1. Tổng quan về vấn đề táo bón
1.1. Nguyên nhân nào gây ra tình trạng táo bón?

Rặn mạnh và cảm giác đau rát ở hậu môn do táo bón thường là một ám ảnh đối với nhiều người
Táo bón là thuật ngữ mô tả tình trạng đại tiện phân cứng khô, đôi khi cần rặn hoặc khó khăn khi đi tiêu hoặc đi đại tiện ít hơn 3 lần mỗi tuần. Nguyên nhân của táo bón có thể là do:
- Lối sống ăn uống thiếu chất xơ.
- Cơ thể thiếu nước.
- Thiếu hoạt động vận động hoặc tập thể dục.
- Giữ lại nhu cầu đại tiện trong thời gian dài.
- Sự thay đổi đột ngột trong lối sống hàng ngày.
- Các tác dụng phụ của một số loại thuốc như thuốc chống tăng huyết áp, thuốc giảm đau,...
- Sử dụng quá mức các loại thuốc làm nhuận tràng.
- Một số bệnh lý về thần kinh, nội tiết, hoặc đại tràng,...
1.2. Biểu hiện của tình trạng táo bón là gì?
Người mắc phải táo bón thường trải qua các triệu chứng như đi tiêu phân nhỏ, cứng, khó điều chỉnh và cần phải rặn mạnh. Nhiều trường hợp gặp đau rát và chảy máu sau khi đi tiêu do phân khô và cứng gây tổn thương niêm mạc trực tràng và hậu môn. Khi không thể đi tiêu, bụng thường bị co thắt, cảm giác nặng nề, đau nhức ở vùng lưng và luôn có cảm giác phân vẫn còn trong trực tràng mặc dù không thể đi tiêu được.
2. Các biện pháp giúp đi tiêu khi gặp tình trạng táo bón
2.1. Uống nước ấm
Khi gặp táo bón và khó đi tiêu, việc uống nước ấm có thể kích thích sự co bóp của ruột và thúc đẩy chất thải xuống trực tràng nhanh chóng hơn. Đặc biệt, việc kết hợp uống nước ấm với việc ăn sáng có nhiều chất xơ như yến mạch, ngũ cốc nguyên hạt,... sẽ kích thích nhu động của ruột nhiều hơn. Đây là cách giúp tiêu tiện khi bị táo bón mà ai cũng có thể thực hiện được.

Uống nước ấm là một cách giúp đi tiêu nhanh khi gặp tình trạng táo bón
2.2. Thay đổi tư thế khi ngồi trên bồn cầu
Khi ngồi ở tư thế thông thường, cơ thắt hậu môn chỉ được thả lỏng một phần, điều này là quan trọng để kiểm soát việc đào thải chất thải khỏi cơ thể. Nếu thay đổi tư thế ngồi trên bồn cầu từ tư thế thông thường sang tư thế xổm khi gặp táo bón, cơ thắt này sẽ được thả lỏng hoàn toàn, giúp việc đào thải chất thải ra ngoài dễ dàng hơn.
2.3. Dậy sớm
Chuyên gia tiêu hóa cho rằng việc đi đại tiện vào buổi sáng là lựa chọn tốt nhất vì lúc này đại tràng thường dễ kích thích. Ngay sau khi thức dậy vào buổi sáng, đại tràng sẽ hoạt động mạnh mẽ và gửi tín hiệu cho não bộ, khiến bạn cảm thấy muốn đi đại tiện. Vì vậy, nếu bạn đang gặp vấn đề về đi ngoài khi bị táo bón, hãy thử thức dậy sớm hơn để việc đi đại tiện trở nên dễ dàng hơn.
2.4. Tưởng tượng việc đi đại tiện
Nếu bạn tưởng tượng rằng sau nhiều ngày chứa đầy, bạn có thể đi đại tiện, có thể bạn sẽ bất ngờ với kết quả. Điều này được giải thích bằng cách kích hoạt tinh thần và cơ thể, giúp cho sàn xương chậu thả lỏng, làm cho việc đi đại tiện trở nên dễ dàng hơn.
Đặc biệt, nếu bạn có thói quen tưởng tượng khi gặp khó khăn về việc đi ngoài, bạn có thể kiểm soát và thả lỏng cơ bắp theo ý muốn, giúp cho việc đi đại tiện trở nên dễ dàng hơn rất nhiều.
2.5. Uống chất xơ tan trong nước
Nước chiếm khoảng 75 - 78% thành phần phân, vì vậy nếu tỷ lệ nước giảm xuống dưới 50%, việc di chuyển phân sẽ trở nên khó khăn hơn và nếu tỷ lệ này giảm xuống dưới 20%, phân sẽ bị tắc hoàn. Mặc dù việc cải thiện tình trạng táo bón không thể thiếu nước, nhưng chất xơ hòa tan cũng là yếu tố quan trọng để điều chỉnh vấn đề này. Vì vậy, cách giúp đi tiêu nhanh khi gặp táo bón là uống nước dinh dưỡng chứa chất xơ hòa tan.

