. Đa số các tác phẩm của ông là kịch, với khoảng 40 vở kịch được dịch sang nhiều ngôn ngữ khác nhau.
+ Shakespeare đã để lại một di sản văn học phong phú, bao gồm các vở kịch, hài kịch, bi kịch và tác phẩm lịch sử, đóng góp vào sự phát triển của văn học thế giới.
- Tác phẩm:
+ Bi kịch Hamlet là một trong những tác phẩm nổi tiếng nhất của Shakespeare, sáng tác vào khoảng năm 1601. Đoạn trích nổi tiếng Sống hay không sống? Đó là vấn đề được trích từ vở kịch này, nằm trong Hồi III.
II. Xung đột kịch
· Xung đột kịch trong tác phẩm và văn bản
Xung đột kịch là sự đối đầu, đấu tranh giữa các thế lực đối lập. Trong văn bản, xung đột kéo dài từ Hồi I đến Hồi IV, giữa một bên là hoàng tử Hamlet, người giả điên để điều tra cái chết bí ẩn của vua cha và đòi lại công lý, với bên kia là vua Claudius, kẻ dùng quyền lực để che giấu tội ác và bảo vệ ngai vàng mà hắn đã chiếm đoạt. Đây là cuộc đấu tranh giữa cái cao cả và cái thấp hèn. Hamlet đại diện cho sự cao quý, trong khi Claudius và triều đình của hắn là hiện thân của sự đồi bại trong xã hội Đan Mạch lúc bấy giờ.
- Trong văn bản trích (Canh I, Hồi III), xung đột được thể hiện qua việc Hamlet giả điên để che giấu ý đồ của mình, trong khi vua Claudius và đồng bọn tìm mọi cách để dò xét và ngăn chặn Hamlet.
- Xung đột trong nội tâm của Hamlet (sống hay không sống – to be or not to be) là một phần quan trọng trong cuộc đấu tranh này, khi nhân vật phải tìm ra giá trị tinh thần để tiếp tục cuộc chiến, dù hoàn toàn đơn độc trước kẻ thù.
· Tác dụng của việc thể hiện những giằng xé nội tâm của Hamlet
Những giằng xé nội tâm của Hamlet (liên quan đến việc lựa chọn giữa sống và chết, giữa các thái độ sống đối lập) là một phần không thể thiếu của xung đột kịch trong tác phẩm.
- Mặt khác, những giằng xé nội tâm ấy cho thấy Hamlet đang khủng hoảng tinh thần, nhưng đồng thời cũng thể hiện nỗ lực vượt qua chính mình. Cuối cùng, Hamlet không chấp nhận lối sống yếu đuối, cam chịu, mà hướng tới tinh thần dũng cảm, sẵn sàng đấu tranh để biến những dự định lớn lao thành hành động thực tế.
III. Ngôn ngữ kịch
* Nghệ thuật xây dựng ngôn ngữ đối thoại, độc thoại trong văn bản
Văn bản cho thấy sự kết hợp tài tình giữa ngôn ngữ đối thoại và độc thoại của các nhân vật, đặc biệt là giữa Hamlet và Claudius.
- Đoạn độc thoại của Hamlet, thực chất là một màn độc thoại nội tâm, chứa đựng nhiều triết lý sâu sắc. Shakespeare đã khiến cho tiếng nói trong tâm trí Hamlet trở nên sống động, mở ra trước khán giả thế giới nội tâm phức tạp của chàng.
- Câu độc thoại ngắn của Claudius lại có tác dụng lật tẩy, làm rõ bộ mặt thật của hắn, phơi bày tội ác và nỗi sợ hãi.
- Ngôn ngữ đối thoại trong văn bản không chỉ giúp thể hiện tính cách của từng nhân vật (Claudius nham hiểm, Polonius xu nịnh, Ophelia trong sáng nhưng yếu đuối), mà còn mang tính hành động mạnh mẽ. Các lời thoại của Hamlet với Ophelia vừa phải thể hiện sự điên loạn giả tạo để đánh lừa những kẻ nghe lén, vừa phải là tiếng nói sắc bén của lương tri, tấn công vào sự đạo đức giả của triều đình Claudius.
Ví dụ: Nhan sắc có thể biến đức hạnh thành phóng đãng, nhưng đức hạnh không thể nào làm cho nhan sắc trở nên thuần khiết. Ngày xưa điều này là nghịch lý, nhưng ngày nay đã được chứng thực.
IV. Hành động kịch
- Sự khác biệt giữa “hành động bên trong” và “hành động bên ngoài” của các nhân vật như Claudius và Hamlet thể hiện rõ qua việc che giấu động cơ thực sự. Claudius mang mặt nạ của một người chú, người cha và một ông vua tốt, trong khi Hamlet lại dùng mặt nạ của một kẻ điên.
- Tác giả đã xây dựng các nhân vật kịch như những kẻ tạo ra sóng gió của biển khổ, thể hiện sự khác biệt giữa những kẻ phục tùng Claudius và những người đứng lên chống lại hắn, như Hamlet.
V. Chủ đề, thông điệp
- Chủ đề: Sự trăn trở của Hamlet về việc “sống hay không sống” và quyết định giả điên của chàng.
- Thông điệp: Mỗi người cần phải vượt qua thách thức, lựa chọn cho mình một lối sống cao quý và xứng đáng.

