Buzz
'Phần một: Về việc chuẩn bị trong cuộc sống'
1/ “Nếu bạn không muốn một người đàn ông bị run sợ khi khủng hoảng đến, hãy huấn luyện anh ta trước khi nó xảy ra.” – Seneca
Tạm dịch: “Nếu bạn không muốn một người đàn ông giật mình khi khủng hoảng xảy đến, hãy huấn luyện anh ta trước khi nó xảy ra.” – Seneca
Đó là một ý tưởng đơn giản, hãy sẵn sàng cho những thách thức và đối diện với chúng như thế nào.
Câu trích dẫn này cũng có thể áp dụng cho việc chuẩn bị tinh thần và thể chất. Nhưng ở đây, chúng ta chỉ tập trung vào khía cạnh tư duy.
“Dự trù những điều xấu - Dự tính trước những điều tồi tệ”.
Hình dung tiêu cực - Negative Visualisation là một phương pháp trong triết học Khắc kỷ giúp bạn hiểu rõ hơn về những khó khăn có thể xảy ra trong cuộc sống. Khi đối mặt với những tình huống không lường trước, bạn sẽ dễ dàng vượt qua cảm xúc.
Quan trọng không phải biết phải làm gì trong mọi tình huống, mà là làm sao để tránh được sự hỗn loạn cảm xúc và suy sụp hoàn toàn khi gặp phải những rắc rối vì bạn đã trước đó nhiều lần tưởng tượng chúng trong tâm trí.
Và chắc chắn, khi không bị cuốn vào biển cảm xúc, trí não của bạn sẽ tỉnh táo đủ để đối mặt với những thử thách đang đối diện.
Dưới đây là một số ví dụ về Hình dung tiêu cực - Negative Visualisation mà bạn có thể tham khảo:
- Sự mắc bệnh ung thư và số ngày còn lại (có thể là tuần, tháng, năm).
- Sự mất mát của người thân.
- Mất hết tài sản do hỏa hoạn (không có bảo hiểm bồi thường).
- Mất việc làm.
- Chấm dứt mối quan hệ tình cảm.
Ở đây, điều quan trọng của việc thực hiện là hãy tưởng tượng những tình huống tiêu cực một cách chi tiết nhất có thể.
Mục tiêu chính của việc hình dung tiêu cực là để chuẩn bị tinh thần cho mọi khó khăn.
Biết ơn cũng có thể là một “phản ứng phụ” của việc thực hiện bài tập này.
Vì sao vậy?
Khi tưởng tượng về cái chết của người thân yêu, bạn sẽ trân trọng họ hơn và đánh giá cao mỗi khoảnh khắc bên họ hơn. Giống như khi bạn tỉnh dậy sau một cơn ác mộng, bạn sẽ cảm thấy biết ơn vì nó chỉ là một giấc mơ, điều đó khiến bạn đánh giá cao hơn những gì bạn có.
“Đừng chiến đấu ở phía Bắc hoặc phía Nam. Chiến đấu ở mọi nơi, mọi trận, mọi lúc, trong tâm trí của bạn. Mọi người đều là kẻ thù của bạn. Mọi người đều là bạn của bạn. Mọi sự kiện có thể xảy ra cùng một lúc. Sống theo cách đó và sẽ không có gì làm bạn bất ngờ. Mọi điều bạn trải qua sẽ là điều bạn đã trải qua trong tâm trí.” - Đoạn trích này của Littlefinger đã hoàn toàn tóm gọn khái niệm về Premeditatio Malorum.
2/ “Chúng ta thường chịu đau đớn nhiều hơn trong trí tưởng tượng hơn là trong thực tế.” – Seneca
Hãy suy nghĩ xem, bao lần bạn lo lắng về một điều gì đó chỉ vì sợ rằng bạn sẽ không đủ tốt.
Ví dụ như sau:
Bạn bị trễ một cuộc hẹn. Chúng ta đều đã trải qua như vậy, đấu tranh trong dòng xe, lo sợ sẽ bị trễ nếu không đến đúng giờ.
Đó là nỗi đau trong tưởng tượng hay trong thực tế?
Có cần thiết phải căng thẳng không? Không, không có lợi ích gì khi tự làm mình lo lắng về việc có bị trễ hay không.
Nếu bạn đã muộn rồi thì thế nào? Thậm chí điều này còn tốt hơn. Việc tự làm mình suy sụp vì căng thẳng về điều gì đó mà bạn không thể kiểm soát có ích gì?