Sử dụng thuốc nhuận tràng tạm thời có thể cải thiện tình trạng táo bón
2.6. Dùng thuốc nhuận tràng
Hầu hết các loại thuốc nhuận tràng đều hiệu quả trong việc giảm táo bón, nhưng không nên xem đây là giải pháp kéo dài. Một số loại thuốc nhuận tràng, nếu sử dụng quá thường xuyên, có thể gây ra tác dụng phụ như mất nước, mất cân bằng điện giải,... Mặc dù việc sử dụng thuốc nhuận tràng cũng được coi là cách giúp vệ sinh khi gặp táo bón, nhưng không nên lạm dụng. Nếu sử dụng thuốc quá 2 tuần mà không thấy cải thiện, bạn nên tham khảo ý kiến của bác sĩ ngay.
Có nhiều loại thuốc nhuận tràng với các cơ chế hoạt động khác nhau. Một số loại làm mềm phân bằng cách thêm nước vào để giúp phân dễ đi ra khi đi đại tiện. Trong khi đó, có loại khác giữ nước trong phân để làm mềm phân, nhưng có thể gây ra nhiều tác dụng phụ, vì vậy việc sử dụng cần cẩn trọng,...
Những người mắc táo bón lâu dài thay vì dùng thuốc nhuận tràng, nên thường xuyên tập thể dục, uống đủ nước và tiêu thụ nhiều chất xơ hơn. Những biện pháp này sẽ giúp khôi phục chức năng ruột một cách tương đối tốt.
2.7. Một số lưu ý
Nếu đã thực hiện các biện pháp hỗ trợ đi tiêu như trên trong khoảng một tuần nhưng không thấy cải thiện hoặc gặp phải những dấu hiệu sau đây, bạn cần phải thăm bác sĩ tiêu hóa ngay để giải quyết tình trạng khó chịu do táo bón gây ra ngay lập tức:
- Phát hiện phân có nhiều máu đỏ bầm hoặc đỏ tươi.
- Mảnh đất ửng đỏ, hương vị như mùi của máu.
- Cảm giác đau nhói tăng dần trong vùng bụng.
- Không thể đi tiểu bình thường.
- Thường xuyên cảm giác buồn nôn hoặc muốn nôn.
Những biểu hiện này có thể là dấu hiệu của các vấn đề sức khỏe nội tạng và không nên xem nhẹ.
Hơn nữa, những người gặp tình trạng táo bón cần thay đổi một số thói quen không tốt cho hệ tiêu hóa, làm tăng nguy cơ mắc bệnh táo bón như:
- Sử dụng điện thoại hoặc đọc báo khi đang đi vệ sinh. Hành động này không nên thực hiện vì có thể làm mất tập trung khi đi vệ sinh và kết quả là tăng nguy cơ mắc tình trạng táo bón.
- Tránh sử dụng quá nhiều giấy vệ sinh khi đi vệ sinh để tránh lây nhiễm vi khuẩn và kích ứng da ở vùng hậu môn.
- Không nên cố gắng rặn mạnh khi đi vệ sinh, vì thói quen này có thể gây tổn thương ở hậu môn nếu kéo dài.