3. Đề cương bài soạn 'Sống hay không sống – Đó là vấn đề' - mẫu 6
Phân tích đoạn 'Sống hay không sống - Đó là vấn đề'
“Không thể sống hai mặt, bên trong một kiểu, bên ngoài một kiểu. Tôi chỉ muốn là chính tôi, trọn vẹn nhất”. Đây là quan điểm về lẽ sống mà Lưu Quang Vũ đề cập trong vở kịch “Hồn Trương Ba, da hàng thịt”. Việc sống hòa hợp giữa tâm hồn và thể xác, sống chân thực với bản thân là quyền tự do cơ bản nhất của con người. Nhà soạn kịch vĩ đại Shakespeare đã khám phá vấn đề này trong đoạn trích “Sống hay không sống - Đó là vấn đề” từ vở bi kịch “Hamlet”, thể hiện sự bế tắc của cá nhân và xã hội.
Shakespeare, nhà viết kịch thiên tài người Anh, với các tác phẩm đại diện cho đỉnh cao của kịch phương Tây, đã xây dựng vở bi kịch “Hamlet” xoay quanh chàng thái tử Hamlet của Đan Mạch. Sau khi trở về quê hương và nhận tin vua cha qua đời, Hamlet sốc khi mẹ - hoàng hậu Gertrude lấy Claudius, chú ruột và vua mới. Linh hồn vua cha hiện về, tiết lộ Claudius đã giết ông để chiếm ngôi, và yêu cầu Hamlet báo thù. Hamlet giả điên để thực hiện kế hoạch trả thù và bảo vệ mình. Đoạn trích “Sống hay không sống - Đó là vấn đề” từ hồi III của tác phẩm thể hiện sự trăn trở của Hamlet về cuộc sống giả dối và sự mục nát trong cung điện, đại diện cho sự tha hóa của quốc gia.
Hồi III bắt đầu với cảnh xa hoa trong lâu đài, nơi vua Claudius, hoàng hậu, Polonius, Ophélia, Rosencrantz và Guildenstern đang thảo luận tình trạng của Hamlet. Claudius cử Rosencrantz và Guildenstern theo dõi Hamlet, và mọi người đều ngạc nhiên trước sự thay đổi của thái tử. Rosencrantz và Guildenstern báo cáo với vua rằng Hamlet giả điên, làm việc này là một phần trong kế hoạch trả thù của hắn. Polonius, cha của Ophélia mà Hamlet yêu, cũng đóng vai trò trong âm mưu của Claudius nhằm tống khứ Hamlet. Claudius bày tỏ sự hài lòng khi Hamlet tìm được niềm vui trong các trò giải trí, hy vọng việc này sẽ làm thái tử ngày càng xa rời nhiệm vụ của một quân vương. Lời của Claudius và Polonius hé lộ sự tham lam và đạo đức suy đồi của tầng lớp lãnh đạo, che đậy sự xảo quyệt bằng vẻ ngoài trang nhã.
Khi các nhân vật phụ rút lui, Hamlet xuất hiện và thể hiện quan điểm sâu sắc về cuộc sống. Những lời thoại của Hamlet, dù bị coi là dấu hiệu của sự điên loạn, thực chất là sự bộc lộ tâm tư của chàng về lẽ sống. Hamlet tự hỏi liệu có nên chịu đựng số phận hay đứng lên chống lại khó khăn. Chàng cảm thấy bế tắc giữa lý tưởng và thực tại, khi mà cái chết dường như là sự giải thoát khỏi những khổ đau nhưng cũng đầy bất an. Hamlet nhận ra sự giả dối xung quanh mình và cảm thấy tuyệt vọng, không thể tìm được lối thoát cho lý tưởng và khát vọng của mình.
Đối diện với Ophélia, Hamlet cũng không thể bày tỏ sự thật về tâm trạng của mình. Cuộc trò chuyện của họ phản ánh sự xung đột giữa lý tưởng cao đẹp và thực tại tồi tệ. Hamlet, một hình mẫu lý tưởng, giờ đây trở thành kẻ lạc lỏng trong xã hội. Chàng phải từ chối tình yêu và làm tổn thương người mình yêu để bảo vệ mình và thực hiện kế hoạch báo thù. Sự đối mặt với sự giả dối và tha hóa xã hội làm Hamlet cảm thấy thất vọng sâu sắc. Đoạn trích kết thúc với quyết định của vua Claudius về việc đưa Hamlet đi điều trị, nhận thức được sự nguy hiểm trong con người có tài và địa vị.
Vở bi kịch “Hamlet” và đoạn trích “Sống hay không sống - Đó là vấn đề” đã thể hiện mâu thuẫn sâu sắc trong tâm lý nhân vật và thời đại, giữa lý tưởng nhân văn và sự xấu xa của xã hội. Câu hỏi “To be, or not to be, that is the question” vẫn có giá trị qua nhiều thế kỷ, phản ánh khát vọng của con người về việc hòa hợp lý tưởng với thực tế xã hội, là lý do tác phẩm của Shakespeare vẫn còn sống mãi.

4. Soạn bài 'Sống hay không sống – Đó là vấn đề' - mẫu 1
* Chuẩn bị đọc
Câu hỏi (trang 120 sgk Ngữ văn 11 Tập 1): Theo bạn, cách giao tiếp và diễn đạt của một người điên (hoặc giả vờ điên) so với một người bình thường có điểm gì khác biệt? Hãy chia sẻ quan điểm của bạn với các bạn trong lớp.
Trả lời:
- Theo em, sự khác biệt giữa ngôn ngữ và cách diễn đạt của một người điên (hoặc giả vờ điên) với một người bình thường bao gồm:
+ Ngôn ngữ không có sự suy xét, giao tiếp không có mục đích rõ ràng.
+ Lời nói lộn xộn, làm cho người nghe khó hiểu.
+ …
* Trải nghiệm với văn bản
Dự đoán: Động cơ nào khiến vua Clô-đi-út quan tâm và hỏi về tình trạng tinh thần của Hăm-lét?
- Vì Hăm-lét là thái tử, người sẽ tiếp nối ngai vàng của vua cha, do đó nhà vua mong muốn thái tử phải khỏe mạnh và bình thường.