Nếu bạn biết rằng việc muộn sẽ bị sếp phê phán; vậy thì đừng còn lo nữa.
Ví dụ, khi còn học trung học, bạn từng quên làm bài tập về nhà và lo lắng về việc bị trách mắng, nhưng thực ra thì giáo viên chẳng kiểm tra bài tập về nhà của bạn.
Vậy bạn cảm thấy ‘đau khổ’ vì điều gì nữa chứ?
Einstein đã từng nói: “Tôi không bao giờ nghĩ về tương lai, nó sẽ đến sớm thôi.”
Có thể rằng mọi đau khổ chỉ là trạng thái tưởng tượng?
Chính xác. Điều này đưa chúng ta đến với phần 2.
' Phần 2: Về sự chịu đựng '
3/ “Một ngọn lửa rực cháy biến mọi thứ được ném vào nó thành lửa và ánh sáng.” – Marcus Aurelius
Thực tế là, dù chuẩn bị cẩn thận, ta không thể hoàn toàn mạnh mẽ trước những biến cố. Đó là lý do ta cần kiên định khi đối mặt với khó khăn.
Ví dụ cụ thể, không cần đi xa, hãy nhìn vào người sáng lập Chủ nghĩa Khắc kỷ.
Năm 300 trước Công nguyên, Zeno xứ Citium, một thương gia giàu có, gặp tai nạn hải nạn và mất hết tài sản. Lạc vào Athens, Zeno tìm đến triết học.
Mất mát tất cả, Zeno tìm đến triết học và bắt đầu quan tâm đến triết học sau khi đọc về Socrates.
“Tôi đã gặp biến cố hải nạn, nhưng bây giờ tôi đang có một cuộc hành trình mới.” – Zeno
Sau đó, Zeno bắt đầu truyền đạt triết lý của mình, gọi là triết lý Zenon (Zenonism).
Mặc dù đã từng giàu có, nhưng vụ đắm tàu đã khiến Zeno mất hết, không đủ tiền mua tòa nhà như Lyceum của Học viện Plato của Aristotle.
Thay vào đó, Zeno và các học trò tụ tập dưới bóng cây Stoa để thảo luận về triết học.
Chủ nghĩa Zenon sau này trở thành Chủ nghĩa Khắc kỷ (Stoicism), lấy cảm hứng từ Stoa nơi Zeno giảng dạy.
Thay vì để tai nạn hải nạn làm hỏng tinh thần, Zeno đã chấp nhận mất mát và biến nó thành cơ hội.
Bây giờ, thay vì chỉ là một thương gia bình thường, Zeno đã trở thành người sáng lập triết lý nổi tiếng. Điều này không xảy ra nếu không có tai nạn hải nạn.
4/ “Chúng ta có khả năng không có quan điểm về một điều gì đó và không để nó làm xáo trộn tâm trí của chúng ta, vì mọi thứ không có sức mạnh tự nhiên để hình thành nhận định của chúng ta.” – Marcus Aurelius
Người theo Chủ nghĩa Khắc kỷ tin rằng không có gì là tốt hay xấu một cách khách quan.
Mọi sự việc xảy ra đều mang tính trung lập và cách chúng ta đánh giá sẽ ảnh hưởng đến bản chất của chúng.
Tất cả chúng ta đều có thể mong đợi những kết quả từ các sự kiện, nhưng khi không theo ý muốn, cách tốt nhất là không để chúng làm chúng ta bực bội.
Zeno không mong đợi một vụ đắm tàu. Khi xảy ra, dù khá tàn khốc, Zeno nhận ra đó là may mắn.
Chúng ta quyết định cách phản ứng với sự kiện. Và vì quan điểm cá nhân, nên chúng ta có khả năng kiểm soát thực tế.
Khi bị ai đó cắt đầu xe khi lái xe, bạn có thể tức giận, bấm còi và chỉ trích họ, điều này có thể khiến bạn cảm thấy tồi tệ trong một thời gian dài.
Tuy nhiên...
Vì sao phải để những hành động của người khác - điều mà bạn không thể kiểm soát làm phiền bạn?
Bạn có muốn một sự kiện bên ngoài ảnh hưởng đến cảm xúc - tâm trạng và niềm vui của bạn không?
Rất khó để đạt được điểm mà mọi thứ không làm phiền bạn, nhưng việc luôn nghĩ tích cực sẽ mang lại lợi ích.
Ví dụ:
Trong trường hợp bị chặn đầu xe, hãy tưởng tượng người đó đang vội vã đến viện thăm cha mẹ lần cuối hoặc chào đón đứa con mới chào đời của họ.
