Buzz
Lần đầu tiên 6 vật thể thuộc về vũ trụ cổ đại đã lộ diện trước mắt người Trái Đất thông qua ống kính cực nét của James Webb, kính viễn vọng không gian mạnh nhất thế giới.
Đó là 6 thiên hà thuộc về vũ trụ sơ khai, tồn tại vào thời điểm trên dưới 10 tỉ năm trước và có thể đã hoàn toàn bị hủy hoại hoặc chỉ còn là một 'xác khô' trong hiện tại.
Theo Sci-News, nhóm nghiên cứu dẫn đầu do giáo sư Shardha Jogee từ Trường Đại học Texas ở Austin (Mỹ) chủ trì đã rà soát trong kho dữ liệu lớn mà Kính viễn vọng không gian James Webb gửi về và cùng lúc xác định 6 sinh vật vũ trụ chưa từng được biết đến - những thiên hà rạng rỡ thuộc về thế giới cổ xưa, khi vũ trụ chỉ khoảng 25% tuổi đời hiện tại.
6 sinh vật vũ trụ sơ khai - các thiên hà vẫn giữ nguyên cấu trúc ban đầu của quá trình tiến hóa - Ảnh: NASA/ESA/CSA
Những thiên hà này cách xa Trái Đất 8,4 tỉ đến 11 tỉ năm ánh sáng, thuộc nhóm những vật thể xa nhất mà con người từng quan sát được, hiện ra rất rõ và rất sáng trong hình ảnh James Webb, cho thấy nó đã được quan sát vào thời điểm 'thanh xuân'.
Khoảng cách 8,4-11 tỉ năm ánh sáng cũng đồng nghĩa với thời gian mất chừng đó để ánh sáng đến với Trái Đất, vì vậy điều chúng ta thấy là hình ảnh 'xuyên không' từ quá khứ thay vì hình ảnh hiện tại của chúng.
Rất có thể nhiều trong số đó đã không còn tồn tại, hoặc hiện nay đã dừng hình thành sao từ lâu và trở thành một 'xác khô', một bóng ma trong suốt và mờ ảo như một số 'thiên hà ma quái' già cỗi từng được quan sát ở khoảng không gian gần hơn.
Hình ảnh rõ nét đến mức các nhà khoa học tìm thấy cả những 'thanh sao' - một dải dài được tạo ra bởi các ngôi sao, trải từ trung tâm thiên hà cho đến đĩa bên ngoài.
'Các thanh sao đóng vai trò trung tâm trong quá trình tiến hóa thiên hà bằng cách phân phối lại khối lượng và động lượng một cách hiệu quả, điều khiển các dòng khí đi vào khu vực vòng tròn hạt nhân của thiên hà thông qua các mô-men xoắn và chấn động hấp dẫn' - giáo sư Jogee giải thích.
Những thanh sao này giống như một chuyến tàu tốc hành vận chuyển nhiên liệu thô vào trung tâm thiên hà, giúp hình thành các ngôi sao mới với tốc độ nhanh hơn 10 đến 100 lần so với phần còn lại của thiên hà, ngoài ra giúp hình thành và nuôi dưỡng lỗ đen siêu khối ở trung tâm thiên hà.
Các nhà khoa học đã lựa chọn ra 6 sinh vật vũ trụ sáng rõ này từ 348 vật thể sơ khai tiềm năng trong kho dữ liệu James Webb. Một số đã được kính viễn vọng Hubble tìm thấy từ trước 30 năm trở lại, tuy nhiên không thấy được thanh sao vì khả năng nhìn của Hubble thấp hơn rất nhiều so với James Webb.
James Webb là kính viễn vọng chính thức của NASA, được hỗ trợ bởi hai cơ quan vũ trụ của châu Âu và Canada là ESA và CSA.
Phát hiện này được cho là 'gây sóng' các kịch bản tiến hóa thiên hà, và cũng đề xuất những gì đã xảy ra hàng tỉ năm trước đối với các thiên hà sống động và lớn như Ngân Hà.
Nghiên cứu vừa được công bố trên tạp chí khoa học Astrophysical Journal Letters.
Theo báo Người lao động