Theo dõi: Đây là đối thoại hay độc thoại? Có mối liên hệ gì giữa câu thoại của Pô-lô-ni-út và câu thoại của nhà vua không?
- Đây là một cuộc đối thoại thể hiện quan điểm của nhà vua khi thấy Pô-lô-ni-út nói chuyện với Ô-phê-li-a.
Suy luận: Đây là đối thoại hay độc thoại? Lời thoại này cho thấy điều gì về tâm trạng và tính cách của Hăm-lét?
- Đây là một đoạn độc thoại.
- Đoạn độc thoại này cho thấy sự dằn vặt trong tâm trí Hăm-lét: sự đấu tranh giữa sự sống và cái chết. Đồng thời, nó cũng thể hiện sự dũng cảm, tài trí và chiều sâu nội tâm của Hăm-lét.
Theo dõi: Trong cuộc đối thoại với Ô-phê-li-a, Hăm-lét sử dụng ngôn từ như thế nào để đánh lừa những người theo dõi mình?
- Trong cuộc đối thoại với Ô-phê-li-a, Hăm-lét đã sử dụng nhiều lập luận và phản bác lời nói của Ô-phê-li-a để khiến những người theo dõi nghi ngờ vào những gì Ô-phê-li-a nói, từ đó đánh lừa họ.
Theo dõi: Lời thoại của vua và Pô-lô-ni-út có phản ánh đúng hay sai sự suy đoán của bạn từ trước? Giải thích tại sao bạn đúng hoặc sai.
- Lời thoại của vua và Pô-lô-ni-út cho thấy sự suy đoán của em từ trước là sai. Nhà vua lo lắng cho sức khỏe của Hăm-lét không phải vì bệnh tật ảnh hưởng đến việc nối ngôi mà vì hoàn cảnh sống hiện tại có thể tác động xấu đến Hăm-lét.
* Suy ngẫm và phản hồi
Nội dung chính:
Hoàng tử Hăm-lét giả điên để che giấu những suy nghĩ và âm mưu liên quan đến nguyên nhân cái chết bất ngờ của vua cha và hành động mờ ám của Clô-đi-út.
Câu 1 (trang 125 sgk Ngữ văn 11 Tập 1): Dựa vào nội dung tóm tắt cốt truyện ở phần đầu văn bản, hãy lý giải tình thế của Hăm-lét và mục đích giả điên của chàng.
Trả lời:
- Tình thế của Hăm-lét: Được ma cha báo tin rằng vua Clô-đi-út là người đã đầu độc cha mình, Hăm-lét đang phân vân giữa việc trả thù và tìm hiểu sự thật.
- Mục đích giả điên: Để tìm ra sự thật.
Câu 2 (trang 125 sgk Ngữ văn 11 Tập 1): Xác định xung đột trong văn bản và cho biết những dằn vặt nội tâm của Hăm-lét (liên quan đến việc lựa chọn giữa sống và chết, giữa các thái độ sống và nhân cách đối lập...) ảnh hưởng như thế nào trong việc khơi sâu và phát triển xung đột trong các lớp kịch.
Trả lời:
- Xung đột trong văn bản là sự xung đột nội tâm của Hăm-lét, đó là sự mâu thuẫn giữa việc đấu tranh để bảo vệ chính mình trước hiện thực xấu xa hay sống chịu đựng với lý tưởng nhân văn.
- Tác dụng: Những dằn vặt nội tâm của Hăm-lét ảnh hưởng lớn đến việc khơi sâu và phát triển xung đột trong các lớp kịch:
+ Suy nghĩ về hiện thực xã hội xấu xa = > Hăm-lét hiện lên như một người đáng thương, đau khổ và đầy trăn trở.
+ Khi nhận thấy kẻ thù và tay sai của hắn là một thế lực mạnh mẽ = > Hăm-lét có những suy tính thông minh, quyết định giả điên để giảm sự nghi ngờ.
Câu 3 (trang 125 sgk Ngữ văn 11 Tập 1): Phân tích đoạn độc thoại nội tâm và các lời đối thoại của Hăm-lét với Ô-phê-li-a để làm rõ:
Trả lời:
Nguyên nhân gây ra mối xung đột giữa Hăm-lét và các nhân vật khác cũng như xã hội Đan Mạch là:
- Hăm-lét là thái tử: sau cái chết của cha, Hăm-lét sẽ kế thừa ngai vàng. Nhưng cái chết của cha là do chú ruột Clô-đi-út gây ra nhằm chiếm ngôi. Vì vậy, Hăm-lét trở thành trở ngại của Clô-đi-út.
- Chỉ sau đám tang của cha chưa đầy một tháng, mẹ chàng đã tái giá với chú. Trước tình huống đó, Hăm-lét cảm thấy phẫn nộ, ghê tởm và chán ghét cuộc sống, nhưng chàng vẫn cố gắng hoàn thành trách nhiệm của một người con trai. Chàng quyết định giả điên để đánh lừa kẻ thù, tiếp cận và tìm ra sự thật, đòi lại công bằng cho cha.
Trong các cuộc đối thoại với Ô-phê-li-a, Hăm-lét thể hiện thái độ khinh thường và chán ghét xã hội hiện tại: “tại sao… muốn sinh ra những kẻ tội lỗi”, “trần thế cần gì những kẻ như tôi sống lê la giữa đời”.
Khi đối thoại với người mình yêu, Hăm-lét thành công trong việc giả điên. Nhưng khi gặp mẹ mình, Hoàng hậu, chàng không thể kiềm chế được sự tức giận, bộc lộ cảm xúc thật của mình.