Sự nghi ngờ cũng mang lại lợi ích tương tự cho các sự kiện, như câu chuyện về Zeno đã đề cập.
Khi đã quen với việc nghi ngờ tích cực, bước tiếp theo là không để bất cứ điều gì ảnh hưởng đến bạn.
5/ “Chịu đựng thử thách với tâm trí bình tĩnh sẽ làm suy yếu sức mạnh và gánh nặng của bất hạnh.” — Seneca
Khi gặp phải những điều tồi tệ trong cuộc sống, có thể bạn sẽ khóc, la hét, hoặc than thở. Nhưng những hành động đó không mang lại lợi ích gì cho bạn.
Thay vào đó, bạn nên tận dụng tình huống đó.
Chúng ta không thể kiểm soát được những gì xảy ra trong cuộc sống, mặc dù chúng ta có thể cố gắng ngăn chặn chúng, nhưng kết quả cuối cùng vẫn nằm ngoài tầm kiểm soát của chúng ta.
Tuy nhiên, chúng ta có quyền kiểm soát cách phản ứng của mình.
Do đó, điều quan trọng là tập trung vào những điều chúng ta có thể kiểm soát và không quan tâm đến những điều không thể kiểm soát. Hãy xem Thomas Edison làm ví dụ:
Vào năm 1914, khi Thomas Edison đang ở bên gia đình, một vụ nổ lớn đã xảy ra, làm bùng cháy hầu hết các tòa nhà trong nhà máy của ông. Khi nhận ra rằng ông không thể làm gì để cứu chữa vì 6 xe cứu hỏa không thể dập tắt đám cháy hóa chất, Edison nói với con trai mình: “Hãy đi gặp mẹ và bạn bè của bà ấy. Họ sẽ không bao giờ thấy ngọn lửa như vậy nữa”.
Sau đó, ông trả lời New York Times: “Mặc dù tôi đã hơn 67 tuổi, nhưng tôi sẽ bắt đầu lại từ đầu vào ngày mai”.
Đúng như lời ông nói, vào sáng hôm sau, Edison bắt đầu xây dựng lại nhà máy và chỉ sau ba tuần, nó đã hoạt động trở lại.
Mặc dù bị thiệt hại gần một triệu đô la và hãng bảo hiểm không thể bồi thường phần lớn số tiền, Edison và nhóm của ông đã làm việc chăm chỉ gấp đôi và kiếm được gần 10 triệu đô la doanh thu vào năm sau.
Edison không bị sốc bởi vụ cháy vì ông tập trung vào phần ông có thể kiểm soát: phản ứng của mình trước sự kiện này.
Biết rằng ông không thể làm gì để cứu nhà máy đã bị cháy, nhưng thay vì phàn nàn, ông lại tận hưởng điều đó.
Sau vụ cháy, Edison bắt đầu tái xây dựng ngay lập tức và vượt qua khủng hoảng này, trở nên thành công hơn rất nhiều so với trước đó.
Nói một cách khác...
Những thử thách không hạ được bạn sẽ làm bạn trở nên mạnh mẽ hơn.
' Phần 3: Sự nhận thức '
6/ “Cản trở hành động thúc đẩy hành động. Điều đứng trước con đường sẽ trở thành con đường.” – Marcus Aurelius
Thất bại và trở ngại là một phần không thể thiếu của con đường dẫn đến thành công.
Hãy tưởng tượng nếu mỗi ngày đều đẹp và nắng thì không có gì gọi là thời tiết tốt vì mỗi ngày nắng đẹp chỉ là ngày thường. Chỉ khi có những ngày mưa, hay còn gọi là thời tiết xấu, thì thời tiết tốt mới có ý nghĩa.
Lập luận tương tự có thể áp dụng cho sự sống và cái chết, hạnh phúc và nỗi buồn, và tất nhiên, thành công và thất bại.
Không có thành công nào mà không có thất bại. Nếu mọi người đều thành công thì không có ai thành công cả, đó chỉ là điều hiển nhiên.
Thất bại là một phần không thể thiếu của thành công.
Vì vậy, khi gặp trở ngại trên con đường thành công, hãy nhớ rằng không có thành công nào nếu không có thất bại.
Hãy học cách tận hưởng và thậm chí yêu thích thất bại, vì điều đó có nghĩa là bạn đang hành động. Và như Picasso đã nói: “Hành động là chìa khóa quan trọng dẫn đến thành công”.
- Mytour
- Nguồn gốc bài viết: Nhà tư tưởng Stoic