Câu 4 (trang 125 sgk Ngữ văn 11 Tập 1): Hoàn thành bảng sau để liệt kê một số biểu hiện “hành động bên trong” và “hành động bên ngoài” của nhân vật vua Clô-đi-út và Hăm-lét:
Nhân vật
Hành động bên ngoài
Hành động bên trong
Vua Clô-đi-út
Hăm-lét
Từ bảng trên, hãy giải thích sự khác biệt giữa con người qua “hành động bên trong” và “hành động bên ngoài” của mỗi nhân vật. Nhận xét về cách xây dựng nhân vật và hành động kịch của tác giả trong văn bản.
Trả lời:
- Một số biểu hiện “hành động bên trong” và “hành động bên ngoài” của vua Clô-đi-út và Hăm-lét là:
Nhân vật
Hành động bên ngoài
Hành động bên trong
Vua Clô-đi-út
- Quan tâm, lo lắng cho tình hình sức khỏe của thái tử.
- Lo lắng tình trạng của Hăm-lét
- Sai tay sai theo dõi Hăm-lét để xác minh tình trạng giả điên.
- Bày mưu tính kế, lập kế hoạch để tiêu diệt Thái Tử.
Hăm-lét
- Giả điên, chấp nhận sự giám sát của vua.
- Đấu tranh nội tâm.
- Chán ghét, căm hận, tức giận tột độ trước cái chết của cha và hành động của Hoàng Hậu và vua.
- Luôn suy nghĩ, tìm cách khám phá sự thật và trả thù cho cha, né tránh sự theo dõi của vua.
- Sự khác biệt giữa con người qua “hành động bên trong” và “hành động bên ngoài” của mỗi nhân vật:
+ Clô-đi-út cố che giấu tội ác, sự xấu xa, thâm hiểm của mình bằng vẻ bề ngoài tử tế, hiền lành.
+ Hăm-lét bên ngoài có vẻ điên rồ, nhưng bên trong lại rất tỉnh táo và sáng suốt.
→ Nhận xét: Tác giả đã xây dựng thành công hai tuyến nhân vật đối lập: thiện và ác. Điều này tạo ra tình huống truyện căng thẳng, tăng tính kịch tính và thu hút người đọc; các nhân vật được xây dựng chân thực như trong đời thực.
Câu 5 (trang 125 sgk Ngữ văn 11 Tập 1): Nhận xét về nghệ thuật xây dựng ngôn ngữ đối thoại và độc thoại trong văn bản.
Trả lời:
- Nghệ thuật xây dựng ngôn ngữ đối thoại và độc thoại của tác giả được thể hiện rất thành công, giúp các xung đột được đẩy lên cao trào, phản ánh sự mâu thuẫn gay gắt chưa có giải pháp triệt để.
Câu 6 (trang 125 sgk Ngữ văn 11 Tập 1): Xác định chủ đề và thông điệp tác giả muốn gửi đến người đọc/ người xem qua văn bản.
Trả lời:
- Chủ đề: Phản ánh chế độ xã hội mục nát, thực dụng và tàn ác thời trung cổ, sẵn sàng đạp lên nhau để đạt được lợi ích cá nhân.
- Thông điệp: Luôn giữ bản thân tỉnh táo, sáng suốt để đưa ra quyết định đúng đắn. Dù bị dẫm đạp, con người vẫn phải giữ lý trí và niềm tin của mình.
Câu 7 (trang 126 sgk Ngữ văn 11 Tập 1): Từ việc đọc văn bản “Sống hay không sống – đó là vấn đề” và “Vĩnh biệt Cửu Trùng Đài”, bạn rút ra được những lưu ý gì khi đọc một văn bản bi kịch.
Trả lời:
Em rút ra những lưu ý khi đọc một văn bản bi kịch là:
- Cần đọc và phân tích kỹ lưỡng nội dung từng đoạn hội thoại và độc thoại của các nhân vật, đặc biệt là nhân vật chính.
- Xác định đề tài và cảm hứng chủ đạo của văn bản.
- Sau khi đọc xong, cần rút ra thông điệp và quan điểm mà tác giả muốn truyền đạt đến người đọc/ người xem.

5. Đề tài 'Sống hay không sống – Đó là câu hỏi' - phiên bản 2
I. Giới thiệu tác giả của tác phẩm 'Sống hay không sống – Đó là vấn đề'
- William Shakespeare, nhà soạn kịch lừng danh sinh ngày 23-4-1564 tại Anh, thuộc cung Kim Ngưu và tuổi Chuột (Giáp Tý 1564). Ông hiện đứng ở vị trí 2387 trong danh sách những nhân vật nổi tiếng thế giới và xếp hạng nhất trong số các nhà soạn kịch.
- Shakespeare là nhà viết kịch sống dưới triều đại Nữ hoàng Elizabeth và được coi là một trong những nhà văn có ảnh hưởng lớn nhất trong văn học Anh. Phần lớn các tác phẩm nổi tiếng của ông được sáng tác trong khoảng thời gian từ 1589 đến 1613, trong đó bao gồm những vở kịch hài hước và lịch sử, sau đó là các bi kịch như Hamlet, Vua Lear, Othello và Macbeth. Vào giai đoạn cuối đời, ông tập trung vào các vở kịch lãng mạn và hợp tác với các nhà viết kịch khác.
- Nhiều vở kịch của ông đã được tái bản nhiều lần với chất lượng khác nhau. Năm 1623, hai đồng nghiệp cũ của Shakespeare đã xuất bản First Folio, tập hợp các vở kịch được cho là của ông, nhưng chỉ hai vở kịch trong số đó hiện được công nhận là của Shakespeare.
II. Phân tích tác phẩm 'Sống hay không sống – Đó là vấn đề'
Thể loại: Bi kịch
Nguyên nhân và hoàn cảnh sáng tác
- 'Hamlet' là một trong những tác phẩm đỉnh cao của Shakespeare, viết trong giai đoạn 1599-1601. Câu chuyện về hoàng tử Đan Mạch trả thù cho cha mình có nguồn gốc từ biên niên sử thế kỷ XII của Saxo Grammaticus, được François de Belleforest kể lại vào năm 1576. Shakespeare đã đưa câu chuyện vào bối cảnh hậu Phục hưng, khi lý tưởng nhân văn bị xung đột với thực tại lịch sử khắc nghiệt. Từ đó, cảm quan u tối về thực tại và ý chí đấu tranh của nhân vật trong vở kịch được hình thành.
Phương thức biểu đạt
Tác phẩm 'Sống hay không sống – Đó là vấn đề' sử dụng phương thức tự sự và biểu cảm
Bố cục tác phẩm 'Sống hay không sống – Đó là vấn đề'
Gồm 2 phần:
- Phần 1: Từ đầu đến “Ôi, gánh nặng của tội ác”: Sự tìm hiểu của nhà vua về tình hình của Hamlet.
- Phần 2: Còn lại: Cuộc trò chuyện giữa Hamlet và Ophelia.
Tóm tắt tác phẩm 'Sống hay không sống – Đó là vấn đề'
- Hamlet nghi ngờ cái chết của cha mình có liên quan đến Claudius, người hiện đang là vua mới. Để tìm ra sự thật, Hamlet quyết định giả điên. Nhà vua nghi ngờ Hamlet, vì vậy đã cùng Polonius lén lút theo dõi cuộc trò chuyện của Hamlet với Ophelia, con gái của Polonius và cũng là người yêu của Hamlet. Ophelia trả lại các kỉ vật tình yêu và Hamlet nói những lời tàn nhẫn với nàng, nhằm để nàng rời xa mình. Trong lòng Hamlet xảy ra xung đột nội tâm, và chàng tự hỏi “Sống hay không sống – đó là vấn đề”.
- Đoạn trích 'Sống hay không sống – Đó là vấn đề' thuộc hồi III trong vở kịch Hamlet, diễn tả sự đấu tranh nội tâm của nhân vật về việc có nên chịu đựng cuộc sống đầy khổ đau hay đứng lên đấu tranh để tìm kiếm tự do cho bản thân.
Giá trị nội dung
- Đoạn trích này không chỉ thể hiện chủ đề của tác phẩm mà còn phản ánh những suy tư về bản tính con người, những lo âu và trăn trở trong cuộc sống đầy thử thách và rủi ro.
Giá trị nghệ thuật
- Với tài năng của Shakespeare, các tác phẩm của ông đã để lại ấn tượng sâu sắc nhờ cách xây dựng nhân vật độc đáo và tinh tế, các tình huống kịch hấp dẫn. Các vở kịch của ông sẽ mãi tồn tại trong hiện tại và tương lai.
III. Phân tích chi tiết tác phẩm 'Sống hay không sống – Đó là vấn đề'
Nhân vật Claudius
- Hành động bên ngoài: Thể hiện sự quan tâm, lo lắng về tình trạng của Hamlet.
- Hành động bên trong: Âm thầm lên kế hoạch loại bỏ Hamlet.
= > Bên ngoài giả tạo để che đậy bản chất độc ác bên trong, che giấu sự xấu xa bằng vẻ ngoài hiền lành.
Nhân vật Hamlet
- Hamlet giả điên để che giấu sự thật về việc cha mình bị giết bởi Claudius, người đã chiếm ngai vàng. Hamlet tiếp tục điều tra và đối diện với những xung đột nội tâm sâu sắc về việc sống hay chết. Đoạn độc thoại thể hiện sự phân vân giữa việc chịu đựng khổ đau hay đứng lên đấu tranh, với những nỗi đau và sự bất công của cuộc đời.
= > Hamlet giả điên để bảo toàn mạng sống, trong khi thực sự suy nghĩ sâu sắc về các lựa chọn của mình.

6. Đề tài 'Sống hay không sống – Đó là câu hỏi' - phiên bản 3
Trước khi đọc
Câu hỏi (trang 120, SGK Ngữ Văn 11, tập một):
Theo bạn, ngôn ngữ giao tiếp, cách nói năng của một người điên (hay giả điên) và của một người bình thường khác nhau như thế nào? Hãy chia sẻ ý kiến với các bạn trong lớp.
Phương pháp giải:
Đưa ra những nhận định của bản thân về ngôn ngữ giao tiếp, cách nói năng của một người điên( hay giả điên) và của một người bình thường. Hãy so sánh và chia sẻ ý kiến của mình với các bạn cùng lớp.
Lời giải chi tiết:
Theo em, ngôn ngữ giao tiếp, cách nói năng của một người điên (hay giả điên) có nhiều khác biệt với người bình thường. Đối với người điên (hay giả điên) sẽ khó hiểu hơn người bình thường. Lời nói, hành động của người điên không có mục đích, dẫn tới sự lộn xộn, không có ý nghĩa, xáo rỗng; thậm chí là không thể hiểu.
Trong khi đọc 1
Câu 1 (trang 121, SGK Ngữ Văn 11, tập một):
Động cơ nào khiến vua Clo-đi-ut quan tâm, hỏi han về nguyên do dẫn đến tình trạng tinh thần của Hămlet.
Phương pháp giải:
Khai thác nội dung đoạn văn bản để tìm ra động cơ khiến vua Clo-đi-ut quan tâm, hỏi han về nguyên do dẫn đến tình trạng tinh thần của Hămlet.
Lời giải chi tiết:
Động cơ khiến vua Clo-đi-ut quan tâm, hỏi han về nguyên do dẫn đến tình trạng tinh thần của Hămlet vì Hăm-lét là thái tử, người sẽ nối nghiệp cho vua cha, do đó nhà vua muốn thái tử khỏe mạnh, bình thường.
Trong khi đọc 2
Câu 2 (trang 122, SGK Ngữ Văn 11, tập một):
Đây là lời đối thoại hay độc thoại? Có mối liên hệ gì giữa câu thoại trên đây của Pô-lô-ni-út với câu thoại này của nhà vua?
Phương pháp giải:
Theo dõi đoạn văn trích, cho biết đó là lời đối thoại hay độc thoại, sau đó nêu mối liên hệ giữa câu thoại của Pô-lô-ni-út với câu thoại của nhà vua.
Lời giải chi tiết:
Đây là lời đối thoại thể hiện quan điểm của nhà vua khi thấy Pô-lô-ni-ni-út nói với Ô-phê-li-a.
Trong khi đọc 3
Câu 3 (trang 122, SGK Ngữ Văn 11, tập một):
Đây là lời đối thoại hay độc thoại? Lời thoại này cho thấy điều gì trong tâm trí và tính cách của Hămlet?
Phương pháp giải:
Dựa vào nội dung đoạn văn trích, cho biết đây là độc thoại hay đối thoại. Từ đó cho thấy lời thoại này thể hiện điều gì trong tâm trí và tính cách của Hăm-lét.
Lời giải chi tiết:
Đây là lời độc thoại. Lời thoại này đã thể hiện trong tâm trí của Hăm-lét đang có những suy nghĩ, đấu tranh giữa việc sống và chết; phân vân bản thân nên “chịu đựng tất cả những viên đá, những mũi tên của số mệnh phũ phàng, hay là cầm vũ khí vùng lên mà chống lại với sóng gió của biển khổ”. Từ đó có thể thấy Hăm-lét là một người mang nội tâm sâu sắc, không dễ dàng chịu khuất phục trước số phận, muốn đấu tranh để vượt ra khỏi chính mình, vượt ra khỏi mọi nỗi khổ nhục để giải phóng bản thân, tìm ra sự thật đằng sau cái chết của cha.
Trong khi đọc 4
Câu 4 (trang 123, SGK Ngữ Văn 11, tập một):
Từ đây cho đến hết cuộc thoại với Ô-phê-li-a, Hăm-lét dùng lời lẽ như thế nào để che mắt những kẻ đang theo dõi chàng?
Phương pháp giải:
Phân tích nội dung, đưa ra những quan sát, phát hiện của mình về việc Hăm-lét dùng lời lẽ để che mắt những kẻ đang theo dõi chàng.
Lời giải chi tiết:
Với cuộc thoại với Ô-phê-li-a, Hăm-lét đã dùng nhiều lý lẽ để che mắt những kẻ đang theo dõi chàng:
Hăm-lét đã đặt ra nhiều câu hỏi, phản bác với lời nói của Ô-phê-li-a để những kẻ đang theo dõi không tin vào lời lẽ của nàng nữa, từ đó che mắt những kẻ đang theo dõi.
Trong khi đọc 5
Câu 5 (trang 124, SGK Ngữ Văn 11, tập một):
Lời thoại của nhân vật vua và Pô-lô-ni-út cho thấy sự suy đoán của bạn từ đầu đúng hay sai? Giải thích do đâu bạn suy đoán đúng hoặc suy đoán chưa đúng.
Phương pháp giải:
Bằng lời thoại của nhân vật vua và Pô-lô-ni-út, đánh giá xem suy đoán của mình từ đầu đưa ra đã đúng chưa. Sau đó giải thích.
Lời giải chi tiết:
Lời thoại của nhân vật vua và Pô-lô-ni-út cho thấy sự suy đoán của em từ đầu là sai. Nhà vua lo cho sức khỏe của Hăm-lét không phải vì bệnh tật sẽ ảnh hưởng tới việc nối ngôi mà lo vì hoàn cảnh đang sống sẽ ảnh hưởng đến Hăm-lét.
Sau khi đọc 1
Câu 1 (trang 125, SGK Ngữ Văn 11, tập một):
Dựa vào nội dung tóm tắt cốt truyện ở phần đầu văn bản, hãy lí giải tình thế của Hăm-lét và mục đích giả điên của chàng.
Phương pháp giải:
Thông qua nội dung tóm tắt cốt truyện ở phần đầu văn bản, lí giải tình thế của Hăm-lét và mục đích giả điên của chàng theo ý hiểu của bản thân.
Lời giải chi tiết:
Dựa vào nội dung tóm tắt cốt truyện ở phần đầu văn bản, tình thế khiến Hăm-lét và mục đích giả điên của chàng là: Hăm-lét được hồn ma của cha về báo cho biết cái chết của ông không phải do rắn độc cắn như triều đình loan báo mà do vua Clô-đi-út đầu độc. Chính vì vậy, Hăm-lét giả điên để muốn tra xét rõ sự thật đồng thời để đánh lạc hướng, hòng che mắt kẻ thù. Dù cho Clô-đi-út và lũ tay sai cố gắng dò xét xem thái tử có thật điên khùng hay chỉ là giả điên. Hắn đã bố trí cho Ô-phê-li-a, hoàng hậu lần lượt gặp Hăm-lét để theo dõi, dò xét chàng. Trong cuộc đối thoại với người mình yêu, thái tử đã thành công giả điên, nhưng khi gặp mẹ thì Hăm-lét không kìm được nỗi tức giận, nổi nóng bộc lộ tâm trạng thật của mình.
Sau khi đọc 2
Câu 2 (trang 125, SGK Ngữ Văn 11, tập một):
Xác định xung đột trong văn bản và cho biết những giằng xé nội tâm của Hăm-lét (liên quan đến việc lựa chọn giữa sống và chết, giữa những thái độ sống và nhân cách đối lập,...) có tác dụng như thế nào trong việc khơi sâu và phát triển xung đột trong các lớp kịch.
Phương pháp giải:
Dựa vào nội dung văn bản, xác định xung đột, đồng thời nêu tác dụng của những giằng xé nội tâm của Hăm-lét trong việc khơi sâu và phát triển xung đột trong các lớp kịch
Lời giải chi tiết:
Xung đột trong văn bản là sự xung đột về mặt nội tâm của nhân vật Hăm-lét, đó là sự mâu thuẫn giữa việc đấu tranh để bảo vệ chính mình trước hiện thực xấu xa hay cứ sống chịu đựng, sống với lý tưởng nhân văn.
→ Những giằng xé nội tâm của Hăm-lét ảnh hưởng vô cùng to lớn đến việc khơi sâu và phát triển xung đột trong các lớp kịch.
Khi nghĩ về hiện thực xấu xa của xã hội, Hăm-lét muốn “cầm vũ khí vùng lên” bằng kế hoạch chàng đã tính toán sẵn. → Hăm-lét hiện lên thật đáng thương, tâm hồn của thái tử chỉ toàn những đớn đau, bi quan mà đầy trăn trở. Đồng thời tác giả cũng ngầm phản ánh hiện thực đương thời, tình trạng trì trệ tù túng của thời trung cổ với cái bể khổ của tội ác hoành hành khiến trí tuệ cũng phải “phát điên”.
Nhận thấy kẻ thù và tay sai của hắn là một thế lực lớn, Hăm-lét đã có những suy xét, vận dụng trí thông minh thay vì công khai trực chiến. Chàng quyết định giả điên để tay chân của kẻ địch giảm sự hoài nghi → kế hoạch mang tính chiến thuật cao → Thái tử là một người thông minh, có đầu óc suy đoán hơn người → Thể hiện vào niềm tin vào công lý của tác giả.
Sau khi đọc 3
Câu 3 (trang 125, SGK Ngữ Văn 11, tập một):
Phân tích đoạn độc thoại nội tâm và những lời đối thoại của Hăm-lét với Ô-phê-li-a để làm rõ:
a, Nguyên nhân làm nảy sinh mối xung đột giữa Hăm-lét với các nhân vật khác và với xã hội Đan Mạch thời bấy giờ.
b, Thái độ, tình cảm của Hăm-lét trong những lời thoại với Ô-phê-li-a về người nữ.
Phương pháp giải:
Dựa vào đoạn độc thoại nội tâm và những lời đối thoại của Hămlet với Ô-phê-li-a để trả lời các câu hỏi.
Lời giải chi tiết:
Vì
- Hăm-lét là thái tử: trước việc cha mình chết đi, Hăm-lét sẽ nối nghiệp cha trở thành vua. Nhưng vì cái chết của cha là do chú ruột Clô-đi-út gây ra nhằm chiếm ngôi. Vì vậy, Hăm-lét bất đắc dĩ trở thành kẻ ngáng đường của Clo-đi-ut
- Sau đám tang của cha chưa đầy một tháng, mẹ chàng đã vội tái giá với gã em chồng. Trước tình thế ấy, Hăm-lét tỏ ra căm phẫn, ghê tởm và chán ghét trước cuộc đời nhưng chàng đã cố gắng làm tròn bổn phận người con trai. Chàng quyết định giả điên để che mắt kẻ thù, tiếp cận và tìm ra sự thật, đòi lại công bằng cho cha mình.
Trong những lời thoại với Ô-phê-li-a, Hăm-lét đã thể hiện thái độ khinh thường và chán ghét xã hội đương thời: “tại sao..muốn sinh sản ra những kẻ tội lỗi”, “trần thế cần chi phải có những gã như tôi sống lê la giữa đất trời. Chúng tôi là những kẻ khốn khiếp không hơn”.
Khi đối thoại với người mình yêu, Hăm-lét thành công giả điên. Nhưng khi gặp Hoàng hậu- mẹ của mình, chàng lại không thể kìm được sự tức giận, bộc lộ tâm trạng thật của mình.
Sau khi đọc 4
Câu 4 (trang 125, SGK Ngữ Văn 11, tập một):
Kẻ bảng sau vào vở, liệt kê một số biểu hiện " hành động bên trong", " hành động bên ngoài" của nhân vật vua Clô-đi-út và Hăm-lét.
Từ bảng trên, hãy lí giải sự khác biệt giữa con người qua " hành động bên trong" và con người qua " hành động bên ngoài" của mỗi nhân vật. Nhận xét về cách xây dựng nhân vật và hành động kịch của tác giả trong văn bản.
Phương pháp giải:
Dựa vào nội dung vở kịch, chỉ ra một số biểu hiện “hành động bên trong”, “hành động bên ngoài” của nhân vật vua Clô-đi-út và Hăm-lét. Sau đó lí giải sự khác biệt giữa con người qua " hành động bên trong" và con người qua " hành động bên ngoài" của mỗi nhân vật. Đồng thời nhận xét về cách xây dựng nhân vật và hành động kịch của tác giả.
Lời giải chi tiết:
Nhân vật
Hành động bên ngoài
Hành động bên trong
Vua Clô-đi-út
Quan tâm, lo lắng cho tình hình sức khỏe của thái tử.
Lo lắng tình trạng của Hăm-lét
Sai lũ tay sai theo dõi xem Hăm-lét có giả điên không.
Bày mưu tính kế, lên kế hoạch để khử trừ Thái Tử.
Hăm-lét
Giả điên, chịu mọi kiểm soát của vua
Đấu tranh nội tâm.
Chán ghét, căm hận, tức giận tột độ trước cái chết của cha và những việc làm của Hoàng Hậu và vua.
Luôn trăn trở, suy nghĩ làm sao để tìm ra sự thật và trả thù cho cha, tránh mọi tai mắt của vua.
→ Sự khác biệt giữa con người qua " hành động bên trong" và con người qua " hành động bên ngoài" của mỗi nhân vật:
- Clô-đi-út muốn che đậy đi tội ác, sự xấu xa, thâm hiểm trong con người mình bằng vẻ bề ngoài tử tế, hiền lành, bao dung.
- Hăm-lét bên ngoài là người điên, không tỉnh táo nhưng bên trong lại thấu đáo, sáng suốt. Dù không muốn nhưng vì tình thế bất đắc dĩ nên thái tử phải đóng giả người điên để bảo toàn mạng sáng, tìm ra sự thật, trả thù cho cha.
→ Cách xây dựng nhân vật và hành động kịch của tác giả trong văn bản: Tác giả đã xây dựng thành công hai tuyến nhân vật đối lập nhau phe thiện >< phe ác. Từ đó tạo nên tình huống truyện gây cấn, tăng tính kịch tính, thú vị, thu hút người đọc; các nhân vật được xây dựng chân thật như từ chính đời thực.
Sau khi đọc 5
Câu 5 (trang 125, SGK Ngữ Văn 11, tập một):
Nhận xét về nghệ thuật xây dựng ngôn ngữ đối thoại, độc thoại trong văn bản.
Phương pháp giải:
Từ nội dung văn bản và vốn hiểu biết của bản thân về nghệ thuật xây dựng ngôn ngữ đối thoại, độc thoại, đưa ra những nhận xét của bản thân.
Lời giải chi tiết:
Nghệ thuật xây dựng ngôn ngữ đối thoại, độc thoại trong văn bản được tác giả sử dụng hết sức thành công. Nhờ vào nghệ thuật ấy, các xung đột và mâu thuẫn trong vở kịch được đẩy lên tột độ. Từ đó phản ánh được sự mâu thuẫn gay gắt, chưa có cách giải quyết triệt để giữa hiện thực xấu xa với lý tưởng nhân văn.
Sau khi đọc 6
Câu 6 (trang 125, SGK Ngữ Văn 11, tập một):
Xác định chủ đề và cho biết qua văn bản trên, tác giả muốn gửi đến người đọc/ người xem thông điệp gì.
Phương pháp giải:
Sau khi tìm hiểu nội dung văn bản, xác định chủ đề và thông điệp tác giả gửi đến người đọc/ người xem theo ý hiểu của mình.
Lời giải chi tiết:
Chủ đề của văn bản: Thông qua những mâu thuẫn xung đột của các nhân vật trong vở kịch, tác giả đã phản ánh chế độ xã hội thời trung cổ mục nát, thực dụng và tàn ác, sẵn sàng dẫm đạp lên nhau để đạt được lợi ích cho mình.
Thông qua văn bản, tác giả muốn gửi đến người đọc/ người xem thông điệp: Hãy giữ bản thân luôn tỉnh táo, sáng suốt để đưa ra những quyết định đúng đắn. Dù trước hoàn cảnh nào đi chăng nữa, dù bị vùi dập, dẫm đạp; con người vẫn phải giữ lấy lý trí và niềm tin của mình.
Sau khi đọc 7
Câu 7 (trang 126, SGK Ngữ Văn 11, tập một):
Từ việc đọc văn bản Sống hay không sống - Đó là vấn đề và Vĩnh biệt Cửu Trùng Đài, bạn rút ra được những lưu ý gì khi đọc một văn bản bi kịch?
Phương pháp giải:
Liên hệ từ kinh nghiệm bản thân sau khi đọc văn bản Sống hay không sống - Đó là vấn đề và Vĩnh biệt Cửu Trùng Đài, đưa ra những lưu ý khi đọc văn bản bi kịch
Lời giải chi tiết:
Từ việc đọc văn bản Sống hay không sống - Đó là vấn đề và Vĩnh biệt Cửu Trùng Đài, bản thân em đã có những lưu ý khi đọc một văn bản bi kịch:
- Cần đọc kỹ và phân tích kỹ nội dung từng đoạn hội thoại, độc thoại của các nhân vật, đặc biệt là những nhân vật chính.
- Xác định được đề tài, cảm hứng chủ đạo của văn bản.
- Sau khi đọc xong cần rút ra những thông điểm, quan điểm mà tác giả muốn gửi gắm tới người đọc/ người xem.
Bài tập sáng tạo
Câu hỏi (trang 126, SGK Ngữ Văn 11, tập một):
Thành lập nhóm kịch và sân khấu hoá (một phần hoặc toàn phần) một trong hai văn bản Vĩnh biệt Cửu Trùng Đài, Sống hay không sống - đó là vấn đề. Cho biết bạn dự định vào vai nhân vật nào trong màn sân khấu hoá của nhóm và giải thích lí do.
Phương pháp giải:
Cùng các bạn lập nhóm kịch và sân khấu hóa một trong hai văn bản trên, dự định của bạn sẽ nhập vai ai, giải thích lí do.
Lời giải chi tiết:
Em và các bạn dự định sẽ thành lập nhóm kịch và sân khấu hóa văn bản Vĩnh biệt Cửu Trùng Đài. Bản thân em dự định sẽ vào vai nhân vật Đan Thiềm trong màn sân khấu hóa của nhóm vì Đan Thiềm là một nhân vật chính, và thể hiện được hầu hết được mọi tình huống truyện một cách có lí trí nhất. Trong cảm nhận của em, Đan Thiềm là người con gái mạnh mẽ, dũng cảm và sẵn sàng hi sinh vì người tài.

